H E RB A R Z

POLSKI.

KiSPRl MESIECfiTEOO 8. J.

POWIĘKSZONY DODATKAMI Z PÓŹNIEJSZYCH AUTORÓW, RĘKOPISMÓW, DOWODÓW URZĘDOWYCH

I WYDA 'Y P ZEZ

TOM III.

MV LIPSKU

NAKŁADEM I DRUKIEM BREITKOPFA I H^ERTELA.

18 3 9.

as

i, 'i'

ur,y.

Drukism Breitkopfa i H/ARTKLA w Lipsku.

I

c.

Całoi¥aiisk.ł w 3Iazowszu. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Jan podscdek ziemi Czerskiej z sejmu w r. 1633. deputowany do rewizyi ksiąg; ziemskich i g^rodzkich Czerskich: o czeni konstytucya yb/. 52. Alexander syn jeg^o, Stanishiw, Wawrzeniec stawali na elekcyą Jana Kazimierza. Stanisław biskup Lacedemoński, suffragan i archidyakon Pło- cki, proboszcz Pułtuski, administrator generalny biskupstwa Płockieg"0 w roku 1681. Inni ich piszą Caławaiiski.

Cebro^vski herbu Holohok. Ruskich województw zie- mianie : kędy tez Piotr Cebrowski w Podkamicniu kościół Najśw. 3Iatce, na tamtem miejscu cudami wsławionej, przy 00. Dominikanach wystawił w roku 1464. Okolaki iii Russia Floricla fol. 94. Cebrowska Hieronima Slenlawsklego mał- żonka. O/iolski pod herbem Leliwa. Anna Teresa Balcero- wicza podstoleg-o Bracławsklego małżonka, w roku 1690. zmarła, na której nadgrobku w Krakowie u Ś. Trójcy herb Hołobok widziałem. Elżbieta zakonnica u wszystkich ŚS. we Lwowie. Stanisław w r. 1697. podpisał elekcyą Augusta II. Czyli tym samym czyli Innvm Cebrowskim, Kuropatfiicki herb Po- bog przypisuje.

Cebulka hei^bu Ostrzetu. Okolski w indc.\ie tomu dru- g^iego o nich pisze , kędy z Długosza pod rokiem 1419. wspomina jednego z nich, ze był sekretarzem Witolda Wiel- kiego Ksiąźccia Litewskiego. Bielski fol. 290. Butryma i Mikołaja pisarza Litewskiego namienia, który z Inszcmi Pa- nami lak koronneral, jako i 3IazowieckIcmi posłowali do Wacława Króla Czeskiego w roku 1409. poty Okolski: nie wiemze jeżeli nie tenże sam Butrym przyjął, potem na sej- mie Hródelskim na siebie i na dom swój w roku 1413. herb Tom iii. 1 .

Cedro— Cedro wski.

Topor, jako się wyżej mówiło, jakoż wielkie jest do teg-o podobieństwo.

Mikołaj Cebulka w roku 1424. wspomuiany na obwieszczeniu przymierza między Władysławem Królem a Krzyżakami. Cod. Dipl. Kol. IV . fol. IIH. — Przypisy Krasickiego.

Są także Cebulki herbu JSiesziija.

Ceilro herbu Gryf. Od Teodora wojewody Krakow- skieg^o swój początek wzięli, której^o imię ze prostemu gmi- nowi ludzi ciężkie się zdało w wymowie , Cedrem go nie- którzy , insi Cliaderem nazywali ; o czem się mówiło pod Branickiemi, inni Czaderem , u Ohols. tom 2. fol. 115. Na liście Kazimierza Wielkiego w roku 1339. znajdziesz Abra- hama Czadera. To potem słowo , niektórzy sukcessorowie Teodora tak sobie przywłaszczyli , ze się i podziśdzień piszą. Ciepielowski Domaradzki Cedro, albo Ceder: inni do pospo- litego w Polszczę akcentu akkomodnjąc się, Cedrowskiemi zawołani: osobliwie w Mazowszu i Litwie kwitną, luboc ich nasi genealogistowie zapomnieli.

Ceilro^vsRi herbu Odrowąż. Ci Cedrowscy co w Li- twie kwitną do tego herbu należą, a ze się I podziśdzierl z Białaczotoa piszą dla tego wnieść trzeba, ze jednaź linia z Blałaczowskiemi. Stefan CedrowskI z województwa Miń- skiego poseł na konwokacyą w roku 1648. podpisał konfe- deracyą stanów rzeczypospolitej , i na sejm w roku 1658. zkąd deputatem ordynowany na trybunał skarbowy Litewski. Jan, Alexander, Tomasz z Mińskiego podpisali elekcyą Jana Kazimierza. ^VojcIech zaś z województwa Mazowieckiego. Jan CedrowskI podczaszy Nowogrodzki , Stefan cześnik Mści- sławski, i Grzegorz z Mińskiego województwa elekcyą Jana IIL a dawniej to jest w roku 1632. Jan sędzia kapturowy. Po- rz(\dek Elekcyi fol. 7. Dwaj rodzeni bracia Cedrowscy, Hre- hory i Mikołaj, mieli za sobą dwie rodzone siostry Wola- nowny podsędkowny Oszmiańskle. Reina skarbnikowna Miń- ska z Zofjl Oborskiej urodzona, była za Tomaszem Wolanem cześniklem Oszmiańskim , siostra jej rodzona Krystyna, wj'- dana za Jana Chrzczona Zabielę podstolego Kowieńskiego, brat zaś ich Stefan najprzód Poniewleski, potem Bobrojski starosta, miał za sobą Krystynę Ottenhauzownę podkomo- rzankę Derpską lierbu Jednorożec, spłodzoną z Szwykowsklej starościanki Łodziejskiej. Ojciec Steffina urodzony z Kochlew- skiej sędzianki Brześciańskiej ziemskiej.

Hrehory CedrowskI z 5?ff/<7c^o?/'« podczaszy Nowogrodzki którego brat 31ikołaj, mieli za sobą dwie rodzone siostry Wolanow7iy podsędkownie Oszmiańskle , pisał się na zjeździe walnym pod Olkinikami roku 1700. z województwa 3Iiiiskiego. Także drugi Stanisław, z Białaczowa rotmistrz województwa Mińskiego

€el— €ellarl. 3

na tymże zjeździe podpisał się. Wojciech Cedrowski s^'dzia kapturowy Poznański pisał si\^ na elekcyą Stanisława Augusta Króla z województwa Poznańskiego. — Heraldyka ltlel(i(llia.

Cel herbu Kalinowa, Na Szląsku fainilianci tejjo domu znajdować się mają, jiito pisze Duryewski in JIS.

CelgOiiski herbu Rawicz , w wojcwcjdztwie Raw- skiem. O tych ani Paprocki, ani OkolskI nie pisał. Z familji Grotów poszli: z tych ^lałg-orzata Celg-owska zona Marcina Leszczyńskieg-o lierbu Belina w roku 1520. Katarzyna Mi- kołaja Leszczyńskiego teg-oź domu w roku 1534. Piotr Grot Celgowski pojął Annę Kurdwanowską, która primo iwto bvła za Franciszkiem Grotowskim s«^dzią Iławskim : z nią miał córkę Zofią za Janem Oskim. Są i Celejowscv w Mazowszu. Felix, Kasper, Stanisław i Jan podpisali się tamże na elekcyą Jana Kazimierza. Jan Stanisław z ziemią W^arszawską na Jana III. a w roku 1586. Paweł Celejowski podpisał kaptur Krakowski Constit. fol. 406.

Celiński herbu Zaręba^ w województwie Lubelskiem. Paprocki i Okolski o nich nie pisał. Przydomek swój własny mają Myslaw. a jako mam z relacyi ustnej , na pamiątkę tego, ze od 3Iysława Zaręby wojewodzlca Sieradzkiego swój początek wzięli, który po porażce Jadźwingów w Lubelskiem województwie miał osięśc. Od Celnego potem lasu, czyli od dóbr Celin potomstwo jeg^o Celińskiemi zawołane. Z tych Stanisław z Celin Celiński podstaro!?ci Łukowski, a potem tamże podsędck ziemski, od którego trzech się synów zo- stało : Józef, Adam i Jędrzej : brat podsędka był komorni- kiem ziemskim w tejże ziemi. Michał Marcyan z Izdebskiej urodzony: z pierwszej zony Horodeńskiej spłodził syna Ję- drzeja: z drug-iej 3Iaryanny Glińskiej Mikołaja w zakonie naszym, Joannę Łukasza Gadzickiego małżonkę, Józefa, Jana, i Antoniego.

Krzysztof Celiński poseł ziemi Nurskiej na elekcyą Stanisława Augusta Iiróia. Józe f podczaszy Czerniecliowski, niegdy mini- ster Króla Stanisława Leszczyńskiego ksiąźęcia Lolaryngji , u dworu Polskiego, pisał się iiitcr pracsentes na dyploma elekcyi Stanisława Augusta Króla. Miał za sobą Maryannę Józefa Szost- kowskiego i Joanny Ostrowskiej córkę, a siostrę cioteczną pr\- masa Ostrowskiego arcybiskupa Gnieźnieńskiego, która była \mo roto za Laskowskim , i z tego małżeństwa córka pozostała, Te- resa Lasocka najpierw kasztelanowa GostyńsŁ;a, a teraz woje- wodzina Ciechanowska. — Heraldyka Wudądka.

Cellarł herbu Sulima 2do. Paweł z famllji Yicecome- sów Medyolańsklch urodzony, w roku 150.3. od Zygmunta III. i rzeczyposp(dItej indygenat otrzymał , o czem Metryka I\o- ronna. Dóbr potem dziedzicznych sobie, i sukcessorom swoim

Ceiua.

nabył , z których dwóch synów było, Paweł i Jędrzej : tym, tenże sam przywilej od Zygmunta dany, konstytucya sejmo- wa IG62. Jol. 84. potwierdziła, nie mał«i pochwałę Pawłowi Cellaremu zapisawszy; ze najprzód w cudzoziemskicłi obo- zach, przez wszystkie wojskowe szarże, tej w rycerskiej sztuce experyencyi nabył 5 ze w koronnem wojsku zasłużył sobie byc generałem majorem, więcej niż łat dziesięć na sławę imienia Polskiego żołd prowadząc 5 kędy i męztwem, i for- tuną własną tej ojczyźnie służył. Córka jego dostała się w małżeństwo Budkiewiczowi Iierbu Trzaska, i syn wojski \Vi- ślicki w roku 1697.

Paweł Cellari pisał się za Stanisławem Leszczyńskim w r. 1705. w Korczynie na konfederacyą Sendomierską. — Hcral. Wiclądka.

Krasicki tv przypisach dodaje: Pawłowi i Andrzejowi Cella- rim potwierdzony indyj^enat konslytucyą sejmu 16G2. roku. Vol. It^. fol. 567. — ^dyby Cellari z familji Yicecomesów Medyolań- skich pochodził nie pieczętował by się Sulimą ale JVęzem , ten jest albowiem herb Yicecomesów albo Visco7ttiae którzy przez niejaki czas byli Panami Medyolanu i dotąd ta zacna familia je- szcze we Włoszech kwitnie. — Z niej był ostatni Nuncyusz w Polszczę, kardynał Eugenius Antonius Yisconti, od którego, roku 1766. byłem w Warszawie konsekrowany na biskupstwo War- mińskie, w przytomności Króla Stanisława Augusta. —

Centa, herbu fł^czele. W Prusiech dom starożytny w herbie nosił Szachownicę, ale na trzy sztuki przełupaną, z którycli jedna pod drugą, każda osobno poprzeg- ułożone, jakom widział na sztychowanej tego domu pieczęci. 3IS. Iio- nopatsc. de Famil. Priiss. powiada, że się ten herb ich zo- wie t^indicta, a po naszemu Zemście, czyli Pomście: a to z tej racyi, że się przodek tego domu w szachy zagrawszy, gdy mu szczęście niesłużyło, zirrytowany, rzucił szachownicę o swego antagonistę, która jak się na troje rozpadła, tak się też nią herbowac poczęto : ale o tem obszerniej mówić się będzie pod herbem Wczele. Kazimierz Jagiellonowicz Król Polski, zawdzięczając wiernośó i zasługi domu tego ku sobie. Sztumskie i Kiszporskie starostwa puścił mu był, lecz potem tę łaskę odebrał Zygmunt August. Histor. Posselii Pol. Pruth. fol. 71). Okolski powiada, że Samblą i Malborg-, w admlnlstracyą Cemom było dano. Jerzy Cema officyał Gdański koło roku 1525. na Liście jAjgmunia I. o Inwen- tarzu Kościoła Panny Maryi w Gdańsku. Achacy podkomorzy Pomorski, starosta Człucljowski , z któremi tytułami w roku 1526. podpisał list Zyg-munta I. in MS. Petricoviensihus. Postąpił potem na kasztelanią Gdańską, a z tej na wojewódz- two 3IalborskIe, umarł w roku 1565. jako świadczy nadg-ro- bek jego w Sztumskiem kościele. Córka jeg-o była za Janem

Ceiua* ^

Preuk starostą Bronsbersklni, ale ojcowskich bł<;{ló\v' Iiere> tyckich uporczywie bnmiła. Hositis tom. 2. Jol. 101. e/ 159. Histor. Possel. Pol. Prnthcn. drugiej^o Acliacejj^o Cciiu; iiii(^- dzy podkomorzemi Malborsklenii kładzie od roku 1518. do roku 1522.

Fabian wojewoda Malborski, starosta Tucholski i Sta- rogardzki , brat Achaceg-o wojewody także Malborsklcg-o, obadwaj byli z Bazeńskiej herbu Wiewiórka urodzeni, która w ten dom wniosła Llchtenfeldt, dobra nie daleko KIszporka. Byt wprzód ten Fabian kasztelanem Gdańskim , postąpił po- tem na województwo Pomorskie, aź też po śmierci brater- skiej wziął 3Ialborskie. Rozumiem, ze córki jego, jedna wojewodzanka 3Ialborska, żyła z Konopackim, druga z Ba- żeńsklm, a po jego śmierci z Kostką podkomorzym Chełmiń- skim. Achacy Cema wojewoda Pomorski, starosta Sztumski i Gniewski, syn Acbacego wojewody 3IalborskIego (o którym się wyżej mówiło) z Luzyańsklej 3IS. Iwnopatsc. Sprzysiągł się bvł dożywotnie z Zofią córką 3IIkołaja Radziwiłła, wo- jewody Wlleńskieg-o, kanclerza i marszałka Litewskiego, ta mu córkę powiła, (która zmówiona z 3Iichałem Działyńskim wojewodą Inowrocławskim. Genealog. Radziwiłłów na map- pie. Duryew. Niezeszla Pamięć fol. 58.) i syna Acbacego: ale ten młodo zniknął z tego świata.

Fabian wojewoda Malborski drugi syn Achacego woje- wody Malborskiego z Luzyańsklej, umarł 1607. O nim oso- bllwszą rzecz napisał Resciiis in f^ita Hosii Cai^din. cap. 5. Gdy jeszcze w akademjl Krakowskiej do szkół chodził, z tego affektu, którym był od heretyckich rodziców napojony ; usta- wicznie, przecież kryjomo, Luterskim jadem zarażone ksl«^'gl. Niemieckim językiem pisane, rad czytywał. W tym zapadł na wielką gorączkę ; w której częstokroć nawiedzał go spół- uczeń i konfident Hozyusz, a raz postrzegłszy, że się przed nim z ową księgą taił, prosił go, żeby mu jej na jaki czas chciał kommunikowac. Z trudnością przecież uprosił Hozyusz : zrozumiawszy, że herezyą trącił autor, rzecze do niego: Już w^lem prawi, co za okazya tak gwałtownej gorączki, ta a nie insza jest, na książkę pokazuje: jeżeli tedy chcesz, żeby maligna ustąpiła , ta książka raczej niech w^ ogniu spło- nie : to wyrzekłszy odszedł. Usłuchał dobry młodzian zdrowej rady, w ogień rzucił Luterskle zakały, a gorączka tegoż momentu ustała : nadchodzi potem Hozyusz zdrowego widzi Cemę , i do prawdziwej go wiary nakłoniwszy kościołowi Bożemu pozyskał. Miał za sobą ten Fabian Pissieńską herbu Róża, z której córka najprzód z 3IIkołajem Ostrorogiem ka- sztelanem Bełzkim w małżeńskie związki weszła , a po nim

6 Cerekificki— €ereiiioivskl.

z Farensbachiuszeni w^ojewodzlcem Inflantskim z obiema je- dnak źyhi niepłodnie. Syn zaś Fabian kasztelan Chełmiiiski starosta Grudziądzki i Sztumski. Ten z Katarzyny Leszczyń- skiej berbu ^Vieniawa nie zostawił tylko jednę córkę Annę, która zmówiona dożywotnie z Zygmuntem Gulderszteinem kasztelanem Gdańskim. I tak na nim chwała domu tego ze- szła w roku 1629.

Krasicki w pj^zypisoch , takie czyni o familji tej uwagi : Są w Szwabji Zehmcnowie familia zacna, ci się tymże herbem pieczę- tują co i dawni Cemowie, wielkie jest tedy podobieństwo, iź jak i insze Pruskie, ta familia z Niemiec się do Prus z Krzyżakami przeniosła , i lubo linia Pruska ustała , drzeii av Szwabji wko- rzeniony dotąd trwa. — Z tych więc Cemów Karol Baron Zeh- men proboszcz i suffragan Warmiński , biskup Leleński w roku 1778. — z braci jego jeden dziekan katedry Eichstadzkiej w Niemczech, drugi minister u elektora Saskiego. Matka ich z za- cnej familji w Niemczech Catzcncllbogen. W Kwidzynie na cho- rągwi napis. Fabianus Czerna Palnthius Maricmhnrg. Capita- neus Szttimen. ex antiguisshna et illustri C em om ni familia , in Prussia natits, ab Civis et Proairis Palati/tati dignitate ornatus. Qai primam aetatem siiam in Aula Roma/iorum Iinpcratorum Ferdinamli et Maximiliani II. magna cum laude egit, religmim tempus Regibus Regno Poloniae et Patriae suae charissimae dicavit consecravitque ; post decełisum vero patrui sui , ob vir- tutem morumąue siiavitatem a Regę Stephano Senatoria digni- tate insignitas , cni per 28. annos griwiter , fideliter praefuit. Senator integenimus Patriae amantissimus , probasgue , charis- simus omnibus^ adversiis neiiwn\ Vixit annos 66. obiit 22. Aug. anno D. 1605. — Marito exoptatissimo atque desideratissimo suo et liberorum nomine ninltis cum lachrymis Conjunx maesta Catharina a Re glin Piszyńska po suit. — W tymże Helsbergskim manuskrypcie.

Joann es von Zelima Palatinus Mariemburg. anno 1546. — Fa- bian von Zehma Pal. Mariemb. 1566. • — Fabian von Zehma Pal. Pomer. 1582. — Achacius von Zehma Pal. Pomer. 1565. — Fabian von Zehma Cast. Gedan. 1552. — Fabian von Zehma Succam. Gedan. 1548. — Achacius von Zehma Succam, Mar. 1518. • — Fabian von Zehma Succam. Mar. 1546. — Fabian von Zehma Succam. Pomer. 1536. — CerelŁ"wicKi herbu Zaręba. Z Cerekwicy w Kali- skiem województwie się piszą. Stanisław kwitnął w r. 1627. Wojciecba wspomina konstytucya w roku 1641. yb/. 28. Jan starosta Sredzki poseł na sejm w roku 1670. i 1683. ztam- tąd komissarz do uspokojenia pogranicznych dyfferencyi od Szląską Consłit. fol. 2,&. potem na konwokacyą w r. 1674. zkąd deputowany do ordynacyi Zamojskiej, fol. 11. i znowu w r. 1685. destynowany do rewizyi skarbu koronnego Constit. fol, 8. Cerekwicka była za Jędrzejem Dzierzanowskim.

Cereill0^vslŁi na Pokuciu. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Z tych jeden miał za sobą Strzemeską

Cerkas — Cetiicr.

Zofią w roku 1599. Acta Castren. Halicicn. Drug-i miaf za sobą Kalinowską córkę Walentego wojskiego Halickiego, sterilis. Genealog. Kalinow.

Cerkas herbu Leliwa. 1 o tych ciz gencalogistowie nie mogli wiedzieć: bo Stefan Cerkas długo w koronnem wojsku, na dobro tej ojczyzny żołd prowadząc, zasłużył so- bie, że go rzeczpospolita w koniput synów wolności przyjcła przez konstytucyą sejmową w roku 1662. on zaś herb sobie przybrał Leliwa. Syn jego miał za sobą Bolestraszycką, z której córka Antonina za Antonim Mietelskim , i synów dwóch. W tymże roku 3Iichał Czerkies porucznik pancernej chorągwi przez lat 44. w wojsku Polskiem zasłużony, nobi- litowany z synami trzema, Konstantym, Kazimierzem i Jó- zefem, niewiem jednak jaki herb sobie przywłaszczył. Con- stitut. fol. Ąl.

Cętkoivski herbu Pobog: Okolski ich pisze Czctkow- ski w Dobrzyńskiej ziemi. Kazimierz, Wojciech i Jan pod- pisali elekcyą Augusta II.

Cetnei* herbu Przerowa^ w województwie Ruskiem. Okolski o tej familji pisząc , raz icli początki do Mirosławia walecznego męża, i któremu za rycerską odwagę, pierwsze- mu ten herb Przerowa nadany od Bolesława Krzywoustego nakłania; drugi raz (na co przywodzi ucinki listu Fryderyka książęcia Szląskiego) twierdzi, że w rekompensę zasług swoich, od Cesarzów Rzymskich do prerogatyw szlachty Niemieckiej wyniesieni. Atoli samo imię herbu, właśnie Polskie, Prze- rowa 5 oświadcza; że nie z Niemieckich Panów szczodrobli- wości wyszło: hyc jednak może, że potomkowie 3Iirosławia, ile przez kilka set lat na Szląsku zamieszkawszy, w nadgrodę kawalerskich dzieł swoich osobliwszą jaką łaską od monar- chów Rzymskich ozdobieni byli, ale pewnie nie pierwszą. Z Szląska potem za czasów Zygmunta Augusta Króla Pol- skiego, czterech się braci do Polski wyniosło, Kasper, Bal- cer, Michał i Mikołaj. Z których Kasper znowu się do swej ojczyzny wrócił. Michał z Polskiego do Cesarskiego obozu przeniósłszy się, i tam długo żołd prowadząc, przy znacznej szarży poległ w okazyi. Mikołaj z Łaskim wojewodą Sie- radzkim Moskwie silny, do Francyi z drugiemi jeździł, kró- lestwo Polskie Henrykowi Walezyuszowi ofiarując: żona jego Bidziilska herbu Janina: potomstwa jednak nigdziem nie czytał.

Balcer Cetner czwarty ich brat, w wojsku koronnem wiek długi straciwszy, gdy się hcroicznemi dziełami wsławił 5 za Jana Zamojskiego hetmana wielkiego koronnego, rycer- skich ludzi szacownika zaleceniem, i ziemskich posłów instan- cyą indygenat od Zygnmnla III. Króla Polskiego w roku

8 Cetiier.

1598. otrzymał, który potem cała rzeczpospolita na sejmie w roku IGOl. zgodnie approbowała. O czem konstytucya tcgoz roku fol. 749. Jakoż w przywileju Zygmunta III. czy- tać cliwalebne teg-o Balcera expedyeye : a najprzód z Pawłem Secygniowskim pod OczakoAvem na Tatarów, znać jak na- tarczywie stawał, kiedy z tej okazyi ranę wyniósł, odwagi swojej oczywistego świadka. Potem z Jerzym Jazłowieckim pod wsią Manaczynem tycłize poliańców gromił; tegoż mc- ztwa napatrzyli się sławni tamtego czasu regimentarze w ró- żnych expedycyach. Struś, Roźyńskie książęta. Konstanty książę Ostrogski, Chodkiewicz, i sam Stefan Król w Mo- skwie pod Starodubem, w Wołoszech przeciwko Beglerbe- gowl i indziej, zdrowia i fortuny swojej nie żałując dla tej ojczyzny. Z Kurzańskiej siostrzenicy Stanisława Żółkiewskiego hetmana , córkę Jadwigę , która się dostała w małżeństwo Krzysztofowi Wasiczyilskiemu , i czterech synów spłodził. Z tych Jan z tymże Żółkiewskim w^ Marsowych dziełach po- lerując lata swoje, w Moskwie umarł, z takim u wszystkich żalem , że ciało zmarłego za dwie mili kompania cała od- prow^adzała. Jędrzej drugi syn Balcera, podczaszy Lwowski, młodszy wiek długą peregrynacyą w cudzych krajach prze- tarłszy; w ojczyźnie potem, to na Moskwę, kędy pod Smo- leńskiem , czterysta ludzi do boju przywodził; to w Woło- szech z Żółkiewskim pamiętny wojownik, umarł w r. 1624. któremu pozostała małżonka Katarzyna Leśniowska herbu Gryf kasztelanka Bełzka nadgrobek we Lwowie postawiła. Stai^o- wolskt m Momimen. żył jednak z nią bezpotomnie. Mikołaj trzeci syn Balcera fundował plebanią w Krupcu. Okolski Chorągiew, złączył się był dożywotnie z Maryanną Kaszew- ską, i z niej potomstwo Marcin i Stanisław, córek dwie. Stanisław był podkomorzym Krzemienieckim w roku 1691. zostawił synów dwóch, i córek trzy. Mikołaj starosta Bare- cki, porucznik usarskiej chorągwi Michała Potockiego woje- wody Wołyńskiego: żona jego Teresa FIrlejowna kasztelanka Sanocka: druga Kołucka, trzecia Rzeczycka. Jan starosta Tymbarski poseł z Wołyńskiego województwa na konwokacyą w* r. 1696. i 170.3. na sejmie Lubelskim, zkąd komissarz do rozsądzenia krzywd pogranicznych od Węgier Constit. fol. 22. Żona jego Maryanną Rozwadowska pozostała wdowa po Siecińskim, atoli bezpotomne małżeństwo, jako i 2do voto z 31azowIecką.

Alexander czwarty syn Balcera, najprzód chorąży Po- dolski, i sławny rotmistrz, potem kasztelan Halicki, z któ- i'\m t^'tułem z sejmu w roku 1653. komissarzem był depu- towany do rewizyi szkód przez obóz pod Zbarażem poczy-

Cetner. ^

nionych Constit. fol. 2. Jego szczodrobliwości ku Bogu po- (Iziśdzieii pamiątka stoi, kościół w Podkamieniu dziedzicznych swoich dobrach, przy obrazie Najśw. Matki, cudami wsła- wionej, który on z fundamentu 00. Dominikanom wymu- rował, drewniany dawniejszy, i juz nadbutwiały zrzuciwszy. Okolski Ul Rnssia Flor ida fol. 95. 3Iiłośc ku ojczyźnie wy- świadczają rany i niewola , w którą się był dostał w owej nieszczęśliwej pod Cecora kampanji, z której drogo wyku- piony na wolność wyszedłszy, z wickszem jeszcze potem ser- cem w Prusiech na Szwedów nacierał ; na Tatarów także i Kozaków nieulęknionem męztwem stawał. Przybrał był sobie w dożywotnią przyjaźń Annę Zamojską kasztelankę Lwowską, która mu dwóch synów powiła. Jana starostę Lwowskiego i Szczurowieckiego: wspomina go konstytucya w r. 1676. kiedy z sejmu koronacyi komissarzem był destynowany do uspokojenia dyfferencyi pogranicznych od Węgier Constitut. fol. 31. i znowu w roku 1678. posłem na sejm Constitut. fol. 12. W wielu kampaniach doświadczonej mąz odwagi umarł w roku 1680. zostawiwszy z Konstancyi Daniłowiczo- wny podczaszanki koronnej trzy córki. Teresa zręczona z Janem Potockim herbu Pilawa wojewodą Bracławskim : He- lena z Mikołajem Lanckorońsklm podkomorzym Podolskim. Dorota z Rzewuskim Stanisławem wojewodą Bełzklm, i he- tmanem wielkim koronnym. Olympia Rzewusc. Kazanie Cho- rągiew. Ks. Siarkieioicza.

Alexander starosta Trembowolski , drugi syn Alexandra kasztelana Halickiego z Gąslewsklej hetmana Litewskiego wnuki w swem potomstwie szczęśliwy : bo krom córki Teo- 1111, z Józefem Potockim herbu Pilawa strażnikiem koron- nym, I starostą Bełzklm zręczonej, trzech miał synów. Z tych pierwszy Alexander starosta Szczurowlecki, którego potom- stwo I podzlśdzieil żyje Stanisław, Karol i Jan; o nim kon- stytucye w roku 1690. /o/. 6. i 1703. /o/. 22. Józef drugi syn kasztelan Wołyński, deputat na trj'bunał koronny roku 1714. temu Bełzecka stolnikowna Bełzka tylko jednego syna spłodziła Antonieg^o starostę Korytnickicgo, który temi czasy z Krasicką kasztelanką Chełmską wszedł w kontrakty mał- żeńskie. Franciszek trzeci syn, wojewoda Smoleński, senator i pańskim umysłem i zdrową radą tej ojczyźnie zasłużony : jego z pierwszej żony Anny Chodorowskiej herbu Korczak podkomorzanki Lwowskiej córka Zofia, wielkiej fortuny dzie- dziczka, chcąc się nią z Bogiem podzielić, fundowała we Lwowie Panny zakonne pod Regułą S. Benedykta ab ^idora- tione Najśw. Sakramentu , i sama się tamże na wieczną służbę Bogu poświęciła. Drugim związkiem tenże wojewoda

10 Cetys — Cłiatoielski.

złączył się z Anna Tarłowną wojewodzanką Luł)elską z której Jan starosta Kamlonacki. Córka jego zmówiona z Michałem Rzewuskim starostą Wyszyńskim.

Jan Cetner był kasztelanem Wołyńskim koło roku 1721. Fran- ciszek zaś Cetner umarł 1732. wojewodą Smoleńskim. Jan kuclimistrz koronny po śmierci Augusta II. Króla na sejm konwo- kacyi 1733. roku był posłem z województwa Ruskiego. Domi- n i k starosta Stecki w roku 17G0. był deputatem na trybunał ko- ronny z ziemi Halickiej. Alexander z Czerlwie Cetner pisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla z województwem Beł- zkiem. Ignacy Cetner w tymże czasie^ wojewoda Belzki. Jan Cetner starosta Stocki kawaler orderu Ś. Stanisława teraz ży- jący. — Herałdyka Wielądka. Kuropatnicki w dziele swoim w paragrafie piątym w extrakcie Gal- licyi i Lodomeryi legitimatorum ad metriculas stntuum inter magnates umieszcza Ignacego i Dominika Cetnerów pod dniem 12. Września 1782. roku zapisanych. — Krasicki lo przypisach dodaje: Dominik starosta Stocki syn Jana wnuk Alexandra starosty Szczurowieckiego z Ozdzonką ma potpnistwo synów dwóch. — Antoni Cetner starosta Korytnicki i Żytomierski z Anny Krasickiej spłodził córkę Eleonorę , ta wydana za Alexandra Sułkowskiego starostę Odolanowskiego i syna który następuje. — Ignacy wprzód oboźny koronny, dalej wojewoda Bełzki z Ludwiki Potockiej wojewodzanki Poznańskiej ma córkę Annę, ta wydana roku 1774. za Józefa księ. Sangu- szka marszałka Wielkiego Litewskiego , po którego śmierci po- wtórzyła małżeńskie związki z bratem swoim ciotecznym Kazi- mierzem księciem Sapiehą generałem artylleryi Litewskiej. — Jan starosta Kamieniecki dalej kuchmistrz koronny syn Fran- ciszka wojewody Smoleńskiego, z Szczuczanką podkanclerzego koronnego córką wdową po Kjjckim mieczniku i generale artyl- leryi koronnej , żył bezdzietny — umarł w młodych leciech w Gdańsku 1735. roku. —

Cetys herbu Ciołek^ w województwie Krakowskiem. O tycli ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Jan Cetys miał synów dwócli , tyleż córek, z tycli jedna Koclianowska, druga primo voto Żbikowska: secundo voto za Stanisławem Cłimieleckim. Franciszek w wojcYrództwie Ruskiem syn Jana, z Maryanny Błazewskiej spłodził czterecli synów, Józefa, Jacka, Wojcieclia i Krzysztofa, który wstąpił do zakonu Soc. Jesu. Jan brat Franciszka z Rykowsklej dwóch synów miał : Franciszka i Wojciecha.

Cłia1»aszeivj»ki. Grzegorz Chabaszewski szlachcic Mułtaiiski indygenat otrzymał w tem Królestwie na sejmie coronalionis 1676. O czem konstytucya fol, 59.

Clia1)ielsk.i w województwie Sieradzkiem. O tych ani Paprocki, ani Okołski nie pisał. Ludwik na Chabiełicach Chabielski z Sieradzkiem , Jędrzej z Inowrocławskiem woje- wództwem podpisali się na elekcyą Augusta IL

Chaliorski — Chąilzyiiski. 11

CAiS&llorsKi herbu Lubicz. Okolski ich pisze Chubow- ski w województwie Płockiem : z których Marcina wspomina, ie W Krakowskiem pojąwszy zonę osiadł, z której został się syn Hieronim. Stanisław Chahorski w województwie Kuskiem w roku 1700. Zona jej^o Anna Orzeszkowna podczaszanka Mińska, córek z niej dwie, jedna 3Ia«^dalena z Stanishiwem Stawskim stolnikiem Bracławskim : druga z Janem Pająezkow- skim zaręczone. Wojciech Chahorski z województwem Pło- ckiem podpisał elekcyą Aug;usta II. Bodaj w temze Płockiem nie masz Chahowskich herhu Junosza.

Ignacy kanonik Chehnski który w roku 1783. z kapituły Chełm- skiej był deputatem na trybunał koronny. — HeiHil. JFiolądka.

diąclKeiis]4.i herbu Junosza. W Płockiem wojewódz- twie. Okołski w indexie tomu pierwszego Chądrzewski na- pisał, ale to omyłka prasy drukarskiej. Jan i Piotr z ziemią Ciechanowską podpisali się na elekcyą Jana Kazimierza. Paweł na Pęcicach z Warszawską na Jana III. i Tomasz skarbnik Różański.

Wojciech Kazimierz Chądzeński wojski Różański i poseł tejże ziemi na sejm konwokacyi rolcu 1764. także pisał si(; na elekcyą Stanisława Augusta Króla z ziemi Różańskiej. Toż w roku 1766. był komissarzem skarbu koronnego. Maciej Chądzeński skarbnik Mszczono wski. — Heraldyka Wielądka.

Cliądzyiiiski herbu Ciołek^ w województwie Podla- skiem. 31aciej Chądzyński , Zakrocimski i Błoński starosta, poseł na sejm w roku 1564. ztamtąd deputowany komissarz do lustracyiv dóbr królewskich w Mazowszu Constit. fol. 40. i w roku 1567. do zapłaty wojsku Constit. fol. 147. Był i podkomorzym Drohickim. Paproć, o herb. fol. 325. Piotr Zakrocimski starosta, a bodaj nie syn Macieja, uproszony do rewizyi ksiąg grodzkich Zakrocimskich Constitut. 1593. fol. 648. Jędrzej starosta Nurski poborca łanowego w tejże ziemi Constit. 1609. fol. 905. tenże to zda mi się Jędrzej wojewodą był Podlaskim, umarł w roku 1631. Zona jego Zofia z Karniewa. Glod Bractwo. Jarzy ński Opisanie Jf^^ar- szawy. Jan z Chądzyna starosta Nurski w roku 1633. pod- pisał Pacia Conrenta Władysława IV. Antoni Chądzyński wojewoda Podlaski w roku 1648. Stanisław podstoli Dro- hicki w roku 1632. Jan cześnik Bielski z sejmu w r. 1676. komissarz do rewizyi przywilejów Rusi nadanych w ziemi Drohickiej Constit. fol. 23. Walenty brat Macieja podko- morzego Drohickiego kanonik Płocki i Pułtuski. Kazimierz z Podiaskieni podpisał się na elekcyą Jana III. Okolski t. 2. fol. 591. pisze ze Chądzyński starosta Nurski miał za sobą córkę Stanisława Dębińskiego Rawicza starosty Chęcińskiego.

12 Cłiąclzyiiski— Clialecki.

Antoni Chądzyński wojewoda Podlaski koło roku 1643. Józef Chądzyński podstoli Podlaski koło 1763. Byli także Chądzyń- scy possessyonaci w ziemi Warszawskiej. Kazimierz Chą- dzyński na zjeździe walnym W. Ks. Lit. pod Olkinikami w r. 1700. podpisał się z województwa Nowogrodzkiego. — Heral- dyka Wielądka.

CIiądzyusKi herbu Rogala. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał: atoli widziałem ich z tym herbem, luboć ich niektórzy piszą Chondzyilski. Burgrabia Krakowski w roku 1672. Kasper sc^^dzia grodzki Włodzimirski w roku 1618. herbu Rogala. Gabriel. Leopol. Justus Judex.

CliS^jęcliLi herbu Korab, w województwie Mazowie- ckiem. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Stani- sław, Aiexander, Krzysztof z Mazowieckiem, Antoni, Sta- nisław z ziemią Nurską podpisali elekcyą Jana Kazimierza. Franciszek z ziemią Czerską na Jana III. Franciszek, Hiero- nim i Jakób tamże, Jędrzej z ziemią Nurską na Augusta II. Są i na Wołyniu z którego województwa Franciszek Chajęcki pisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla. • — Tomasz kanonik Kujawski. — Tomasz Chajęcki komornik ziemski No- wogrodzki. — Heraldyka f^Fielądka.

Cłiala* I o tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Chała towarzysz pod usarską chorąg-wią w roku 1638. pod Starczem w okazyi z Kozakami zginął.

Clialczui Oleski herbu Topacz. Tak ich Okolski na- pisał: atoli Paprocki in Słromatibus chce ich mieć raczej Chalknowski z Cbalknowa, z których powiada, że za jego czasów kwitnął na Szląsku Jan Halknowski z Halknowa na Kisielowie, urodzony z matki Żeg^otowny herbu Kicki, jego zaś herb Topacz. Jan Halkowski w Mścisławskiem w roku 1632.

CHALECKI iSĘ^r^<^^J^^Sfk HERB

O tym herbie ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Jest zaś Abdank zwyczajny; na którego środku stoi strzała zła-

eiialeckl. 15

mana, i do g*6ry ielefcem obrócona: na hełmie strzała przez skrydkło sępie , czyli orle przeszyta. Tak go opisał łis. Rutka in MS. i Historia Sapieh. par. 3. fol. 103. Przydaje pier- wszy, ze od książąt Litewskich, rycerzowi jakiemuś m(;źnie wojska plaszającemu nadany. Drugi zaś mii^dzy przodkami tej familji liczy Grzegorza Chaleckiego metroj)olit(^'; Kijow- skiego, pobożnością życia znakomitego, którą (jako on po- wiada) lat trzydzieści pasterski ten urząd sprawował , przy jedności z kościołem Rzymskim, Ruś całą i W. Ks. Litew- skie utrzymując. Nie widzę jednak, któryby to był Grzegorz, o którym on mówi, chyba ten co po Izydorze kardynale na tę stolicę wstąpił. Namienia potem Krzysztofa Chaieckiego wojewodę Nowogrodzkiego. Jędrzej z sejmu Warszawskiego w r. 1580. poborca łanowego Uniwersał Poborowy f. 367. i 1581. fol. 395. Dymitr najprzód miecznik Litewski, z któ- rym go tytułem wspominają konstytucye w r. 1581. yi 396. potem podskarbi Litewski, o czem Constit. 1590. yb/. 564. i 1595. fol. 652. kędy go komissarzem do traktatów i znowu na wojnę Turecką z postronnemi ablegatami , deputowano: umarł koło roku 1598. Siostra jego Regina, Pawła Stefana Sapiehy podkanclerzego Litewskiego małżonka. Historia Sa- piehana p. 3. Józef w r. 1589. poborca łanowego Constit. fol. 558. Alexander z Chalcza marszałek Lidzki, poseł na sejm i marszałek izby poselskiej, Constit. fol. 18. i w roku 1629. z Trockiego posłował, zkąd był deputowany na try- bunał fiskalny Wileński Constit. fol. 15.

Krzysztof miecznik Litewski, 00. Franciszkanom Wi- leńskim przyczynił fundacyi, o czem Constit. 1635. ^b/. 33. i kollegio naszemu Grodzieńskiemu , nie tylko pałace w Gro- dnie, ale też i wieś Horostów, i folwark Kiełbasin darował, co approbowała konstytucya w roku 1647. yb/. 15. Temuż, na dwór Gródecki przywilej dany niegdy Dymitrowi podskar- biemu (podobno ojciec jego był) potwierdzono na sejmie w roku 1641. yb/. 30. niewiem czy nie tenże sam postąpił na chorąztwo Litewskie, czy też inny tegoż imienia, jako Okolski świadczy tom 2. fol. 489. Miał za sobą Maryą Eleonorę Stichinownę z Niemiec. Mikołaj z Chalcza podpisał elckcyą Władysława IV. z Trockiego województwa. Władysław stra- żnik Litewski. Histor. Sapieh. Oboźnym go Litewskim ty- tułuje, kędy też to o nim przydaje, że z Pawłem Sapiehą rycersko na wielu miejscach dokazywał, względem których zasług, na dobra Molczac w Słonimskiem, dziedzictwo otrzy- mał przez konstytucya w roku 1661. yb/. 17. Któryś z nich przybrał sobie w małżeństwo Maryannę córkę Jana Ogiń- skiego wojewody Potockiego i hetmana polnego Litewskiego

u Challiiskl.

Genealog. Ogińskich na Mappie. Chalecki starosta Mozyrski pułkownik królewski w roku 1704. podpisał konfecleracy.t Sen- doniierską. Bog"uslaw podkomorzy rzeczycki elekcyą Jana III. Są i w Podlaskieni Clialeccy ; bo Jakół) na Bartkowie łowczy Podlaski, poseł z ziemi Drohickiej , podpisał konfederacyą po śmierci Jana III. {^Histot\ Snpie/i. twierdzi, ze jedniz są tak w koronie, jjiko i w ksicztwie Litewskiem. Okolski w indexie tomu trzeciego, mówi o Chaleckicłi herbu Sam- son , ale na karcie którą przywodzi 93. nie ma nic o nich.) Był ten Jakób syn Kazimierza także łowczeg^o Podlaskiego. Alexander Chalecki podkomorzyc Rzeczycki syn Bogusława, siostra jego Konstancya z Benedyktem Przezdzieckim pod- stolim Połockim zręczona. Chalecki miał za sobą Eufrozynę Połubińską wojewodzankę Parnawską. Genealog. Polubili. Dymitr Chalecki herbu Ahdnnk czytałem, iź był podskarbim wielkim Litewskim umarł roku 1598. Alexan{ler Chalecki marszałek Lidzki był marszałkiem sejmowym w Warszawie roku 1G21. Piotr podpisał konfederacyą Sendomierską 1708. roku w Korczynie. Alexander na Chalczu Chalecki podczaszy Rze- czycki pisał się na walnym zjeździe obywateli W. Ks. Lit. pod 0/A7/^^A'ffw^/ 1700. roku. Tamże podpisał się Dominik z powiatu Rzeczyckjego. Kazimierz na Chalczu Chalecki starosta Rze- czański , był posłem z Rzeczyckiego powiatu na sejmie konwo- kacyi 17G4. roku, pisał się także na elekcyą Stanisława Augusta Króla, wraz z Józefem podkomorzym Rzeczyckim. Gabryel Chalecki kanclerz. Kazimierz oboźny. Antoni Chalecki pod- komorzy, Ignacy horodniczy Rzeczyccy. — Heral. Wiclądka. Chalecka żyje temi czasy z Radziwiłłem starostą Rzeczyckim, brat jej wydał córkę za kniazia Szyjskiego chor^życa Brzeskiego, — W roku 1778. Stanisław Chalecki sędzia grodzki Wileński. — Kazimierz marszałek powiatu Rzeczyckiego. — Ignacy podstoli Rzeczycki. — Józef łowczy tegoż powiatu. — Przy- pisy Krasickiego. ClialiiiNki herbu Pomian. W województwie Brze- skiem Knjawskiem. O tycłi ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Jędrzej Chaliński skarbnik Brzeski Kujawski 1507. z sejmu Piotrkowskiego naznaczony do dystrybuty pieniężnej Constit. fol. 146. Stanisław burgrabia Radziejowski. Bar- tłomiej w roku 1032. z Bronowie: od którego dwóch synów zostało, Wojciech I Marcin w ziemi Dobrzyńskiej. Stefan burgrabia Radziejowski Constit. 167G. Jol. 47. Władysław w województwie Kaliskiem. Są zda mi się i Slepowronowie Chałińscy, z których jeden miał za sobą Fioszanowską, z której potomstwo zostało.

Marcin Chaliński miecznik ziemi Dobrzyńskiej koło roku 1763. Andrzej Chaliński kanonik Płocki był deputatem z tejże kapi- tuły w roku 1777. na trybunał koronny. — Heral. fFlelądka. Franciszek Chaliński w roku 1778. podstarości Rypiński. — • Przypisy Krasickiego.

Chalipiiiski— ChaiikowNki. i.l

Clialilliiiski. JakóL Chalipiilski szlachcic Multański, i bliska krew Stefana Piotra wojewody Miiltańskieg-o, dwo- rzanin królewski indygenatem darowany na sejmie corona- iionls w roku 1676. Constit, fol. 69. niewiem czy nie jeg^o synowie, Jakub starosta Zwoleiiski, i Jan podstoll Drohicki, kwitnęll w roku 1697.

Cliaiiiiec herbu Gryf. W województwie Sendomler- skiem, Lubelskiem, I Bełzkiem, z famlljl Gryfów Jawców. Z tych czytam Abrahama Chamca, o którym list Władysława Jagiełłą, w roku 1390. dany, tak mówi: Mente solicita gratiose pejyendentes Jidelia, ac multum fructuos a ohscquia^ quihus Abraham Chamiec^ noster Jidelis dilectus^ Majestati nostrae multipliciter complacuit; quorum intuitu sibi villas iiostras Międzyrzec et Stolpno in terra nostra Russiae in di- strictu Drohiciensi sitas ^ cum omnibus et singulis reditibus, censibus, syhis^ ag-ris emolumentis damus doiiamus perpe- tuis temporibus etc. Jest ten list ing-rossowany w proces rozgraniczenia między województwy Podlaskiem i Brzeskiem Litewskiem, kędy to przydają ; ze te dobra poszły potem w insze domy, a między niemi dostały się były Zabrzezlńskle- mu wojewodzie Trockiemu. Przydał jednak Jagiełło temuż Abrahamowi obllgacyą, to jest żeby na każdą expedvcvą wo- jenną samotrzeć stawał, każdy kopią łukiem i sajdakiem uzbro- jony. Mikołaj Chamiec rotmistrz, i u Chodkiewicza hetmana podczas Chocimsklej marszałek dworu jego, z Mieleckim, Za- mojskim, w 3IoskwIe, Pruslech , Inflantach, FInlandyi do- świadczony żołnierz. Seweryn brat jeg-o dziedzic nu Potoku w województwie Bełzkiem: z Orllkowny, czvll z Orlicklej córkę spłodził Zofią (którą wydał za Rafała Ładę Skrzyń- skiego) i synów dwóch, Pawła i Stef^ma. Paweł z Cham- czesna Chamiec rotmistrz królewski: żona jego Helena Sto- jecka. Genealogia Kalinowskich powiada, że Klara córka Walentego Jana Kalinowskiego, cześnika Halickiego była za Chamcem stolnikiem Bełzkim. Podobno też są Chamcowie Abdankowie.

CliailislŁi. O tych ani Paprocki, ani OkolskI nie pisał. Krzysztof Chamski z Płockiem województwem podpisał elekcyą Jana HI. Piotr z Anną Suchodolską sterilis w roku 1722.

W roku 1778. Adam Chamski podwojewodzy Płocki. ■ — Przy- pisy Krasickiego.

Cliaii kolaski hej^bu Korczak, w Ruskiem wojewódz- twie. O tych ani Paprocki, ani OkolskI nie pisał. Jam mówił pod Boratyńskicml , że Iwan wnuk Dymitra z Bożego daru podskarbiego koronnego, wziąwszy działem Chańkowice, od

16 Cłiarlilekł.

nich nazwany koło roku 1520. atoli potem w sukcessyi po braci wzijjwszy Boratyn, Boratyńskim zawołany.

Cliar1iiel4i herbu Jastrzębiec. Paprocki pod herbem Nałęcz Charhickieh Ł(,^czyczanów połolył, pod Jastrzębcem opuścił. Okolski zaś w indexie tomu drugieg^o do herbu Ja- strzębca Charhickieh referuje, Nałęczów zaś opuścił, i słu- sznie : bo jako się i mnie na róźuycli miejscach widzieć do- stało Jastrzębcem się pieczętują Charbiccy w Łęczyckiem województwie. Z tycli Mścisława w roku 1464. księgi ta- meczne grodzkie wspominają, któreg-o syn Jan, tego zaś Mikołaj, z Bykowską spłodził Swentosława, którego potom- stwo \mo Piotr sędzia ziemski Łęczycki, jago czytam stol- nikiem Łęczyckim, kiedy posłował na sejm w roku 1618. zkąd był deputowany do kwarty Rawskiej Consłit. Jol. 8. Z Jadwigi Tarnowskiej siostry arcybiskupa Gnieźnieńskiego herbu Rolicz, zostawił synów trzech. Jana kanonika Poznań- skiego : ten w cudzych krajach siedm lat na wyższych nau- kach strawiwszy, gdy się do ojczyzny wraca, z wielką przy- szłych honorów otuchą, prędką śmiercią zniknął z oczu. Damalewicz. Krzysztofa : ten od wuja swego scholastykiem Kujawskim podwyższony, od Wołuckiego proboszczem tamże, od Lubieńskiego Macieja biskupem Margarytańskim i suffra- ganem Kujawskim: w roku 1634. był na synodzie prowin- cyalnym Warszawskim Acta Synod. W r. 1620. deputatem na trybunał koronny , proboszczem na ten czas Kujawskim i archidyakonem Dobrzyńskim, umarł w roku 1638. Prałat, jako go chwali Damalewicz^ w karności kościelnej pilny, w przykładnem życiu nienaganny, wszystkim dla cnoty swojej miły. Piotra kasztelana Brzezińskiego , a przedtem stolnika Łęczyckiego w roku 1632. jego syn Stefan Kazimierz po stryju swoim Krzysztofie wziął probostwo katedry Kujawskiej, wkrótce potem biskupem NIkopolskIm, suflraganem, kusto- szem i ofHcyałem generalnym Lwowskim ogłoszony: przy prelaturze Kujawskiej był kanonikiem Warszawskim, i na synodzie prowincyalnym Warszawskim w roku 1643. Constit. Synod. fol. 3. Stanisław drugi syn Swentosława zostawił syna Jana kawalera Jerozolimitańsklego , do wytwornej którą z szkół zabrał nauki, experyencyl nie mniej przydał. W Wę- grzech, Siedmiogrodzkiej ziemi z Rudolfem Cesarzem wojo- w^ał, w Wołoszech i Podolu za ojczyznę swoją. Zwiedziwszy potem Włochy, Niemcy, NIderland , Francyą, Hiszpanią, Korsykę, 3Ialtę, Macedonią I Konstantynopol, języków ró- żnych i obyczajów cudzych dobrze wiadomy , Pańskie serca do miłości ku sobie i estymacyl nęcił, zkąd w trudnych tak prywatnych, jako i publicznych jego rady zażywano intere-

Cłiarliinoivski— Cliarezewski. l~

sach: na koniec pod Sokalem taniteg-o miejsca wesołością ujęty, osiadł ; kędy tez Pannom zakonnym Ś. Bryg^itty kla- sztor z gruntu wymurował i nadał pamiętny fundator : dru- gieo^o także OO. Bernardynów, siła swoją szczodrol)liwością dźwignął i ozdobił: tamże przy ołtarzu, na który swoim ko- sztem wystawiony, łask wiele u stolicy apostolskiej wyprosił, pochowany spoczywa: umarł w roku 1623. Stefan kanonik Kruświcki, Kujawski i Poznański, a potem opat Przemętski^ z temi tytułami na synodzie prowincyalnym Piotrkowskim sta- wał w roku 1607. wziął na ostatek Wąchockie opactwo. Co bvł zacz człowiek z tego poznać; ze go w różnych lega- cvach do Cesarza i innych Panów cudzoziemskich zażywano, wszystkie z pochwałą swojej dzielności, i wielkiego rozsądku odprawił. Stanisław poseł na sejm w roku 162.']. Constitut. foL 9. Paweł mąz rycerski wojski Łęczycki, Stanisław cze- :^nik Dobrzyński. Stefan i Stanisław podpisali w Łęczyckiem elekcyą Jana III.

CliarllillO^YSlŁi herbu Sulima. Stanisław z Charbnio- wic chorąży Sendomierski w roku 1433. podpisał przywilej Jedliński Władysława Jagiełłą u Łaskiego w Stat. fol. 53. Cromer. lib. 17. i Bielski fol. 306. o nim świadczą, ze on pierwszy dał znać Królowi , ze Henryk Plaweniusz mistrz Krzyżacki z wielką polencyą od Tucholi pod Koronów cią- gnął. Tenże Kromer Piotra Charbinowskiego starostę Podol- skiego wspomina: miał mówić Halickiego, jako go czytam u Olszowskiego na liście Jagiełłą Króla w roku 1406.

Cliarczeiv$ki herbu Choleiua. W Dobrzyńskiej zie- mi. Nasi genealogistowie piszą ich Charszowski, ale się mylą. Z tych niektórzy jeszcze w tejże ziemi kwitną: bo na elekcyą Augusta II. pisali się z nią Marcin Józef i Seweryn: a da- wniej Jan i Marcin w roku 1648. w Płockiem. Drudzy za czasów Paprockiego wyniósłszy się ztamtąd w Sendomier- skiem osiedli: z tych był Jan mąż chwalebny. Jego potom- stwo w Przemvsłskiej ziemi gnie/dzić się poczęło : jakoż wi- dzieć podziśdzleń jednej z tego domu matrony nadgrobek w kościele katedralnym Przemysłskim położony z herbem Cho- lewa. Jan Karol Charczowski skarbnik DrohIckI: synów się jego trzech zostało: Pierwszy Sebaslyan, najprzód podstoli Sanocki, potem kasztelan Słoński dziedzic na Zlotkowicach: z Ożdżanki spłodził dwie córki, jedna z Ossolińskim stolni- kiem Sendomlerskim zmówiona, diiiga z Chełmskim. Kazi- mierz drugi chorąży Nowogrodzki dziedzic na Urku, Bielska córkę mu powiła i synów dwóch, Jana i Franciszka. Fran- ciszek trzeci syn skarbnika dziedzic na Balicach podczaszy Tom iii. 2

18 Cłiarkoi¥ski — Cliarlęski.

Sanocki , zona jeg-o Zofia Ossolińska. Siostra tych trzech

braci Katarzyna z Janem Witowskim żyła.

Jan Charczewski kasztelan Słoński syn Kazimierza dziedzica na Urku 1//10 roto żył z Jalowicką bezpotomnie 2^o z Jezierskiej spłodził Mar\ ann^^ , ta złączona z Siekierzyiiskim starostą Horo- delskim — druga Róża z Antonim hrabią Krasickim. — Syn z Je- zierskiej Władysław z Męcińską ma potomstwo: tenże Wła- dysław w młodym wieku utonął roku 1774. zostawiwszy synów dwóch, Michała, Walentego i córkę Justyuc. — Karol brat Jana kasztelana Słońskiego z Bilskiej, kasztelan Przemyski z Ztoczewskiej miał syna Jana, ale ten młodo umarł, córki dwie, Joanna za Siekierzyiiskim — Karolina za Baworowskiui , trzecia w panieńskim stanie życia dokonała. — Przyfisij Krasickiego.

diai*koivsli.i« W Płockiem województwie, z ktorem Jędrzej i Wawrzeniec podpisali się na elekcyą Augusta H. Są i w Kaliskiem Charkowscy : jeden z nich mieszka w Ha- birowie, ma za sobą Bojanowską, i z niej syna.

Cliarlęslii her^hu Bończa. Z Tomaszewskich swój początek wzięli, ale od dóbr Charlcźa wzięli swoje denomi- nacyą. Piąciu braci wspomina Paprocki : z tych jeden był chorążym Kijowskim, z młodych lat swoich najprzód na dworze Królów Polskich, potem żołniersko służąc, w Kijowsklem województwie przyjaciela sobie dożywotniego dobrawszy, tamże osiadł i potomstwo zostawił, a bodaj nie jego syn Felix podkomorzy Kijowski z sejmu w roku 1508. komissarz do rozgraniczenia między województwem Kijowskiem i ziemią Mozyrską Constitut. fol. 697. i IGOl./o/. 704. ale śmierć o-ranicę źvcia rzuciła, jako wspomina Constit. 1607.y. 855. syn jego Samuel. Sebastyan drugi brat chorążego podczaszy Królowy Katarzyny. Jerzy trzeci brat, syna zostawił Jędrzeja i córkę Zofią. Jan czwarty brat, kuchmistiz Królowy Bony mąz znaczny.- 31ikołaj piąty brat , ten na Wołyniu pojąwszy Lubicką spłodził córek trzy I synów czterech. Z córek zda mi się jego Barbara, Jędrzejowi Czuryłowi, a drugim zwią- zkiem Mikołajowi Stadnickiemu podczaszemu Sanockiemu za- ślubiona. Z synów zaś Jan już w domu Rakuzkim, już Kró- lowy Katarzynie służąc, w różnych językach umiejętności nabył. Podkomorzym Łuckim Jana czytam w konstytucyach 1590. /o/. 603. i jeszcze 1601. kiedy posłując na sejm de- putowany był do lustracyi dóbr królewskich w 3Iazowszu i Podlasiu należących Constit. fol. 728. Umarł w roku 1616. Szymon brat Jana na dworze Francuzkim długo bawiąc, wiel- kiej tak w rzeczach, jako i językach umiejętności człowiek, ale i na wojnie doświadczonego męztwa, we wszystkich albo- wiem okazyach z Zamojskim z piechotą Węgierską siła do- kazował. Mikołaj z sejmu w roku 1613. do lustracyi dóbr

Cliarmaiiski — Cliartłiipskh 19

Lubecza naznaczony Const.it. fol. 29. Sl.uiIsKiw do lustracyi ksiąg- ziemskich Kijowskich Constit. 1601. ful. 745. Krzy- sztof dworzanin królewski, poseł na sejm w r. 101.3. Con- stit. fol. 3. i 1G29. deputowany na trybunał Radomski Con- stit. fol. 7. Jan kasztelan Bracławski, o którym konstytucye W roku 1620. /o/. 2iS. i 1623. fol. 4. Senator i powagi i pobożności pełny, umarł w roku 1625. w kościele naszym Łuckim pochowany. Syn jego Hieronim starosta Łucki i Ka- niowski. Histor. Colleg. Luceorien. Porządek EleltCł/i IG32. Adam miecznik Wołyński rotmistrz pancernej chorągwi: córka jego Anna Konstancya, trzy razy śluby małżeńskie ponawiała, raz z Silnickim kasztelanem Kamienieckim, drugi raz z 3Ii- kołajem Sapiehą wojewodą Bracławskim, trzeci raz z Fran- ciszkiem Lubowieckim kasztelanem Wołyńskim. Genealogia Sienickich świadczy ze Charlęska z Wacławem Hulewiczem kasztelanem Bracławskim była zmówiona. Jan o którym wyżej mówiłem podkomorzy Łucki zręczywszy sobie Szcz(^^sną Sie- maszków nc kasztelankę Bracławską; z niej miał córki dwie: z tych Anna dostała się w małżeństwo Mikołajowi W^asień- cowiczowi podwojewodzemu Kijowskiemu : druga Piotrowi Deniszkowi starościcowi Żytomierskiemu. Piotr w zakonie Soc. Jesu życie swoje świątobliwie zakończył w Przemyślu w roku 1713. Niektórzy z nich w Litwie w Nowogrodzkiem województwie osiedli: z którego Jan Michał z Charlcza Char- lęski stolnik Smoleński, wójt Nowogrodzki posłował na sejm w roku 1670. i tam deputowany do konstytucyi formowania Constitut. fol. 37. Piotr tamże kwitnął w roku 1674. Jan podwojewodzy Nowog-rodzki 1675.

W roku 1778. Gabryel Charlęski kanonik Kijowski — brat jego N. dziedzic na Bijszowie (majętność ich dziedziczna w Owruckiej ziemi) pułkownik , młodzian — trzeci brat także bezźenny — czwarty umarł spłodziwszy córkę jedynaczkę wydaną za Hadzie- wicza. ■ — Przypisy Krasickiego.

diariiiaiii$k.i herbu Rogala: według Kojatowicza in MS. herbu Bibersztein , kędy fen autor przydaje że z ko- rony w Wielkiem Kslęztwie Łitewskiem osiedli. Daniel Char- mański , Kazimierz cześnik Trocki , syn jego Antoni , brat zaś Michał, oba w różnych expedycyach z hetmanem 3Ilcha- łem Pacem, doświadczonego męztwa. Kazimierz cześnik Tro- cki i Felicyan z Trockiem województwem podpisali elekcyą Jana IH.

Cliarttlipsl&i ^ w w^ojewódzlwle Sieradzkiem. Win- centy z Chartłup Chartłupski podkomorzy Sieradzki w roku 1496. córka jego w dożywotnią przyjaźń wydana Wojciechowi Madalińskiemu wojskiemu Wieluńskiemu. O tych ani Pa-

20 Cliarytonowicz— CliarzowskL

procki, ani OkolskI nic pisał: tylko ostatni namienia fo/w. 2. Jol. 41 . Łask, Statut, na początku.

CHARYTONO WICZ

HERB.

Są dwie litery większe łacińskie z sobą złączone , czy to N i E, czy też V i E, jako chcesz rozumiej, powinny zaś byd złote w czerwonem polu, na hełmie pięć piór s\vn' ńch. Paprocki IV Gniazdzie fol. W^H. O herhnch fol. 081. Okolski tom. l.foL 276. Poczet herbów. Wszyscy się cii pisarze zgadzają na to, że z Grecyi do nas ten herb przy- niesiony dawnemi czasy; bo już w roku 141C. prezydował katedrze Chełmskiej, władyka Charytonius jako stoi pod włady- kami Chełm. Kojalowicz p. 2. Hist. Lit/w. w r. 1570. wspo- mina Jędrzeja Iwanowicza (to jest Iwana syna) Charytono- wicza Obryńskieg-o z innemi Litewskiemi posłami w leg-acyi wysłanegoi Starowolski in 3Ionum. nadg-robek położył Jana Charytonowicza chorążego Nowogrodzkiego zmarłego w r. 1582. z Buska wypisany: chwali go Paprocki, że na dworze Zygmunta Augusta był między pierwszemi, w obozie potem rycerskiemi się dziełami wsławił , nie mało Moskiewskiego niewolnika i nie raz prezentując. Syn jego Siemion w tropy ojcowskie wkraczał. Okolski icli pisze Haratynowicz, ale z nadgrobu i autorów innych Charytonowicz byc powinno.

Cliarzoivski herbu Śreniawa. W województwie Kra- kowskiem, Sendomierskiem, Lubelskiem z familji Rupniew- skich swój początek wzięli , od wsi Charzewic Charzewscy nazwani. Z tych w roku 1500. Mikołaj z Rupniewa dziedzic na Charzewicach dworzanin Króla Zygmunta I. zostawił sy- nów czterech, Adama, Jana, Kaspra, i Krzysztofa. Adam pojął Karską łowczankę Podlaską, Kasper Jarocką, z której synów czterech, Wawrzeniec, Jakóh, Jan i Stanisław. Wa- wrzenca potomstwo, Wawrzeniec i Stanisław który w wojsku Cesarskiem żołd prowadząc, tamże w okazyi zginął. Krzyszlo-

Charzyiiskl—Cłielifla. 21

TowI Szypowska dwóch synów powiła, Adama i Wojciecha. Adam dziedzic na CIchawIe wziął sohle w małżeńską ligę Barharc Lipską. Wojciech w wojsku Cesarsklem słu/.vł, zkąd powróciwszy, g-ońcem hył do Cara Tureckleg-o. Piotr pod- s«^'dek Nowogrodzki, Jan podkomorzy tegoż województwa, poseł na sejm coronatlonis w roku 1070. Constit. Jol. 21. i 1078. komlssarz do traktatów o pokój z 31oskwą Constil. Lit, fol. 1. 3Iarcyan Franciszek CharzewskI s<;dzla ziemski Chełmski w roku 1097. Tak ml się zda, ze są Charzewscy Gryfowle w Sendomjersklem, ale pewności nie mam. Cha- rzowska zakonnica S. Klary w Sączu. Anna Charzewska Marcina Borzęckiego małżonka.

Cliarzyiiski herbu Szeliga. W województwie 3Iazo- wlecklem. Nasi ich pisarze Charzewsklemi chcą mlec. Piotra Charzyiiskiego żona, Katarzyna Oleśnicka starośclanka Beł- zka, która pierwszym związkiem żyła z Jędrzejem Zmięcklm. Paweł z Despotą w W^ęgrzech wojując, w nleszcz«^śllwej przegranej w niewolą się Turkom dostał. Histonja Cudów Częstochowskich : chorążym go W^ielunsklm tytułuje; ale od Stanisława brata wykupiony, na wolność wyszedł. Marcin z Płockiem podpisał elekcyą Władysława IV. synowie jeg^o Jan i Jędrzej w roku 1097.

ClianejloTiicz tegoż herbu co iJałowicki, w Wo- łynsklem województwie.

ClieiliSki w Chełmskiej ziemi. O tych ani Paprocki, ani OkolskI nie pisał. Jędrzej Chclńskl skarbnik Chełmski z sejmu w roku 1047. komlssarz naznaczony do rewizyl ksiąg^ ziemskich Chełmskich i Kranostawsklch Constit. fol. 38.

Clielicla. herbu Pomiau. Imię to w Polszczę naszej starożytne : bo jeszcze w roku 1340. już w senacie Polskim zasiadał Hebda kasztelan Brzeski Kujawski , z którym tytu- łem podpisał list Kazimierza ^Ylelklego o erekcyl miasta Byd- goszczy. Tegoż czasu Hebda kasztelan Sieradzki w r. 1357. od którego dóbr Kwiatkowic nabyli Kwiatkowscy. Postąpił potem na województwo Sieradzkie, jakom mówił pod wojewo- dami. Miał to być dziad recfa linea Łubieńskich, o czem na swem miejscu. Paprocki o lierb.f. 427. nadgrobek wypisał z Gniezna Jana Chebdy z NIewIesza archidyakona S. R. Eccle- siae, dziekana Kujawskleg-o, kanonika Gnieźnieńskiego i Kra- kowskiego zmarłeg-o w roku 1400. O tym OkolskI powiada, że dla częstego do pobożności upominania , zabity był od brata swejro WIcnIawity, za który kryminał herb Wieniawa w Pomlan zamieniony, to jest miasto pierścienia, miecz przez Żubrzą głowę przydany. Ale jak się myli, z nleg-oż samego poznać, kiedy dobrze dawniejszych przed rokiem 1400. liczy

22 Cliechelski— Chełcliowski.

fiłuiiliantów herbu Pomlan, a między niemi Włoi^ciborza arcy- biskupa Gnieźnieńskiego w roku 1279. Długosz in l^itis Ej)i\sc. Posnan. pod rokiem 1439. Jana Pellę z Niewiesza dziekana Kuja\vskic<j^o kanonika Poznańskiego i administratora Sede vacante tej dyecezyi wspomina, Mikołaja także w bi- storyi swojej w roku 1448. proboszcza Kruszwickiego: kędy przydaje, ze na arcybiskupstwa Gnieźnieńskiego godność, miał niektóre suffragia od kapituły Gnieźnieńskiej, a między niemi wotował na niego Jan Hebda kanonik Gnieźnieński : u Darnalewicza w dekrecie kapituły w roku 1443. ferowa- nym , znajdziesz tego Mikołaja kanonikiem Gnieźnieńskim. INie wiem czy nie tu należy, ale zna(5 omyłką wydrukowany Wojciecb z Chebdzina sędzia Czerski który podpisał pokój Brzeski u Łask. w Stat. fol. 140. Jan Hebda z Niewiesza dziekan Kujawski : wójtostwo w dobracb Langu kupiwszy, kapitule Kujawskiej przyłączył, zęby za duszę jego corocznia pamiątka przed Bogiem była. Damalewicz in Eptsc. f^ladisL Jol. 316. w roku 1455. zkąd dochodzę, że to jedenże był z tym o którym się trochę wyżej mówiło. Kwitnie jeszcze i podziśdzień ta Hebdów familia, bo Jan z Tropią, Jędrzej i Michał z Tropią na Radoczy Hebdowie podpisali konfede- racyą Zatorską w roku 1705.

Cliecliclski* O tych ani Paprockie ani Okolski nie pisał: atoli konstytucya w roku 1662. jawnie o nich świad- czy fol. 32. gdy wspomina Mikołaja Chechelskiego męża rycerskiego.

CliełcIioireslŁi herhu Lubicz. W województwie Ma- zowieckiem. Pawła syn Jan chorąży Różański, od tego Hen- ryk, sekretarz królewski i pisarz skarbowy Pruski, syn się po nim został Jakób skarbnik Różański w roku 1674. z tym tytułem podpisał elekcyą Jana HI. Paweł kanonik i officyał Płocki, żył jeszcze w roku 1610. Stfwoiuolski in Monum. Alexander slolnik Witebski w roku 1674. w powiecie Or- szańskim: Walenty i Wawrzeniec z Chelk w ziemi Ciecha- nowskiej. Stanisław z Ślazów tamże: Wojciech w Kaliskiem województwie w roku 1697. podpisali elekcyą Augusta II. Alexander cześnik Orszański w roku 1642. Ks. Kojatowicz MS. pisze : że Mikołaj Chcłehowski miał synów Macieja, Marcina, i Jędrzeja i córkę Zofią Godziejowską sędzinę Po- łocką. Marcina synowie, Jan i Alexander. Jana synów piąciu Bazyli, AlcAander, Jędrzej, Hrehory, Mikołaj, i Marcin. Jan Chekhowski na zjeździe walnym województw ziem i powia- tów W. Ks. Lit. 1700. roku pod' Olkinikami podpisał się z po- wiatu Lidzkiego, Wiktor Chcłehowski pisarz skarbowy Litewski. Ludwik Chcłehowski pisarz skarbowy W. Ks. Lit. stolnik Ko-

Chełkowski— Chełmski. 25

wieński, pisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla z po- wiatu Kowieńskiego, oraz Ignacy i Wincenty synowie jego. — Heraldyka IFielądka.

Cliełkoivski herbu Jf^czcle. Paprocki w Gniazdzic tak ich położył, w lierbacli jednak ChwałkowskI napisał : za nim poszedł OkoiskI, atoli ze Cliełkowscy są herbu Wczele, r teg-o dochodzę, zem widział dedykacją książki Jackowi Chełkowskienin kanonikowi Poznańskiemu, Czerskiemu i Olc- i»nickiemu proboszczowi, deputatowi na trybunał koronny w roku 1670. przypisaną, z tym herbem.

Cliełillicki herbu Nałęcz^ w ziemi Dobrzyńskiej. Adryan poborca w tejże ziemi w roku 1580. Uniwersał Po- borów. fol. 366. Syn jego 3Iaciej, chorążym go Dobrzyńskim tytułują konstytucye w roku 1611. a w^ roku 1613. sędzią ziemskim Dobrzyńskim. Synowie jego Jbukasz pisarz ziemski Dobrzyński, poseł na sejm 1631. a ztamtąd deputat na try- bunał Radomski Constit. fol. \^. Jędrzej i Adryan podpisali elekcyą Władysława IV. Piotr stolnik Dobrzyński, poseł na sejm 1621. ztamtąd deputat do kwarty Rawskiej Consdtut. fol. 21. i roku 1627. na trybunał Radomski, spłodził syna Stanisława. Jan cliorązy Dobrzyński, a przedtem bodaj nic był miecznikiem : potomstwo jego Maciej kantor Poznański, deputat trybunału koronnego : gładkiej wymowy, dowcipu bystrego w filozoficznych i teologicznych materyach nauki W}'sokiej , życia nadto przykładnego prałat , godzien wszel- klcli honorów. Michał i Antoni. Franciszek w roku 1704. Józef Chełniicki skarbnik ziemi Dobrzyńskiej, którego synowie Stanisław i 3Iichał pisali się na elekcyą Stanisława Augusta Króla z ziemią Dobrzyńską. Józef podczaszy Dobrzyński był posłem na sejm 1778. Tomasz stolnik Dobrzyński w r. 1780. był deputatem z ziemi Dobrzyńskiej na trybunał koronny. Ignacy kanonik Kujaw^ski. Jakób wojski mniejszy Dobrzyński. — He,- raldyka Wiclądka. . Marcin Chełmicki pisarz Dobrzyński w roku 1565. o czem świad- czy reskrypt Zygmunta Augusta Króla w Manuskr. Uohb. — Józef podstarości grodu Bobrownickiego (1778.) Jakób wice- regent ziemski Dobrzyński. — Przypisi/ Krasickiego.

Clietiinski herbu Ostoja., w województwie Krakow- skiem. Między przodkami domu Chełmskich, kładą niektórzy Scibora podkomorzego Poznańskiego I generała Wielkopol- skiego ; ale ten , lubo był Ostojczyk przecież się pisał z Po- nledza nie z Chełma: dla tego odrzuciwszy mniej gruntowne tej familjl wywody, odłożywszy pospolitych wszystkim fami- liantom herbu Ostoja przodków, do litery Oj tu tylko tych przytoczę , którzy juz pod imieniem Chełmskich na dobro tej ojczyzny, na sławę domu swego robili. Piotr Chełmski kasztelan Połaniecki z tym tytułem podpisał pokój Brzeski

24 Clielmski.

u Łaskiego iv Statucie fol. 140. w r. 1436. Julian Chełmski kanonik Krakowski, proboszcz S. Marcina w Krakowie: Mąz w naukach biegłości wielkiej, umarł w roku 1531. którego nadgrobek z herbem Ostoja i podziśdzień widzieć w kościele katedralnym Krakowskim. Kościół ten S. Marcina, któregoś z przodków domu tego szczodrobliwością z gruntu powstał i w dochody należycie opatrzony: dla tego Jus Patronatus przy nich zawsze dziedziczy. Paproć. Jan z Anny Zarębianki wojewodzanki Kaliskiej, córka Magdalena dostała się w mał- żeństwo Stanisławowi Orzechowskiemu herbu Oksza, sławne- mu w Polszczę naszej osobliwie jednak przeciwko heretykom pisarzowi koło roku 1560. Orichov. dial. 7. Marcyan cho- rąży Krakowski w roku 1586. podpisał z tym tytułem kaptur Krakowski Constit. fol. 405. I 1609. kędy komissarzem sta- nął do uspokojenia granic od Szląska i Węgier Constitut. fol. 897. Z Anny Pieniążkowny starościanki Nowotargskiej trzech synów zostawił: Stanisława, Mikołaja i Marcyana. Ten w ojcowskie ślady wstępując, chorążym najprzód był Kra- kowskim : z tym urzędem częsta o nim jest wzmianka w konstytucyach , jako 1616. /o/. 19. 1618. fol. 4. 1629. yb/. 16. 1634. /b/. 3. Podkomorzym potem tamże zawołany, także starostą Piyczywolskim i Ujskim , Bocheńskim i Wie- lickim. W^szędzie czy to posłując na walne sejmy, czy ko- missarzem do różnych funkcyi , czy marszałkiem trybunału koronnego w roku 1640. Boga, sprawiedliwość, dobro oj- czyzny, stawiał sobie przed oczy; tak wspaniałego serca, że go ani żadne pogróżki ustraszyc, ani pochlebne zmiękczyć nie mogły poszepty : i owszem że tu zażyję słów o nim Pawła Potockiego, ojca wielkiego dzisiejszego prymasa Pol- skiego m Centuria Viror. fol. 425. Blanditias ut viro , ita libero homine indignas., et seruilis indicia ingenii esse ratus.^ ne ad minima ąiiidem ostentationis officia descendere voluit^ ne dum his, lionores em er car i. Priscae integritatis et can- doris retinens^ ohrepentihus morum corruptelis laudahiliter irascehatur. Slaroioolski in Monum. fol. 767. sławi jego rękę na Boga nie skurczoną; kiedy kollegio minori akademji Kra- kowskiej liczną w księgi różne, bibliotekę darował. Kościół w Bolesławiu już starością nadwątlony restaurował, kaplicę Gułteterowską przy kościele Panny 31aryi w rynku Krakow- skim wybornym pędzlem odnowił, w apparat kościelny przy- stroił, czynszem uposażył. Działa miedziane do Bolesławia na dzwony przełbrmować kazał. Lessus Acad, Cracov. Umarł w roku 1641. w Krakowie przy tymże kościele pochowany: z nadgrobkiem który Marsowych jego e.\pedycyi do tych czas jest świadkiem to w Pedemoncie , gdy się wojna między

Chetiiiskl. 25

Francuzami i Hiszpanami zawzIcJa, to w Węg^rzech z Ru- dolfem Cesarzem przeciwko Amuratowi, pod A<;ry{}, Jaury- nem, z clior.jgwijj. usarską swoim sumptem wystawioną lat kilka zold prowadz.jc, z tą pochwałą odwagi swojej ; ze mu Maciej Auslriacus pod te czasy generalissimus wojsk wszy- stkich, FortissimiEquitisPolo7ii tytuł przyznał: w ojczyźnie potem tak w Prusiech przeciwko Szwedom , k(;dy konia pod nim zahito , jak i pod Chocimem. Gdy 31edycy choremu Marcyanowi zakazali ryb i postnych potraw ; rezolutnie na to odpowiedział: Amittarn vitam^ seruem legem Ecclesiae, niech życie ginie, byle matki kościoła prawo było wcale. Kazanie P. Kowalicki fol. 130.

Jan Scibor (tak się pospolicie familianci tego domu pi- szą, na pamiątkę ze od Sciborów poszli, o których patrz pod herbem Ostoja) z Chełmu Chełmski łowczy Krakowski, starosta Ujski syn Marcyana podkomorzego , jako chce Pa- negirijh Rzeszoioski, Lunae et Martis: poseł na sejm w roku 1637. ztanitąd deputat na trybunał Radomski Const. fol. 3. Sędzia kapturowy w Krakowskiem w roku 1648. komissarz w roku 1661. do kłótni pogranicznych ułacnienia od Węgier Constit. fol. 34. z Elżbiety Malickiej herbu Junosza dwóch synów zostawił, Jana i Marcyana: z drugiej, luboc jej za- milczał tenże Panegirysta, tyleż synów: Samuela, który w Budziackiej zginął expedycyi , i Alexandra. Krzysztof brat tych stryjeczny porucznik Warszyckiego miecznika koron- nego: o Krzysztofie (rozumiem jednak ze inszym) pisze Ao- choiu. climacł. 1. lib. 1. że się pod Zółtemi wodami dostał był w niewolą w roku 1648. Jędrzej podstoli Sendomierski syn łowczego Krakowskiego, a jakom słyszał i chorąży na koniec Sendomierski , pułkownik hetmana Jabłonowskiego. Pierwsza mu się pora do rycerskich dzieł z Jerzym Lubo- mierskim marszałkiem i hetmanem na Szwedów i Kozaków otworzyła: pod Cudnowem potem, Chocimem, Zórawnem, Wiedniem, Strygoniem, juz wprawioną na nieprzyjacielskich karkach ręką, siła dokazał. Pod Niedoborem wyciekających Tatarów pamiętną zniósł klęską. Zona jego Maryanna Ble- ganowska herbu Grzymała, starościanka 3Iostowska. 3Iarcyan brat jego oboźny koronny I pułkownik królewski , wspomi- nają go konstytucye w roku 1683. fol. 11. i 1690. /b/. 8. 1697. /«/. 11. Mąz do wojny urodzony, czego dał dowód z Szwedami, 3Ioskvvą, Kozakami, swoim własnym sumptem regimenty i chorągwie w pole wyprowadzając. Chwycił się był jednak Geneweńskich nowinek, przy których jak gorąco stawał; tak głównym się nieprzyjacielem na publicznych zja- zdach, prawowiernemu kościołowi i duchowieństwu pokazy-

26 Chełstowski— Chilchen.

wał: po wielu jednak znacznych ludzi perswazyach i królew- skich napomnieniach, od jedneg^o kapłana Soc. Jesu w swych błędach przekonany , Kalwińskich się wyprzysiągł plotek w roku 1679. Histor, Colleg. Cracov. S. J. Jędfzej starosta BrzeźnickI : zona jeg^o Mag-dalena Jelcowna. Samuel poborca łanoweg-o w roku 1613. Uniwersał Pobór. Stefan skarbnik Krakowski Consiit, 1637. fol. 3. Jerzy z Kaliskiem woje- wództwem podpisał elekcyą Władysława IV. Stefan także dworzanin królewski i Jan Stefan rotmistrz województwa Kra- kowskiego. Marcyan podstoli Sendomierski , o nim konsty- tucya w roku 1678. /b/. 12. i 1676. /o/. 10. miał regimenty arkabuzerów Constit. 1667. Jol. 41. synów dwóch zostawił: ale ci z Francyi powróciwszy, prędką śmiercią zniknęli. Pa- negir. Ressow. Jednego z Chełmskich czytaj pochwałę u Tri- cestusza Uh. 1. Epigram. Stanisław starosta Pobiedziski w roku 1668. Podobno syn jego Krzysztof podstoli Sendomierski z Elżbiety Ossolińskiej, spłodził trzy córki. Annę Mikołajowi Złotnickiemu, Teresę Stanisławowi Tarłowi wojewodzie Lu- belskiemu , Maryannę Mikołajowi Księzkiemu cześnikowi Kra- kowskiemu w dożywotnią zaślubił przyjaźń.

Stanisław Chełmski skarbnik ziemi Wschowskiej. — Heraldyka

fVielqdka. Heliodor Chełmski w roku 1778. Kustosz kapituły Chełmińskiej.

Brat jego w roku 1766. był deputatem na trybunał koronny. —

Przypisy Krasickiego.

Cllclstoivi$k.i herbu Jastrzębiec. Jan Chełstowski opat Trocki w Litwie zakonu S. Benedykta w roku 1525. Szczygielski in Ttnecia. Chełstowski z Chełstowy, rezygna- cyą czynił części swojej w księgach grodzkich Ostrzeszow- sklch w roku 1574. Stanisław sądowy Michałowski w Pru- siech w roku 1648. i drugi Stanisław w Pińskim powiecie. Paweł deputat z województwa Chełmińskiego. Zygmunt z Malborskiego w roku 1668. 3Iarcin Chełstowski podkomorzy Chełmiński, a podwojewodzy ^^omorskl, deputat na trybunał koronny koło roku 1710. niagnae activitalis człowiek. Z Za- wadzkiej zostawił syna. Czytałem Chełstowskich herbu Dro- gosław, ale nie mam pewności. O tych ani Paprocki, ani OkolskI nie pisze. Chełstowska Stanisława Rudzińskiego żona. Jerzy Chełstowski w roku 1700. fod 0/kinikawi na. zjeździe wal- nym województw ziem i powiatów W. Ks. Lit. podpisał się z województwa Trockiego. Antoni Chełstowski pisał się na elek- cyą Stanisława Augusta Króla z ziemi Łomżyńskiej. — Heral- dyka Jfielądka. *

Clftilclieii herbu Jelita. O tych ani Paprocki, ani OkolskI nie pisał. W Inflanciech się znajdują. Z tych Da- wid Chilchcn pisarz ziemski Inflantski, sekretarz królewski,

eiillneteckf — € łileliowlcz. 27

wydał do druku życie Jerzego Farensbachlusza wojewody Inflantskleg^o łacińskim stylem roku 1C07. wspomina go Sta- rowolski in Jlonumen.

ClliliieleeKi. Towarzysz Zborowskiego łielmana na- dwornego, pod Pleszków do szturmu szedł piechotą, z konia zsiadłszy w roku 1582. Paprocki o herbach fol. 404.

Clliiiiiuski* Krzysztof Cłiiminski łowczy Smoleński r powiatu Orszańskiego podpisał elekcyą Jana III. Króla w roku 1674.

Clilebo^vicz herbu Leliwa^ w ksicztwie Litewskiem. Slrijjkowski fol. 268. Moniwidów familji od Ejxyusza Ursyna herbu Roza, początki prowadzi: który to Ejxius, za Erdzi- wiła ksiąźccia Zmudzkiego hetmanił 1217. temu syna Mun- twida czy 3Iuniwida naznacza, od którego 3Iontwidów imię w potomstwie rozplenione: jakoż Kojalow. pag. 1. lib. 1. Stryjków, fol. 353. w r. 1280. Moniwida wspominają mar- szałka Litewskiego, kiedy Narymundowi ksiąźceiu Litewskie- mu, przy inauguracyi na to ksi(^^zt\vo, trybem tamtego wieku, miecz nowy oddawał. Wszakże tenże sam Kojaloiuicz in MS. Paprocki, i wszyscy insi pisarze na to si«^' zgadzają; ze dom Cblebowiczów, własna krew była Gedymina ksiąźccia Litew- skiego. 3Iicdzy synami albowiem Gedyminowemi Montwid, lubo do niego prawo natury, ile do starszego, całego ksic- ztwa Litewskiego rządy nakłaniało ; atoli on niechcąc śmier- cią braci swojej szukać Państwa, chciwości Olgerda rodzo- nego swego brata unikając, wziął od niego w zamianę ksic- ztwo Kiernowskie i Słonimskie; na którem spokojnie między wielkiemi tumanami, i ustawicznemi o księzłwo Litewskie między bracią zabiegami siedział. Kojalowicz in J/S. jednego mu tylko syna przypisuje 3Ionwida wojewodę Wileńskiego, który przez Chrzest odrodziwszy się Bogu, imię sobie Woj- ciecha obrał: temu zaś trzech synów przyznaje, Olechna od którego Olechnowiczowie, Juszka od którego Juszkiewiczo- wie, i Wiaza: od którego, według tegoż autora dwóch sy- nów miało być : Wiąz od którego Wiazewiczowie i Chleb, od którego Cblebowiczów wsławiona familia. Historia Sapie- hana. Jlisztolt. Atoli to trudno skombinować, bo po tym wojewodzie Wileńskim, który pierwszy chrześcijaninem zo- stał, kilku pod tem samem imieniem Moniwidów w senacie zasiadało, jjiko się niżej powie, ba i sam Kojalowicz w swo- jej historyi o nich świadzy ; ktoz tedy był ich ojcem? Okolski tom. 2. fol. HS. rozumie, że to tenże sam Monwid plcr\yszy, syn Gedymina książę Kiernowski i Słonimski bałwochwal- stwo porzucił, i herb Leliwa na dom swój j)rzyiął, ale temu trudno wierzyć, bo Gedymin zabiły w roku 1328. toćby syn

28 Clileliowlez.

po śmierci ojcowskiej sto lat blisko zył. Dla tego kombinu- jąc tak lata, jako i autorów- Paprocki o herbach fol. 656. ba i w ogrodzie królewskim lepszą osnowę tego domu wy- pisał: a najprzód Monwidowi synowi Gedymina ksiązcciu Słonimskiemu i Kiernowskiemu dwóch synów naznacza. Z tych pierwszy

Monwid Wojciech wojewoda Wileński. Tę mu godność podtrącono w zamianę księztw, które ojciec trzymał. Widząc albowiem Jagiełło i Witold zęby były drobniały siły ich, gdyby się było księztwo Litewskie na rozplenionych wielką liczbą braci tak rodzonych, jako i stryjecznych dzielić miało; kon- tentując ich, w nadgrodę zabranych Państw dziedzicznych, najwyższe im krzesła w Litwie^ porozdawał : nadto temuż Monwidowi, dobra obszerne w Żmudzi, po Widymuncie w koło wplecionym i zabitym Jagiełło wiecznym prawem pu- ścił. Stiyjkoiuski lib. 12. cap. 1. Kojałow. p. 1. Działo się to 1382. Tenże to sam zda mi się w roku 1407. powtórną juz kampanią, do Moskwy z wojskiem wpadłszy, tak nie- przyjaciela nastraszył , ze o pokój prosić musiał. Stryjków, lib. 14. cap. 8. Jol. 517. przydaje Kojaloiuicz p. 2. ze na weselu w Krakowie Cymbarki z innemi Panami Litewskiemi w roku 1412. assystował. Herb Leliwa, ze na siebie i na cały dom swój przyjął : świadczą wszystkie statuta Polskie ; znać przez respekt Jana Tarnowskiego na ten czas wojewody Krakowskiego. Zostawił według Paprockieg^o dwóch synów: Olechna i Juska, od któreg^o familia Juskiewiczów, Zabrze- zińskich i Dorohostajskich swój początek wzięła. Od Olechna zaś Kuchmistrzowiczów i Jerzykowiczów.

Jan 3Iontwid brat 3ionwida według" Paprockiego i on sam wojewoda Wileński (wprawdzieć g^o Cronier lib. 20. Stryjkoiu. fol. 574. tylko wojewodą Trockim tytułują, o śmierci jego pisząc w r. 1432.) gdy Swidrygiełla dla okru- cieństwa z księztwa zrzuconeg"o, znowu chciał na Państwo wsadzić: bitwę pod Ośmianami z Zygmuntem ksiązęciem Li- tewskim stoczył, od którego jak mu się batalia nie powio- dła j pojmany i zabity, dobra jego skonfiskowane : luboć tem zabójstwem Zygmunt siła serc Panów Litewskich na siebie zajątrzył: Kojalowicz p. 2. który go tez Wileńskim woje- wodą zowie. Dwóch się synów po nim zostało : W^iaz W^ia- zewiczów i Chleb Chlebowiczów familji przodkowie. Musiał jednak być i trzeci brat ich Jan Mon wid, o którym Stryj- kow.ski fol. 598. świadczy, ze po Janie Gastoldzie w roku 1443. wziął województwo Trockie. Kromer takie o nim 1. 22. Bielski fol. 217. piszą w roku 1452. ze zawaśniony na Po- laków ten wojewoda, z Gastoldem na ten czas wojewodą

eiilebowlez. 29

Wileńskim podarunkami obsyJall Sachmata Tatarów Zawol- skich Hana, zawdzięczając mu lo ; ze Podole najechawszy z ludem swoim w koło wszystek ten kraj opalił i spustoszył, a zachęcając g-o do powtórnej wycieczki. Wszakże ten po- słannik w Eciu^ereja.Hana Perekopskieg-o ręce wpadł, ze wszy- stkiego wyzuty i przetrzęsiony : luboc Kojalowicz, wymawia ten jego postępek, ze to nie na zniszczenie Polski, ale na zachęcenie do dalszych okazyi, te podarunki ponętą byc miały. Postąpił potem tenże 3Ionwid po śmierci Gastolda w r. 1460. na województwo Wileńskie. Zda mi się ze to jego synowie Wojciech 3Ionwid, który z innemi Panami odprowadzając Zofią Królewnę Polską ksiązęciu Bawarskiemu ; powietrzem zarażony umarł 1475. Długosz, in MS. Drugi Alexander 3Ioniwidowicz namiestnik Trocki , o którym Stryjkowski Uh, 22. cap. 4. i Bielski twierdzą: że Sachmata Tatar- skieg-o wodza nad słowo dane pierzchającego , aż do Ki- jowa gonił.

Chleb wojewoda Smoleński syn Montwida wojewody W^i- leńskiego (cóżkolwiek bądź com pisał z niektórych autorów pod wojewodami Smoleńskiemi , ale omylnie o Chlebie W^ia- zewiczu, to jest synie Wiaza :) spłodził trzech synów, Je- rzego, Stanisława i Kucia: to Papi^ocki. Z tych Stanisław Chlebowicz w roku 1492. od Alexandra książęcia Litewskiego posłując do Iwana Moskievyskiego książęcia, upominał się Wiazmy i innych fortec i miast w Siewierzu zabranych. Ta jednak legacya żadnego skutku nie miała Kojałow. par. 2. Był potem ten Stanisław wojewodą i starostą Połockim : na sejmie Radomskim podpisał konstytucye 1505. u Łask. w Stat. fol. 120. z tymże tytułem znowu powtóre do 31oskwy jeździł z Piotrem 3Iyszkowskim i Janem Buczackim wojewodzlcem Podolskim w roku 1502. przymierze z Moskwą na lat sześd gruntując, i więźniów się upominając. Bielski Jol. 498. Jio- jalowicz p. 2. w roku 1503. jeszcze go tylko marszałkiem Litewskim zowie. Synów miał dwóch : pierwszy Stanisła%v wojewoda Podlaski, jam go wprawdzie między wojewodami Podlaskiemi nie położył: musi byc albowiem że jeszcze przed unią LltN^^j' z Koroną na tym krześle siedział ; ile że żaden z autorów roku nie przypisał. Drugi Mikołaj bardzo hojny, o klórym Paprocki. Córka w^ojewody Podlaskiego z Radzi- wiłłem Mikołajem na ten czas łowczym Litewskim, a potem wojewodą Nowogrodzkim dożywotnie zmówiona. Brat jej Po- łońskim nazwany. Kucia potomstwo na Podlasiu osiadło, któ- rego rozumiem że synem był Jerzy namiestnik Witebski, o którym Kojalow. p. 2. świadczy, że w roku 1500. od Ale- xandra Króla sprawował Jegacyą w Moskwie dopominając się

50 Chleliowiez.

prowincyi zabranych i niewolników Polskich: teg^o zda mi się syn Mikołaj starosta DrohIckI, jakom czytał na przywi- leju Zyg^munta I. danym Sapiehom w roku 1512. Któryś z jeg-o synów był chor;|7.ym Drohickim i poborcą łanowej^o w tejże ziemi Uniwersał Pobo?\ w roku 1577. fol. 321. Nle- wiem czy nic od tych poszli Hieronim Dziezyc Chlebowicz miecznik Lidzki, (tak się podpisał z Wileńskiem wojewódz- twem na elekcyą Jana Fiazimierza Króla) i drugi podczaszy Kijowski Chlebowicz dziedzic na Buryniu, z sejmu w roku 1C4I. komissarz do rozgraniczenia województw Kijowskiego i Czcrniechowskleg^o Constit. fol. %Ci.

Jerzy Chlebowicz syn Chleba wojewody Smoleiiskleg-o, to krzesło wziął po ojcu. Synów jego dwóch liczy Paprocki : 3iIkołaja i Jana. Podobno jednak był i trzeci, któregom i ja czytał w prawach narodu Ruskiego w roku 1519. Stani- sława wojewodę Połockiego. Nawet Bielski i Okolski o tym Stanisławie mówią, któregom ja wyżej wspomniał. Mikołaj syn Jerzego w nieszczęśliwej pod ^Vieruszą potrzebie z Kon- stantym ksiązęclem Ostrogskim wniewolą do Moskwy wzięty, po całych siedmiu lat wypuszczony, w Smoleńsku u ojca stanął : ale tydzień ledwo wytchnął z podróży, Smoleńsk Mo- skwa obiegła. Mikołaj w którym i krew żywa i dziarski umysł, widząc ojca laty zgrzybiałego, uprosił sobie u niego, że na bezpieczniejsze uchyliwszy się miejsce, kommendę miasta i zamku jemu oddał. Tam dopiero skarby ojcowskie między rycerstwo rozdawszy, i do pospolitej obrony wszystkich za- chęciwszy, sam i dobrego żołnierza i rozsądnego wodza, dat dowód. CIęźkoc było wprawdzie utrzymać tej fortecy Miko- łajowi , ile ze ogniem zapuszczonym dziura sześć sążni w zamku była wygorzała : dla której wszyscy osobie byli zwą- tpili : atoli czego siła i męztwo dokazać nie mogło , sztuka podparła. W traktat wszedł z Moskwą Mikołaj , deklarując się po trzech dniach poddać, jeżeliby przez ten czas żadnej odsieczy od swoich nie miał: a że przyrzekł był oraz Mo- skwie, że żadnej siekiery nie miał zażyć do restauracyi wy- palonej dziury 5 dla tego piłami samemi przez ten czas, takie tarasy zbudował; że owo miejsce daleko bezpieczniej ug-run- tował, niżeli przedtem było. To widząc Moskwa, a zdespe- rowawszy o dobyciu Smoleńska , z swoim wstydem ustąpić musieli. AYsławił się tą odwagą Mikołaj: strudzony jednak to niewolą tak przewlokła, to naprzykrzonem oblężeniem, wkrótce potem umarł. Ojciec też jako mówi Paprocki ustą- pił Smoleńska dla starości swojej, wziąwszy w zamianę Woł- kowysk i insze włości; atoli musiało to być przed rokiem l^iOÓ. bo w tym roku już Stanisława Kiszkę wojewodą Smo-

Chlebowicz. 31

lerlskim piszą Stri/jkow. i Kojałow. umarł potem len Jerzy w roku 1501.

Jan Chlebowicz wojewoda Wileński i kanclerz wielki Litewski, starosta Bobrojski i Boryszewski, z klóremi tytu- łami podpisał przywilej ziemi Bielskiej u Januszów, w Stat. fol. 837. w roku 1547. Syn drugi Jerzego wojewody Smo- leńskieg-o. Ja g^o czytani marszałkiem Litewskim w r. 1510. na przywileju o ziemi Droliickiej u tegoż Januszów. Jol. 830. nie przydano jednak czy wielki, czy nadworny, czy ziemski. Paprocki powiada ze był starostą Mścislawskim, potem Wi- tebskim wojewodą, dalej Połocklm. Jak mężnie stawał prze- ciwko Moskwie pod Połockiem i pod Szebleźą z Starzeebow- skim: namienia , jako i o jego legacyach do Moskwy dwa- kroc, i na komissyą do Króla Zygmunta. Umarł w r. 1549. Stryjków, fol. 702. Dwa razy śluby małżeńskie ponawiał: pierwszy raz z Bartoszowiczowną podobno wojewodzanką Brańską, która mu powiła pice córek: Jadwigę zmówioną z 3Iichałem Sapiehą wojewodzicem Podlaskim sekretarzem Li- tewskim Histor. Sapieh. ll^aUcki Kodę. Zofią z Zienowi- czem kasztelanem Połockim, Krystynę z Kumajewskim, Annę z Kniaziem Sołomereckim kasztelanem Mścislawskim, Elżbietę z Siemiotem. Drugi raz z Anną córką Teodora Iwana Ja- wnuty książęcia Zasławskiego w Litwie: która, że jedynaczką tego domu została; więc się księztwo Zaslawskie z sukcessyą w dom Chlebowiczów przeniosło Kojalow. p. 1. Stryjków, lib. 12. cap. 1. Córki jego z niej, Barbara Wolska z Pod- hajce kasztelanowa Czerska. Anna (jako ma Paproć, o herb. fol. 053.) czyli Elżbieta (jako chce foi. 058.) Odyńcowiczo- wa starościna Orszańska : a drus-iem małżeństwem Wołowi- czowa starościna Smoleńska. Dorota Rejowa: i syn jeden Jan w piąciu lat od ojca odumarły.

Jan z księżniczki Zasławskiej urodzony, najprzód ka- sztelan Miński i podskarbi Wielki Litewski, jako się na swem miejscu mówiło : wkrótce kasztelan Trocki ; potem wojewoda Trocki: młodsze lata już na dworze Cesarskim, już u Króla Augusta L polerował: pod który czas na weselu Królowy Szwedzkiej z 31ikołajem Wolskim mężnie kopią kruszył. Od dworu do obozu się udał: a gdy 3Ioskwicin, Połock wiel- kiem wojskiem obiegł, z pocztem swoim ojczyźnie na ratunek przybył : ciężko jednak było trzech oraz zamków Zapolocia, Wielkiego posadu i Dziedzińca razem bronie w małej garstce, przeciwko gminnemu nieprzyjacielowi : dla czego zapalić nasi chcieli Zapołocic i Dziedziniec, a wszyscy się na Wielkim posadzie bronie. Odradził to Chlebowicz, i sam na siebie wziąwszy Zapołocie z ludźmi swemi i niektórą szlachtą, w niem

32 Chlelioi¥lez.

się zaniknął. ^^^e^zchlejskIemu dostał się \Viełki posad. Do- wojnie wojewodzie Połockiemu Dziedziniec. Trwało to oblę- żenie od dnia druglejji-o Luteg-o, az do jedenastego tegoż miesiąca: kędy Clilebowicz nie tylko że mężnie odpór dawał nacierającym szturmom , ale też wyciekając z Zapotocla Mo- skwę płaszał : znać było jego natarczywość, kiedy w tym zapędzie na nieprzyjaciela i koń ranny i Pan powrócił, lubo nie szkodliwie. Wszystkę tę naszych ochotę zgasił pożar za- puszczony od Moskwy do zamku, tak wielki, że g-dy go przygasić niepodobna było, i już nic im nie zostawało, tylko w ogniu spłonąć, w traktaty z Moskwą weszli nieszczęśliwe: bo Moskwa zapomniawszy słowa sweg^o, wszystkich i Chle- bowicza z niemi w niewolą zabrała, w kajdany okuła, do turmy wtrąciła. Przecież w ostatniej prawie nędzy swojej o ojczyźnie nie zapomniał Jan. Zebrał był wielkie wojsko kniaź Moskiewski na zgubę Polski w roku 1565. Z przestrogą i nowiną tak straszną wysyła Bojarskiego syna do swoich Chle- bowicz: nie umiał się jednak sprawić ten posłannik, dla tego nieostrożności swojej życiem przypłacił : listy oddane Chle- bowicza kniaziowi: do których on przyznaw|fey się, przydał: Krożby taki był, żeby ojczyźnie w której się urodził, nie miał dobrze życzyć. Na co zadumiały 3Ioskwicin, do swoich obróciwszy mowę, rzecze: zli ludzie, a zabyście wy byli tak dobrzy, jako on: tu mieszkając mnie zdradzacie, on wię- źniem będąc, ojczyźnie życzliwie myśli. Karać ci go wpra- wdzie jawnie nie kazał , potajemnie jednak o zg^ubie jego myśllłj dla tego trucizny podać mu kazał w potrawach które mu noszono, atoli przestrzeżony prędko, lekarstwami tak się ratował, że mu nic nie szkodziła. A że w tym liście było wiele słów z pisma S. dyskurs z nim zaczął kniaź o wierze: w którym gdy zrozumiał że był Clilebowicz Kalwińskich się błędów chwycił, odchodząc od niego, mówił: Oduczę ja ciebie herezyl. Do uwolnienia z tej niewoli siła mu pomógł Moskwicin Iwan Kozłów ; radził on , dobrą myśl w kniaziu swym upatrzywszy, żeby w zamianę za swoich. Polskich wy- puścił. Dwie rzeczy prawi sobie zjednasz tym procederem. Najprzód miłość u poddanych swoich, kiedy się o ich swo- bodę starać będziesz. Potem miłość u postronnych, bo ci wypuszczeni sławić twoje ludzkość będą: i być może, że po Auguście Królu ile bezpotomnym, albo ciebie samego, albo potomstwo twoje na tron Polski wyniosą. Usłuchał tej rady kniaź, Chlebowicza wolno puścił, z tą jednak kondycyą j żeby za niego Pleszczejowa i Ohlebina Polska wydała. Wpra- wdzleć się za dosyć stało tej kondycyi, jednakże żałował kniaź wkrótce tego, gonić za Chlebowiczem kazał, ale ten

C'lilelioivicz. 35

rączo do ojczyzny powracał, kiedy za dziesl(^c dni sto dwa- dzieścia mil up(;dzi[. Na wiele go potem lunkcyi ojczyzna narażała, jako świadczą o nim konstytucye w roku 1587. fol. 417. / 1590. fol. 564. Katarzyna Krotowska wojewo- dzanka Inowrocławska żona jego , z której (Iwócli synów miał, Mikołaja I Jana: ten jednak nie długo tej ojczyźnie służąc zszedł z tego świata.

Krasicki tv przypisach namienia iź jest tego Jana Clilebowicza lisi do Kromera biskupa Warniiiiskiego pisany z Rat/oszkowicz dnia 5. Czerwca 1588. roku. — fFielądek zaś przydaje iź życia chwalebnego dokonał 1593. roku. —

Mikołaj kasztelan Wileński , syn Jana wojewody Tro- ckiego, Onixteilski Radoszkowski starosta, a przedtem pod- stoli Litewski z którym tytułem komissarzem był do Roko- szanów w roku 1007. Constit. fol. 866.) potem wojewoda Smoleński (z tym honorem deputowany ł)ył do traktatów o pokój z Moskwą w roku 1611. Constit. fol. 1.) na koniec kasztelan Wileński. Ten błędów się Kalwińskich ojcowskich wyprzysiągł Cichoc. Alloą. Osęce. 1. 2. cap. 22. Jakoż znać w nim było szczerą ku Bogu skłonność, z której w Wilnie przy kościele S. Franciszka wystawił kaplicę S. Michałowi Archaniołowi: luboc ją potem syn jego Jerzy Karol, kwoli ojcu i bratu, tamże pochowanym, daleko większym nakła- dem z gruntu wyprowadził i ozdobił Staroiools/a in Monu- men. 1645. Kościół w Zasławiu od Iieretyków sprofanowany, katolikom przywrócił, i uposażył. 00. Bernardynów w Dą- brównie dziedzictwie swojem, zkąd się hrabiami pisywać zwy- kli, fundował zupełnie i opatrzył należycie. 3Ięzlwo jego pa- miętne, kiedy z Karolem Chodkiewiczem Szwedów zbił na głowię, to pod Dynamundą, to pod Parnawą, to pod Kirchol- mem : kiedy do Moskwy zaciekłszy się z wojskiem, w szerz ją i wzdłuż pustoszył za Zygmunta III. Złączył się był do- żywotnie z Anną Marcellą córką Joachima książęcia Kore- ckiego, z której dwóch synów spłodził, Jana Samuela, który posłował na konwokacyą Warszawską w roku 1632. Ada Interreg. ale wkrótce wielkich nadziei odumarł.

Jerzy Karol wojewoda Wileński Onixteński Radoszkow- ski, Jałowicki Mścibowski Drohobuski starosta, syn di-ufii . . . . . " ~

3Iikołaja kasztelana Wileńskiego , torem idąc ojca swego,

województwa najprzód Smoleńskiego krzesło zasiadł, i pod- pisał Pacta Coiwenla Kazimierza Króla. Wziął potem sta- rostwo Zmudzkie, aż też i województwo Wileńskie. Pan na ojczyznę szczodry, dla której fortuny swojej nie żałował, jako świadczy konslytucya sejmowa w roku 1680. fol, 8. W łem jednak ojczyzna, zda się hyc od niego niby ukrzywdzona, Tom iii. ' 3 *

54 CliIelioi¥Ski.

/e po sobie żadnej płci mczkiej potomka nie zostawiwszy, wszystka dzielność przodków swoicli , z sobą razem wniósł do <^robu. Dwie albowiem tylko córki spłodził z Katarzyny córki Krzysztofa Radziwiłła wojewody WileiiskIeg;o I hetmana: jednę Annę Marcybellę; ta się dostała w małżeńską ligę 3Iar- cyanowl Ogińskiemu wojewodzie Trockiemu, a potem kan- clerzowi Litewskiemu, której dobroczynność, konwent 00. Dominikanów w Trokach, i nasza rezydencya w Mińsku nie- ustającą pamięcią błogosławionej wieczności zaleca : jakoż była na wszystkich duchownych I ubogich nie skąpa. Plinius Palemon. Constit. 1683. yb/. 9. Drugą Krystynę: ta z Ka- zimierzem Sapiehą wojewodą Wileńskim I hetmanem zmó- wiona Histor. Sapieh. par. 2. A ze siostra jej Ogińska bez- potomnie z te^o świata zeszła, dla tego hrabstwo Dąbro- wieńskle , ba i księztwo Zasławskle po Prababce jej do Chlebowiczów wniesione, w dom SapiezyńskI z sukcessyą poszły. Taź Histor, p. S. Jhl. 8. powiada, że Dorota Chle- bowlczowna była za Janem Sapiehą wojewodą Podlaskim koło roku 1512. nie pisze jednak czjja córka była. Ja Ile z kom- putu lat wnosić mogę, rozumiem że albo Jerzeg-o Smoleń- skiego wojewody, albo któreg^o z jego braci. Stryjkowski fol. 354. świadczy , że za jego czasów Chlebowiczowle do ojczystego herbu Lellwy, przydawali i drugi herb KIntaura: a to dla le^o, że któryś z Ich przodków złączył się był z domem książąt Holszańsklch, którzy ile dawnych książąt LI- tewsklcli potomkowie, tym się klejnotem szczycili. Tak mi się zda, że albo Chleb wojewoda Smoleński, albo syn jego Jerzy w tę wszedł kolłig'acyą.

Clile1ioivs]i.i herbu Poraj ., w Sieradzkiem wojewódz- twie. Z Wybranowskich swoje dzielnicę wzięli, z których jeden wziąwszy działem Chlebów, Chlebowskim zawołany: na pamiątkę teg-o jeszcze się i podziśdzleń z Wybranowa piszą. Chlebowskiego, zamku Malborskiego starostę w roku 1494. wspomina Treterus in MiracuUs Eucharist. Posnan. c. 6. Jakób z Wybranowa dziedzic na Chlebowle, znaczny kawaler w cudzozlemsklem wojsku : brat jego Wojciech rot- mistrz królewski we wszystkich na Moskwę Stefana Króla expedycyach : obadwa rycersklemi dziełami wsławieni , tak dalece , że Jakób dwóch razem wojewodów Moskiewskich pojmał i do Króla przyprowadził. Maciej starosta na Budzy- niu w Węgrzech : zkąd powróciwszy tosiadł w ziemi Wie- luńskiej. Zostawił synów dwóch: Stanisława, ten w bataljl z Turkami życie dla ojczyzny położył: i Jana dziedzica na Galewicach, który z Daleszyńsklej pisarzowny Poznańskiej córkę spłodził z Adamem Suskim zręczoną, i syna Abrahama.

Chlewicki. 55

Jan Waleryan z Łu^oszyna Chlebowski dziedzic na Chlebo- wie, WoI«;cinie, 3Iako\veu, i Chodoroźcu av ziemi Dobrzyń- skiej, pojj|ł 3Iao^dalen<; Piascczynską, siostrę kasztelana Chełm- skiego : z tej został się syn Łukasz. Siostra zaś Waleryana przyslęg-ła dożywotnią przyjaźń Ostrowickiemu. ArnoICa stry- jecznego brata Waleryana, zona Lubiszewska. Jędrzej w Łc- czyckiem. Jan w Płockiem w roku 1048. Paweł i Stanisław w Wieluńskiej ziemi w roku 1674. Ignacy Mikołaj w ziemi Czerskiej w roku 1090. Stanisław w województwie Poznań- skiem. Zygmunt, Paweł, Jerzy, Jan. Mikołaj, Marcin i W^awrzenlec w ziemi Dobrzyńskiej w roku 1697. Tych cza- sów gdy to piszę Chlebowski kanonik Chełmski arcbidyakon i ofllcyał Lubelski, deputat na trybunał koronny w r. 1727. i l)rat jego z Ruszkowskiej urodzeni. Rafał miał za sobą Sic- wierską Annę herbu Ogończyk : syn ich Józef.

W roku 1778. Melchior Chlebowski komornik ziemski Dobrzyń- ski. — Przypisy Krasickiego.

CIlleiTieki herbu Odrowąż^ w Sendomiersklem wo- jewództwie. Zdawna pod tem imieniem na dobro tej ojczy- zny pracują: bo Paproć, o herb. fol. 408. przywodzi list Ka- zimierza Wielkiego, rozumiem ze koło roku 1300. dany, w którym ten Pan, dobra Jakóba, Mikołaja I Piotra Chle- wicklch, to jest Chlewiska, Szydłowiec, Smagów, Schłoby, Topolą, Radzlmików, Most, Dąbrowę, Dziurów i Kołyszony w Sendomiersklem województwie leżące, do prawa Magde- burskiego, czyli jako go zowie tenże przywilej Srzedzkiego przenosi. A ponieważ w tym przyyylłeju położony Szydłowiec, toc jedenże musiał hyc dom Cłilewicklch I Szydło wlecklcb. Kiedy się jednak te dwa domy między sobą rozdzieliły, wie- dzieć nie mogę. Paprocki osnowę domu tego zaczyna od Dobiesława Chlewlcklcffo kasztelana CzecliowskIe":o. Okolski g-o synem Jakóba podskarbiego czyni. Jeżeli o Jakóble Szy- dłowieckim mówi, to się utrzymać nie może, bo ten Jakób umarł w roku 1510. a Dobiesław dobrze musiał żyć za Ka- zimierza Jagiellonowicza. Jeżeli o Chlewickim Jakóble, tego pod tem imieniem podskarbiego nigdy nie było. Od Dobie- sława dwóch się synów zostało : Szymon chorąży Sendomier- ski i kuchmistrz królewski, zszedł bezpotomnie, podpisał przy- wilej Zygitiunta I. miastu Lyyowsklemu w roku 1520. Piotr brat jego podstoli Krakowski: temu Spinkowna herbu Prus jednego tylko syna powiła Jakóba, dziedzica na Chlewiskach: który z Lubrańsklej córki Tomasza Lubrańsklego kasztelana Brzeskiego Kujawskiego, spłodził córek sześć: jedne wydał za Zamiecbowsklcgo, drugą za Jana Kajmira. Trzecią za Jana Podlodowsklego kasztelana Zarnowskiego. Czwartą za Jana

3*

36 Clilewicki.

Sucbeekiego. Piątą Elżbietę za Wszebora Tymińskieg-o w r. 1610. Szósta nie mog\' wiedzieć jak się obróciła. Synów także siedmiu. Z tych Mikołaj pod Pieszkowem postrzelony życie dla ojczyzny położył. Bielski fol. 782. ale tam Jana w tej expedycyi wspomina nie Mikołaja Paprocki i Okolskl. Jakób z Elżbiety Załuskiej podkomorzanki Rawskiej trzech miał synów, tyleż córek. \Vawrzeniec trzeci syn Jakóba z Doroty Lalalskiej, Jerzeg-o wojevyody Poznańskiego córki sy- nów miał trzecłi , Jerzego scłiolastyka Rusieckiego, sekre- tarza królewskiego, na nasze kollegium RaM^skie dobroczyn- nego. Świątobliwy to był prałat i pokory wielkiej , dla której i najwickszycb prelatur sobie od Prażmowskiego ofiarowa- nych przj-jąć nie chciał, przy kościele Chlewickim życie swoje cWale Rozkiej konsekrowawszy. Mikołaja (jako chce Fry- drychów, in S. Hyacin.^ kasztelana Małogoskiego, pod Re- resteczkiem, rotmistrza Chęcińskiego powiatu, Król Jan Ka- zimierz ku sobie wierności jawny miał dokument ; kiedy uchodzącego przed Szwedzką potcncyą za granice do Opola, życzliwie z swemi ludźmi konwojował. Kościół w Chlewi- skach wymurował, przydawszy do niego yyspaniałą kaplicę, 1 wieżą dość piękną, apparat kościelny przystojny i Różaniec lundowawszy. Cypr. Stefan, iledic. libri. Złączył się był do- żywotnie z Eleonorą Drucką Sokolińską córka Jana pisarza Litewskiego , z której syn Stefan podczaszy Sendomierski i surrogalor Radomski. Siostra to zda mi się jego, o której Frydrych. Marya Anna Reata, pierwszym związkiem żyła z Ferdynandem Myszkowskim , drugim (jako on móvyi) z Pio- trem Działyńskim wojewodą Chełmińskim , trzecim z Miko- łajem Smoguleckim kasztelanem Gdańskim. Syn zaś tegoż podczaszego Kazimierz w roku 1689. a córka za Stawskim chorążym Przemysłskim. Jan trzeci syn Wawrzeńca, którego żona Anna Kochanowska chorążanka koronna. Córek tegoż Wawrzeńca było dwie z Latalskiej : Anna z Krzysztofem Ko- rycińskim kasztelanem Wojnickim, 3Iaryanna z Dominikiem Kazanowskim starostą Łukowskim zręczone. Jędrzej czwarty syn Jakóba, pojął Koniecpolską Jędrzeja kasztelana Połanie- ckiego córkę , z której córka Erazmo\yi Rolestraszyckiemu dożywotnie poprzysiężona. Jan piąty rotmistrz królewski z Katarzyny Przerębsklej kasztelanki Sieradzkiej, spłodził dwóch synów, Ferdynanda i Ralcera ludzi rycerskich. Stanisław szó- sty, zszedł bezpotomnie. Samson siódmy, w Rzymie młodo umarł. Stefanowski wspomina, że Rernard i Jacek stryjeczni bracia Mikołaja kasztelana i Jerzego w zakonie Kaznodziej- skim, na najpierwszych lekturach siedzieli, tak wnoszę, ze Jakólja z Załuskiej synowie byli. Chlewicka Jana Morskiego,

ClilewiliskI— Chłapowski. 37

(Irug-a Mikutowskleg^o Remiglaiia chorążego Wilkomierskiego małżonki. Zygmunt w roku 1697. Glinka w Zwierzyńcu Je- dnorożca fol. 35. powiada, ze za Alexan(lra Królu kolo r. 1497. Chlewickiego pod Bukowiną po porażce naszycli wzięto w niewolą.

Clileiviiiski herbu Radwan. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał: Są w województwie Witebskiem i Miń- skiem. Jakób Chlewitlski, którego synowie, Jan, Marcin, Mikołaj i Krzysztof. — Krzysztof in Societate Jesu zacny kapłan umarł będąc professoreni filozoCi w akademji Wileń- skiej. Piotr i Łukasz bracia Jakóba. — N. Chlewiński pisarz ziemski Rzeczycki. Znajdują się i w województwie Siera- dzkiem: bo Adam i Mikołaj podpisali elekcyą Augusta II. a w ksicztwie Litewskiem Tomasz i Sebastyan z Mińskiem na Jana Kazimierza, Piotr, Jan, Kazimierz, Jan, Daniel z Orszańskim powiatem. Tomasz podsędek Rzeczycki z Rze- czyckicm , Stanisław podstoli Starodubowski z Mińskiem na Jana III.

W ksicztwie Litewskiem roku 1778. Ludwik Chlewiński wojski Rzeczycki. — Kazimierz pisarz ziemski tego powiatu. — Przypisy Krasickiego.

Cllle^vislŁi. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pi- sał: Jędrzej opat Oberski w r. 1628. był na synodzie pro- wincyalnym Piotrkowskim Acta Synodi. Katarzyna Chlewska Krzysztofa Korycińskiego kasztelana Wojnickiego małżonka.

Clilistoiiski lierhu Szeliga. W województwie Miń- skiem wyraźnie o nich Paprocki w Gniazdzie.

C]llliclziii!>»ki. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał: ztemwszystkiem konstytucye 1633. fol. 53. wyraźnie Chludzińskich ziemianów Łomżyńskich wspominają.

W roku 1778. Kazimierz Chludziiiski regent grodzki Orszaiiski.

Clllusk-i herbu Radwan^ w ksicztwie Litewskiem: o nich wyraźnie Okolski , ale są i Chlugwańscy tegoż herbu o których on zamilczał.

Cllluso^^icz w powiecie Orszańskim. O tych ani Pa- procki, ani Okolski nie pisał. Krzysztofa W^aleryana Cblu- sowicza chwali konstytucya sejmowa w roku 1602. fol. 19. męztwo , w Kozackich, Tatarskich, Szwedzkich, Moskiew- skich, Węgierskich za Jana Kazimierza expedycyach 5 w nad- grodę którego horodniczym Orszańskim deklarowany, oraz z nadzieją większej godności, cnocie swojej zapisaną.

dlłsi|lOiv$$k.i herbu Drya^ w Poznańskiem wojewódz- twie Bodzęta Chłapowski 1449. podsędek ziemski Kaliski Acta terrestria Posnan. zo^ią go. Camera rium Rcgium.

58 Cliłoiieclii— Chłopickl.

Wojciech Chłapowski sędzia ziemski Kaliski w roku 1598. wspominają g-o konstytucye fol. 693. córka jego Elżbieta zmówiona z AVawrzei1cem Krzęckim, jest jej nadg-robek z herbem Drya w kościele Krakowskim u S. Trójcy. Tenże Stanisław Chłapowski miał synów trzecli. Marcina, Piotra, i 3Iikołaja. Z tych 1. Marcin spłodził Stanisława skarbnika Po- znańskiego, którego synowie z Laskownickiej, Bolesław i Władysław, ten zostawił syna Jana, ale bezpotomnego, tam- ten z Franciszką Koszubską, Kazimierza i Jakóba. Kazimierz z Konstancyi Makowskiej miał dwóch synów, Ludwika pod- czaszego Poznańskiego , posłował na walną rad(^* W^arszaw- ską 1710. deputatem był na trybunał koronny 1718. i 1727. Anna Lipska trzech mu synów powiła : Stanisława, Floryana, i Jana: córek trzy Ludwikę, Wiktoryą i Magdalenę. Mi- chałowi zaś bratu Ludwika, Dorota Sobocka, Ludwika i Ka- zimierza synów. Piotr, drugi syn sędziego pojął Szołdrską rodzoną siostrę biskupa z której był syn Jędrzej sterilis , i córka Jadwiga Kołaczkowska, Mikołaj trzeci syn Wojciecha sędziego miał za sobą Zakrzewską z której córka Hieronimowi Konarzewskiemu zaślubiona, syn zaś jego Bogusław z Brze- ziankl siostry rodzonej wojewody Poznańskiego, spłodził czte- rech synów. Wojciecha pisarza W^ałeckiego, Mikołaja, i Dominika steri/es y Stanisława którego z Barbary Żółtowskiej dwaj synowie Józef i Bogusław.

Józef Chłapowski kanonik Poznański był deputatem z tejże kapi- tuły w roku 175G. na trybunał koronny. Stanisław Chłapowski kasztelan Międzyrzycki koło roku 1700. Jan podsędek Wschow- ski brat tegoż. Ludwik Chłapowski pułkownik wojsk koronnych pisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla z województwem Poznańskiem. U og usła w archidyakon Śrzemski. Fełix kanonik Poznański. Xawery podczaszy Wschowski. Józef Chłapowski starosta Kościański Icawaler orderów Orła białego i S. Stanisława m^i zacny, i pełen przymiotów, teraz żyjący. — Heraldyka fViełądka.

Cllłoiieclii^ w Bełzkiem województwie. O tych ani Paprocki , ani Okolski nie pisał. Jan Chłopecki z sejmu w roku 1633. komissarz naznaczony do pogranicznych kłótni od Węgier ułacnienia Constitut. fol. 31. Adam z Ruskiem podpisał elekcyą Władysława IV. Wojciech pisarz Wałecki w roku 1697.

Cliłopiclii. I o tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Mikołaj z Wołyńskiem województwem podpisał elekcyą Władysława IV. Chłopicki porucznik roty pancernej starosty Sanockiego : zona jego Ustrzycka córka wojskiego Sanockie- go ; siostra zaś, Jana Chojnackiego małżonka. Bodaj to nie jeden dom z Chłopeckiemi. Okolski tom. 2. fol. Q^^. o Chło-

Chmiel— Chmlelecki. 50

powskich namlenia, ale podohno omyłka w druku. Ewa ChJo- picka była za Adamem Kościejem w roku 1500. Acta Tor- res tria Leopoliensia,

Clliiiiel hej^hu Nałęcz^ w Mazowieckiem i Belzkiem rozkrzewienl. Chmielą zona Urowlecka, z której syna splo- dzitJana lowczeg-o Bełzkleg-o, który podpisał elekcyą Jana III. Krystyna Chmielowna była za Kuropatwą herbu Jastrzębiec. Marcin i Stanisław ludzie rycerscy.

Clliiiielecki herbu Bończa na Podolu i w Przemysł- skiej ziemi osadzają ich pisarze nasi. Stefan Chmielecki wo- jewoda Kijowski, mąz w kawalerskiej odwadze i rycerskiej dziarskości nieporównany, ustawicznemi na Tatarów wycie- czkami światu się wsławił. Ten początki żołnierskich expe- dycyi od 3Ioskiewskich zaczął kampanji z Szymonem Kopy- tnickim doświadczonym Bohatyrem : męzką jego cnotę Wo- łoskie lepiej objaśniły okazye , tak z Samuelem Koreckim, jako i z Stanisławem Żółkiewskim, dobrze zasłużonym ojczy- źnie pułkownikiem będąc. Prawda ze pod Cecora, g-dzie nie- g;dy Polska kawalerya szwankowała, nog-i był z placu umknął z całem skrzydłem, przez środek nieprzyjaciół drog-ę sobie ścieląc do ojczyzny, zdrowie hetmana Zołkiewskieg-o , i dru- gich braci, owszem całego królestwa na szańc a^-j stawiwszy; atoli jednak poprawił sławy swojej pamiętną nie raz odwag-ą, pierwszy przed wszystkiemi szykami, na nieprzyjacielski lecąc impet, to pod Stanisławem Koniecpolskim z Zaporowskiemi Kozakami, to z Tomaszem Zamojskim pod Satanowem i Tar- nopolem, z dzikiemi Tatarami, tak dalece ; że g-o tez Koniec- polski, jak już doświadczonego żołnierza, na obronę całego Podola, sam się w Prusy na Karola Sudermanna wybrawszy, namiestnikiem swoim uczynił. Imię jego nieprzyjaciołom stra- szne dało się w znaki: gdy w roku 1626. pod Białącerkwią, z nie wielką swoich garstką na Tatarów uderzywszy, na czter- dzieści tysięcy trupem ich na placu położył: dosyć że ledwo się ich druga część i to rannych nazad do Tauryki wróciła. A gdy znowu w roku 1629. mszcząc się tej swoich zguby, hurmem w granice Polskie wpadli ; on z Stanisławem Lubo- mierskim, Ruskim na ten czas wojewodą, wielką ich klęską poraził, tak, że ledwo kto od jego ręki umknął. Pisze o jego zwycięztwach z wielką pochwałą Brachel w swojej hi- storyi lib. 3. et k. i przydaje, że tamtego wieku, nie miał sobie równego w Marsowj'ch dziełach wojownika, i który pierwszy pokazał, jak Tatarów wojowaó: którzy uchodząc z placu najlepiej się potykają. Pisze o nim i Leszczyński in Classico , tak mówiąc :

40 ClimieleckI— Climielewski.

Tu Chmielecki ^ co gromić nauczył Tatary^ I wiatr IV polu uganiać: co przedtem do wiary Nie zdało się podobno: ze w Iirymie tuliły^ Ile tiroć mat/ii dzieci swoje ^ nim straszyły.

W nadgrodę tedy zasług- jego, dano mu najprzód chorąztwo Braclawskie i starostwo Taborowskie ; potem województwem Kijowsklem uczczony w roku 1630. Nie długo jednak na tem krześle siedział, w tymże roku, z żalem Podola i całej oj- czyzny świat pożegnał, w Barze pochowany. Mąż wiekopo- mnej pamięci godny. Starowolski in Bellator. Sarmat, et Orut. in Obit. Sigism. III. Sławi jego mcztwo konstytucya w roku 1631. fol. 35. kędy jego potomstwu część kontry- hucyi niedopłaconych darowała. Zona jego Teofila na nasze kollegium Winnickie dobroczynna. Z niej syn Łukasz. Chmie- lecki pułkownik pod Korsuniem w niewolą wzięty w roku 1648. Iiocłiow. in AnnaL Jan łowczy Bełzki w roku 1674. Franciszek i Stanisław w województwie Łęczyckiem, Paweł I Jakób w ziemi Łomżyńskiej podpisał elekcyą Augusta IL Krzysztof w ziemi Liwskiej w roku 1632.

Józef Chiuielecki regent grodzki i poseł z ziemi Sochaczewskiej a potem pisarz grodzki Sochaczewski wraz z Antonim posłem tejże ziemi pisali się na elekcyą Stanisława Augusta Króla 1764. roku. — Heraldyka Ifieląclka.

C^llillielecki łierbu Jastrzębiec, w województwie Ru- skiem. Janusz z Chmielka dziedzic na Stubieiicu, Alexander, Hieronim, Sebastyan i Michał w ziemi Przemysłskiej w roku 1540. Jan z Golan (bo się ztąd piszą) miecznik Podolski, którego nadgrobek wypisał Starowolski in 3Ionumen. z Ka- mieńca Podolskiego. Tego syn Jan Jerzy: nadgrobek jego znajdziesz w Okolskim. Daniel z Zabłockiej spłodził trzecli synów, Wojciecha, Stanisława I Franciszka. Z tych Woj- cieclia z Zofji Bobowskiej synów czterech : Michał w zakonie Soc. Jesu Józef, Benedykt i Jan. Stanisław dwa razy śluby małżeńskie ponawiał; pierwszy raz z Cetysową , która mu dwóch synów powiła, Jana i Józefa który pojął Gruszecką, drugi raz Suchodolską.

CliiuleleiTSki her^hu fl^ieniawa. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Są w^ Wielkiejpolszcze. Tomasz Chmie- lewski w województwie Poznańskiem podpisał elekcyą Au- gusta IL Chmielewska Jana Braneckiego małżonka: ale bez- potomna.

Adam Chmielewski sędzia kapturowy pisał się na elekcyą Stani- sława Augusta Króla z województwem Sieradzkiem. Także Woj- ciech ł)urgrał)ia grodzki Płocki. Antoni komornik ziemi Zaw- skrzyiiskiej, Mateusz i Franciszek pisali się na tęż elekcyą 1764. roku z województwem Płockiem. Paweł podczaszy 15yd-

Chiiiielicki — CliiiiieliiickL 41

goski. Józef Chmielewski kanonik Kamieniecki. Ludwik ko- mornik graniczny Kaliski teraz źyj.-jcy, Walenty wice -regent Zawskrzyński , Wojciech łowczy Zydaczewski. Czytałem także w różnych aktach , iż się znajdują Chmielewscy w W. Ks. Lit. lecz niewieni czyli są jednegoź herbu IFiemawa i zjednej dziel- nicy pochodzą: jako to, Michał Chmielewski, Jan i Al ex a n- der w roku 1700. na zjeździe walnym pod Olki/nlinmi woje- wództw, ziem i powiatów W. Ks, Lit. pisali siy z województwa Wileńskiego. Jerzy Chmielewski 1(). Aprilis 17C3. podpisał w grodzie Wileńskim manifest de illegltimitate trybunału. Woj- ciech Chmielewski, Antoni, Franciszek, Michał strażnik ksicztw Inflantskiego , Stefan skarbnik Wiłkomierski pisali się na akcie konfederacyi generalnej W. Ks. Lit. 28. Kwietnia 17r)4. ogłoszonej w Wilnie. Michał skarbnik Wiłkomierski podpisał się na elekcyą Stanisława Augusta z powiatu Wiłkomierskiego. 3Iarcyan Chmielewski teraz żyjący budowniczy Nowogrodzki. — Heraldyka Widądka. W roku 1778. Ludwik Chmielewski komornik ziemski Kaliski. Paweł podczaszy Bydgoski. — Przi/pisy Krasickiego. Cllillielicki herbu Poraj. O tych ani Paprocki, ani OkolskI nie pisał. Sturotvolski tylko in f^itis Episc. Cracov. powiada, ze po śmierci Jana Radlicy, juz się była cała ka- pituła zgodziła na elekcyą do katedry Krakowskiej na Sie- cleclia Chmielickiego herbu Poraj w r. 1392. ale Królowa Jadwiga urażona, ze ją w dobrach Biskupich Jaxyce nazwa- nych, nie według- godności majestatu kapituła traktowała, biskupstwo to na Piotra Wissa wykierowała. Długosz go Climielickim zowie kantorem Wiślickim i kanonikiem Kra- kowskim.

Cluuielik herbu Kotwicz 2do. W Szląsku znajdu- ją się.

Ckiiiieliiislii herbu Leszczy c. O tych ani Paprocki, ani OkolskI nie pisał. W województwie Krakowskiem. Woj- ciech z Chmielna Chmieliński. Jan Zygmunt w roku 1705. w Lelowsklm powiecie. Ludwik w Poznańskiem. Jakób i Ale- xander w ziemi Ciechanowskiej w roku 1697. Są tez w Po- morskiem województwie.

ClimieliiicKi herbu Massalski. Ks. Kojalowicz ten im herb nadaje I wspomina Zacharyasza Chmielnickiego. Sławnego rebelllzujących Polszczę Kozaków wodza Chmiel- nickiego potomek do prerogatywy szlachectwa przypuszczony w roku IGGl. konstytucya yb/. 04. i dobrami opatrzony Bu- hajowka i Berki.

Jerzy Chmielnicki hetman wojsk Zaporowskich na sejmie r. 1661. wziął od Rzeczypospolitej wieczystem prawem dzierżawy Ha~ dziacz i Mirhord z przynależytościami. — Na tymże sejmie stwierdzenie przywileju na Buhajóivkę \ Derki V 'Ay\\o\\\ Ja- nowi Chmielnickiemu. — Stefanida Chmielnicka była za Necza- jem. — Przypis}/ lirasickiego.

42 Chmielowski — Cłiolirzyuslii.

CliiiiieloiTski herbu Jastrzęhiec. Okołskt tom. 2. J^oł. 291. wyraźnie pisze, ze Katarzyna Chmielowska herbu Jastrzębiec Jana Giszowskiego była małżonka : na tejże kar- cie przydaje , ze Chmielowski złączył się z Katarzyną Gi- szowską córką drugieg-o Jana. Paweł Chmielowski archidyakon Lubelski sekretarz królewski od Zygmunta Augusta wysłany w legacyi do Szwecyi, którą życiem tamże zapieczętował: pisał o jego śmierci Gregor. Samborttamis elegiam nonam. O Janie Chmielowskim Constit. 1613. yb/. 32. Grzegorz pod- starośei Zakrocimski poborca łanowego Constit. 1601. /. 777. t'1626.yó/. 39. i inszych lat. Jakób, 3Iaciej, Zygmunt Chmie- lowscy w Pińskiem powiecie 1648.

Józef Chmielowski kanonik Kamieniecki w roku 1792. — Heral- dyka Wiclądka. Benedykt Chmielowski proboszcz Rohatyński napisał księgę pod tytułem Noioe Ateny w 4ch Tomach. Zbiór herbóio Polskich. — Chmielowscy w Przemyskiem dziedzice na Ruszelcycach. — Przypisy Krasickiego. Jednemu z Chmielowskich , Jan Kochanowski taki dał nadgrobek. ,, Wiatry z północnem morzem na mnie się zmówiły, ,,Aby mnie niewinnego gardła pozbawiły, ,,I nakoniec dowiodły swego : bo stargawszy -, „Białe żagle i okręt w kęsy zdruzgotawszy ,, Przybiły mię do brzegu pustego na desce. ,,Tamźem został: bo wyjścia nie dawało miesce. ,,A ty, co tedy płyniesz po głębokiej wodzie, ,, Umiej o Chmielowskiego powiedzieć przygodzie." —

Clftiiiieloii^sKi herbu Półkoztc. O tych sam tylko Starowolski in Vitis Eptsc. Cracovteti. z Długosza pisze^ kiedy Michała z Chmielowa Półkozica sławi dobroczynność; z której w Popkowicach kościół Farny wystawiwszy, do niego niektóre dziesięciny od Piotra Wissa biskupa Krakowskieg-o uprosił. Był ten 31ichał sędzią ziemskim Krakowskim 1410.

CllillielOTTSki* Franciszek Chmielowski oberszterlei- tnant w wojsku Polskiem cudzoziemskiem nobilitowany na sej- mie Grodzieńskim w roku 1726. Constit.

CliobieiiieclŁi herbu Szaszor. Kiedyś ten dom w Wielkiejpolszcze kwitnął, od Bartskich swój początek wzią- wszy, dość dostatni bo do Chobienic, z których się pisali, dwanaście wsi należało. Dobroffost kanonik Poznański w r. 1557. wspomina go Rojzius in Chiliasticho. atoli według- świadectwa Paprockiego juz ten dom zszedł. Dobra z suk- cessyą po córkach do Broniewskich przeniesione. Chobienie- ckl , miał za sobą Bartską córkę Macieja surrogatora Po- znańskiego.

Cliobrzyiiski herbu Rawicz^ w województwie Pod- laskiem. Stanisław Chobrzyński poborca w ziemi Mielnickiej

Cliocliolaty — Chocimirski.

45

w roku 1603. córka jeg-o Zofia dostała się w mał/eiistwo Jędrzejowi Sędzicklemu, a potem drugim związkiem Piotrowi Lissowskiemu.

Walenty Chobrzyiiski podstoli Brzeziński (podług lirasickiego w roku 177H. Inowłodzki) 1704. roku podpisał się na elekcyą Sta- nisława Augusta Króla z województwem Łęczyckiem. — Heral- dyka Wielądka. — Przypisij Krasickiego.

Clioeliolaty herhu Laryssa. O tych tak Paprocki, jako I Okolski świadczy: Tomasza Chocholatego pobożność i szczodrotę na Pilecki kościół sławiąc.

Cliocliol herbu Jastrzębiec. Z tych Jan Chochoł wła- dyka Pluski w roku 1596. Krzysztof w Wołyilskiem w roku 1632. Antoni w ziemi Chełmskiej, 31aclej I Floryan w Sen- domierskiem województwie w roku 1697. Od tych potem poszli Chocholewscy : z tych Antoniego Katarzyna Czecłiow- ska małżonka: córka z niej z Łazarzem Iwanickim zmówiona w roku 1660. Chohol z Zaporowskiego wojska do prerog-a- lywy szlachectwa przyjęty przez konstytucyą w roku 1661.

CliocltoroiYSki herbu Belty ^ w Krakowskiem wo- jewództwie : od których potem poszli Sniechowscy.

CliOCieiislŁi. O tych ani Paprocki Bartłomiej , ani Okolski nie pisał. 31aciej z Chocienia Chocieiiski, z zoną swoją Dorotą Chodowską córką Grzeg-orza, na kościół Sierp- ski dobroczynny roku 1645. Lucas Paproć. Łaski Cudów fol. 24. Stefan w r. 1648. w Rawskiem. Niewiem czy do tych należą Chocimski Hurko Jerzy i Kazimierz, tak się pod- pisali w Witebskiem województwie na elekcyą Jana III. Chocieńska Piotra Gizlnskleg-o małżonka. Idem fol. %^.

CHOCIMIRSKI

HERB.

Są troje grabie, dwie do g"óry zębami, z których jeden w prawy bok, drugie w lewy nakłonione, trzecie prosto na-

44 Choeimoi¥8kL

dół złożone, wszystkie białe, każde o siedmiu zębach w zło- tym polu , koiicami niby utkwione w jabłku czyli cyrkule, nad hełmem pięć plur strusich. Bielski fol. 782. Paprocki w Gniazdzie. O herb. Okolski tomo 1. 234. Liber Klejnoty. Balbin, in histor. Miscell. powiada, ze Kostkowie w Cze- chach, grabiów jednych w herbie zażywali: o okazyl i na- byciu tego herbu nie masz pewności : Ks. Rutka in MS. twierdzi, ze rycerzowi pewnemu z domu Grabi, Iz nieprzy- jaciół z granic ojczystych spędził znaczną odwag-jj; do jednych grabi, dwoje przydano: inni (u Paproć.^ powiadają, ze z Czech do nas przyszedł, inni, że od Herburtów swój zabrał początek, świadczą: ale za trafunkowy jakiś przypadek, trzy miecze w troje g-rabi zamieniono. Tym się pieczętują Cho- clmlrscy na Podolu, dom w ludzi kawalerskich nlg^dy nie skąpy. Wojciech starosta LubaczowskI, rotmistrz królewski, (wspominają go konstytucye w roku 1587. fol. 417.) z Ste- fanem Batorym na Moskiewskich kampaniach doświadczonego męztwa. Synowie czterej od ojca nieodrodzeni, Adryan rot- mistrz królewski z Jadwig-i Smiotanczanki spłodził syna Sta- nisława. Stanisław i Tomasz w Wołoskiej cxpedycyi na placu polegli. Jan czwarty syn W^ojciecha, zostawił syna Jakóba: ten miał za sobą Maryannę Kalinowską, Wojciecha łowczego Podolskiego córkę. Jan a bodaj nie rodzony brat W^ojcie- cha, któremu Anna Szarawska trzech synów powiła: W^oj- ciecha, Jakóba i Jana. Córka Jakóba dostała się w małżeń- stwo Pawłowi Jacimirsklemu wojskiemu Buskiemu. Mikołaj pisarz ziemski Halicki. Od któregoś z nich miasto Chocimierz fundowane , i kościół tamże wymurowany.

diociillo^vs]4.i herbu Oksza.) w województwie Sen- domierskiem. Paweł Chocimowski podsędek Sendomlerski, poseł na sejm 1007. ztamtąd komissarzem delegowany do luslracyi dóbr królewskich tak na Rusi jako i na Wołyniu będących Constitut. fol. 841. Chwali go Cichocki lib. 2. Allocut. Osecen. cap. 12. z wielkiej biegłości w prawie ko- ronnem, i industryi dowcipu. Z Zofji Lipnickiej dwóch sy- nów spłodził, Hieronima i Alexandra. Córek trzy: Cecylia z Marcinem Tokarzewsklm. Druga z Zakliką. Trzecia z Mi- kołajem Lubomlerskim starostą Tymbarskim zręczone. Hie- ronim syn Pawła sędzia Radomski : córka jego Franciszko- wi Gotkowsklemu cześnikowi Sochaczowskiemu poślubiona. Alolzya Chocimowska njijprzód Władysława Brzezińskiego, po nim Adama Lipskiego małżonka. Paweł miał za sobą Zofią Wilamownę, z której syn Krzysztof bezpotomny. Zo- fia z Alexandrem Brzezińskim zręczona, dziedzicem na Czer- nikowie.

Cliociiszewskl— Cliociwski. 41

Cllociszei« Nki herbu Junosza^ w województwie Ka- liskiem. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Jan kanonik Przemysłski i Warszawski archidyakon Kruświcki, oboji^a prawa doktor w roku 1G07. w synodzie Płockim. Ludowika Mielzyńska podobno kasztelanka Śrzemska, Piotra Chociszewskiego małżonka. Krzysztof w ziemi Wyszogrodzkiej podpisał elekcyą Jana III. Grodzkie ksi(,'o^i Ostrzeszowskie w roku 1(J22. tranzakcyij teg-o domu zapisały. Cliociszewska była za Hieronimem Ponińskim kasztelanem Gnieźnieńskim: o której synach niżej się powie. Drug-a była za Gałysklm podstolim Wschowskim. Trzecia za Przybyszewskim sędzią Bydgoskim. Chociszewskicłi dom później żyjących, których przodkowie na Cho- ciszewie mieli swoje possessye , w Wielkiejpolszcze , między Kcyrfem i Gnieziiom jako świadczą akta Ostrzeszowskie i Po- znańskie. Z tych Dadzibog Chociszewski, zostawił Stanisła- wa, i Wojciecha, ten z Johanną Skąpską , spłodził, Sta- nisława, Józefa, i Jana księdza proboszcza w /.dianach, także Annę Józefa Bronisza małżonkę. Józef podczaszy Byd- goski 1754. roku z Rozalią z Jordanów z Zakliczyna Stojewskich małżonką swoją, zostawił synów dwóch : Antoniego szambelana J. K. 3Ici i Józefa Kazimierza wojskiego Lubelskiego. An- toni ma za sobą Ludwikę Karczewską starościankę Liwską. Józef Kazimierz, Antoninę Trembińską sędziankę ziemską Lubelską. — Józef Chociszewski skarbnik Buski koło r. 1763. Franciszek Chociszewski kanonik Chełmski był deputatem w r. 1788. z kapituły Chełmskiej na trybunał koronny. — Widądck. CIlOCiszOTivslŁi /^er^w ^or«^. Na Rusi. Wawrzeniec Chociszowski w 1734. roku.

ClloCMTSki herbu Dąbrowa. W województwie Raw- skiem. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Z infor- macyi z tego domu wziętej osnowę kładę tej familji staro- żytnej: którzy na pamiątkę teg-o, ze jednaz ich dzielnica z Rostkowskiemi zawsze pisali się z Rostkowa : teraz zaś ja- kom czytał w Laudum sejmiku Rawskiego w roku 1692. Chociwscy Kostkowie. Między kilką braci był Janusz starosta Rawski : temu działem dostały się te dobra Wielki i 3Iały Chociw, Sierzehowy z przyleg-łościami , Zwing-rod na Rusi. Od tego był syn Floryan podkomorzy Halicki, który synów czterech spłodził. Najprzód Arnolfa starostę Zydaczowskiego, który z Elżbietą Korytkowną starościanką Busk<ą źyl w mał- żeństwie. Dobrogosta chorążego Podolskiego : ten z Teresą Ożdżanką podkomorzanką Lwowską: Konstantego, ten z Un- rążanką starościanką Srzemską. Jana, ten z Korycińską cho- rążanką Krakowską. Jan ten był urodzony z Bylinianki cho- rążanki Latyczowskiej , syna miał Zyg-munta starostę Szy- dłowskiego, a potem chorążego Sendomierskiego, sam pod- czaszym Rawskim umarł. Drugi syn jego Stanisław sędzia

46 Chodakowski.

ziemski Rawski, od którego Floryan podczaszy Rawski: tego nadgrobek z ojczystego ich grobu w Krzemienicy pod Rawą wypisuję dla większej wiary. Polskim ten stylem położony w te słowa. Flonjau z Rostkowa Cliociwski^ syn Stanisława sędziego Rawskiego , miłośnik ojczyzny tu łezy łitóry w Ce- corską^ 3Iuhańską^ Injłantską expedycye za jej całość zdro- wie swoje odważyła torem zacnycti przodków sivoicłi Juliusza Naddziada starosty^ Jana Dziada podczaszego ^ Rawskicli idąc. JV tf^^ęgrzecłi i Rakusiecłi rotmistrzem Cesarza Ru- dolfa będąc ^ na sławę ojczyzny i domu swego odważnie zarabiała teraz Bogu ducłia oddał w roku 1618. 4. Grudnia, Barbara Hieronima Trzcińskiego podkomorzego Sochaczew- skiego córka , małżonkowi swemu ten nadgrobek połoźyd rozkazała. Synów miał trzech, i trzy córki. Z tych pierwsze- mu Janowi sędziemu ziemskiemu Rawskiemu Teresa Trzciń- ska podkomorzanka Rawska powiła te dzieci: Władyshiwa chorcąźego Rawskiego , Marcina podkomorzego Rawskiego, Jędrzeja ofHcyała Opoczyńskiego, kanonika Gnieźnieńskiego, sufTragana Krakowskiego. Marcin drugi syn, spłodził Flo- ryana pisarza ziemskiego Rawskiego, od którego potomstwo zostało: Franciszek miecznik Mielnicki, i Stefan: a córka Zofia z Bartłomiejem Podsędkowskim zmówiona. Floryan trzeci syn z Barbary Tarnowskiej podkomorzanki Sochaczew- sklej spłodził Kazimierza miecznika Gostyńskiego i Pawła ma- jora w cudzoziemskim wojsku. Jan Chociwski starosta Nur- ski, z Dębińskiej starościanki Chęcińskiej miał synów dwóch: Alexandra podczaszego Łukowskiego (którego córka Kata- rzyna Tomaszowi Miarnowskiemu zaślubiona) i Marcina.

Jan Chociwski w roku 1700. pod Ołkhnkami na zjeździe walnym województw, ziem i powiatów W. Ks. Lit. podpisał się z wo- jewództwa Witebskiego. — Heraldyka Wielądka.

CllOClakoiYSki herbu Dołęga,, w województwie Sie- radzkiem. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał: Sta- nisław Chodakowski wojski Soehaczewski poborca łanowego w roku 1624. podpisał Pacta Conventa Władysława IV. 1632. excepto articulo Confoed. de pace cum Haereticis. Łukasz i Stanisław tegoż roku w Sieradzkiem. Jan z sejmu w roku 1678. komissarz naznaczony do rozgraniczenia mię- dzy ziemią Stężycką i województwem Lubelskiem Constitut, foł. 36. miał za sobą Piaszczyńską : pisał się na Tymienicy. Krzysztof w ziemi Gostyńskiej w roku 1670. Kazimierz dzie- dzic na Balicach. Adam w zakonie Soc. Jesu życie świąto- bliwie zakończył: miał brata rodzonego, który dom ten je- dnyraże byó powiada z Kretkowskiemi , ale od dóbr dzia- łem wziętych tern imieniem zawołani. Czytałem w pewnym

z Chodcza. 47

manuskrypcie, Chodakowskich herhu Nałęcz, ale o tym nie mam żadnej pewności. Mikołaj Chodakowski pisarz grodzki Lwowski podpisał list Zygmunta III. w roku 1592. dany miastu Lwowskiemu.

Stanisław Chodakowski pisał s\c na elekcyą Stanisława Augusta Króla z województwem Sieradzkiem. Piotr s^'dzia kapturowy, a potem podstarości Ostrzeszowski, i Maxynfilian na t^'ź elekcvą pisali s\^; z ziemi Wieluńskiej: Także Józef Chodakowski ,' z województwa Witebskiego Uyk elekcyą podpisał. Przeto i w Ks. Lilewskiem tenże dom znajduje si^'. Gdyż i w roku 176.5. Ka- zimierz Chodakowski oboźny Wolkowyski , był dejiutatem na trybunał W. Ks. Lit. w AVilnie. — Heraldyka Widądka.

W r. 1778. Jan Chodakowski regent grodzki Bcłzki. — Krasicki.

Wt diodeza herbu Poraj. Z. tego Chodcza co jest na pokuciu , pisali się familianei tego domu : kttirycli prawda źe niektórzy do herhu Junosza referują, ale Ks. Duryewski in 3IS. wyraźnie pod herbem Róża ich pisze. Stanisław z Chodcza kasztelan i starosta Halicki, jako się podpisał na przywileju Kazimierza Króla danym miastu Lwowskiemu w roku 1460. trzech synów zostawił: Stanisława który był naj- przód kasztelanem Lwowskim, a po śmierci 3Iyszkowskiego Piotra wojewody Łęczyckiego I marszałka w r. 1507. wziął laskę wielką koronną, z którą wraz trzymał starostwo Lwow- skie, jakom czytał na liście Zygmunta I. danym Krupkom w roku 1515. z tąż laską, w tymże roku. Królowi kreden- sował na kongressie Wiedeńskim. 3Iyli się tedy autor Si- gnatorum , gdy śmierci jego rok zamierza 1515. bo tego żaden z tych autorów, których on przywodzi nie powiada, a Bielski fol. 289. nie ma nic o nim: lubo fol. 529. o nim wspomina. Prawdac, że Bielski fol. 543. i Decius fol. 102. gdy opisują kongres Wiedeński; ten go Stanisła- wem Halickim pisze, tamten Stanisławem z Chodcza, oba- dwa jednak dobrze: bo tegoż Stanisława z Chodcza, już Ha- lickim zwano 5 dla tego że ojciec jego był Panem Halickim, jako się wyżej mówiło. U mnie to pewna, że ten Stanisław z Chodcza dopiero umarł w roku 1529. bom czytał list Zy- gmunta I. in MS. Petricovien. w którym tegoż roku po śmierci Stanisława , konferował laskę wielką Piotrowi Kmi- cie. Mąż to był nie tylko w senacie, ale I w obozie zasłu- żony; kiedy pod Wiśniowcem z inneml na głowę Tatarów poraził. Otto brat Stanisława po nim wziąwszy kasztelanią Lwowską, nie długo na niej zabawił : postąpił albowiem na województwo Podolskie, z tego na Ruskie, z Ruskiego na Sendomierskie, z tego na Krakowskie, na którem umarł. Pa- weł kasztelan Połaniecki ; (z tym tytułem czytałem go iiiter praesentes na liście Króla Alexandra w roku 1505. danym

Clioclepski— 'ClioclkieiTicz.

miastu Lwowskiemu) trzeci brat tamtych. Nigdzie mi sic; je- dnak o nich nie dostało czytać, zehy się potomstwo jakie po nich zostało.

Duiiczcwski w herbarzu Tom. I. stron. 316. zwie ich Cliodeccy i utrzyniiije iź pochodzc") od Piotra Kolona kasztelana Inowrocław- skiej^o klóry był dziedzicem Chodcza na Pokuciu i są herbu Ju- nosza. Jakoż Bielski in Chroni. Polon. pag. 521. — Paprocki in Herby pag. 248. i Okolski Tom I. pag. 361. — o Stani- sławie z Chodcza pod herbem Junosza umieszczają. — dlO(%ei»^li.i. O tych ani l*aprocki , ani Okolski nie pisał: "Wojciech Chodepski z ziemią Ciechanowską podpisał elekcyą Władysława IV.

Clioclkieifiez herbu Kościesza. Jeżeli który, tedy ten dom między najstarazemi w ksicztwie Litewskiem, ale i najcelniejszemi słusznie rachować się może. Początków jego ścig"ać, rzecz bardzo trudna: ile że dawniejszych czasów w Litwie, kiedy ustawicznemi prawie wojnami gorzała, wszy- scy się do szabli brali, żaden albo mało co kto do pióra. Niektórzy jako zaraz obaczysz twierdzą, że się Borejkami zwali: drudzy że Chodkami, a to z tej okazyi, jako pisze, autor Rozmoiuy Polaka z Litwinem w roku 1565. ivydanej\ i Panegiryk Florilcgium^ i C/iodkievicii Herocs. Witenes W. Ks. Litewski Pańską melancholią chcąc rozerwać, na łowy sobie wyjechał: w tym dają mu znać, że go nieprzy- jaciel w koło opasał: tak sciśnionemu zewsząd Witenesowi inszego sposobu do salwowania się nie stawało, tylko ten: że przodek któryś domu tego, na ramiona swoje Pana wzią- wszy, tak go niósł na sobie o mil kilka, póki go na takim miejscu nie złożył, kędy mógł ubezpieczyć zdrowie książę- cia. Z tego tedy Chodkiem zawołany, a potomstwo jego Chodkiewiczami: działo się to koło roku Pańskiego 1300. Przez sto lat jednak o potomstwie"jcgo, żaden z historyków nie namienia, dopiero Kojalowicz p. 2. /. 2. (lubo Stryj- howski fol. 517. tylko go zowie Iwan Borejkowicz, co być może, że dla ciasności wiersza, którym tamte wojnę opi- suje, uczynił) wspomina Jana albo Iwana Borejkowicza Chod- kiewicza hetmana wojsk Smoleńskich i Siewierskich przeciwko Moskwie, na drugiej expedycyi Wiloldowej, i szczęście jego, z którem w nieprzyjacielskie z ludźmi swemi zaciekłszy się kraje, tak się dał w znaki Bazylemu kniaziowi Moskiewskie- mu; że zabiegając ostatniej ruinie Państw swoich, pokój z Witoldem uczynić musiał.

Jan Chodkiewicz namiestnik Witebski, od stanów Li- tewskich na sejm Parczowski z innemi destynowany, AVoły- nia się i Podola u Palaków domagał Stryjkoiuski fol. G18. Kojalowicz y. 2. lu r. 1453. Za tychże autorów świadectwem

Chodkiewicz. 49

w roku 1458. ośm tysięcy Litwy na wojnę Pruską Kazimie- rzowi Królowi przyprowadził : kędy wraz z Polskicni woj- skiem znaczną klęską Krzyżaków poraził. Długosz i Kromer Uh. ICi. dzielność jego potomności rozpisali: kiedy nasi w roku 1466. ścisłym oblężeniem Chojnic miasta dobywali; on z ludem swoim, wycieczki nieprzyjacielskie mężnie promil. Stryjkowski Uh. 20. c. 1. jeszcze g-o w roku 1474. wspo- mina, kiedy na 3Iatyasza Króla do Szląska z wojskiem cią- gnął. Kojałowicz p. 2. Wojewodą go Witebskim zowie, ale on się tylko namiestnikiem Witebskim , wielkim hetmanem Litewskim, marszałkiem ziemskim, z bratem swoim Pawłem namiestnikiem Kamienieckim w roku 1476. podpisał na Ru- skich władyków synodzie w jedności z kościołem Rzymskim zostających : z którego tez synodu legacyą do Sixta IV. Pa- pieża z posłuszeństwem wysłali. Jest to poselstwo u Hipa- cego Pocieja do druku podane. To co niektórzy o nim roz- nieśli jakby Jerzego Podyebradyusza Króla Czeskiego, świe- zemi z Polaków odniesionemi tryumfami dumnego, za Ka- zimierza Jagiellonowicza , miał ten Jan wojną przycisnąć^ zda się byc rzecz podejrzana, ile ze Kazimierz z Jerzym żadnej nigdy zatargi nie miał. Genealogia tego domu woje- wodą go chce mieć Kijowskim , luboć mi się tego czytać nigdzie nie dostało : i na województwie Kijowskiem świeżo na ten czas postanowionem Marcin Gastold o te czasy sie- dział: jako się na swem miejscu mówiło. Jagiełłownę mu też Agnieszkę, synowicę Króla Jagiełłą, za małżonkę tamże przy- pisują: ałeć to pewna u historyków, że się żaden brat Ja- giełłą temże imieniem nie nazywał. Septem Chodkieu. He- 7'oes i Flortleg. o Mikołaju Chodkiewiczu roznieśli, że wojsko bospodara Wołoskiego z Zaporowskiemi Kozakami , i z wo- dzem ich Muchą Podole i Pokucie najeżdżających, w popiół wsi I miasteczka niszczących, dosyć w nie wielkiej liczbie swoich zbił na głowę: ale o tem bardzo cicho po wszystkich historykacłi naszych.

Alexander z inszemi Panami Litewskiemi, Zygmunta L w ozdobnym poczcie ludzi swoich na koronacyą do Krakowa w roku 1507. odprowadzał Slrtjjkowski Uh. 23. c. 1. Tu się Okolski tom. 3. fol. 139. pomylił, gdy Janowi Chodkiewi- czowi namiestnikowi Witebskiemu syna przypisał Hieronima kasztelana Wileńskiego, któremu dwóch synów przywłaszcza, Jerzego i Jana. Drugiego potem lubo ojca jego zamilczał, Hieronima kasztelana Wileńskiego do Sixta IV. Papieża able- ^■ata kładzie, od którego syn Jan kasztelan Wileński: tego ■r'ii Jana Karol, Alexander i Hieronim. Dalej Alexandra Chod- ki^.wicza wojewody Nowogrodzkiego , bratem stryjecznym Tom iii. 4

ISO Clioflkiewlcz.

Jana albo Iwana wojewody czy namiestnika Witebskiego zo- wie. Kio koniput czasu zważy, klóry któreg-o roku i wieku zył, snadno osądzi, ze siy ta osnowa jego utrzymać nie może. (ienealog^ia domu tego AIexandrowi Iwanowiczowi wojewo- dzie Nowog;rodzkiemu dwóch tylko synów przyznaje Hiero- nima kasztelana Wileńskiego i Jerzego kasztelana Trockiego. Ale i ta się tak z historykami, jako i z inszemi autentycznemi które przywodzę dokumentami nie zgadza: przecież z niej dorozumiewam się ze ten Alexander wziął potem krzesło wo- jewództwa Nowogrodzkiego, a z Bazylissy księżny Jarosła- wowny spłodził trzech synów Gregorza Alexandra i Hiero- nima. Z tych

Grzegorz podkomorzym Litewskim ogłoszony w r. 1544. Stryjkotuski fol. 760. Orichov. tn Panegijri Nuptiali \^hZ. toź samo czytam w przywileju ziemi Bielskiej w roku 1547. u JanuAZowskieg-o iv Statucie fol. 837. zaś in Monimentis Collegji Ostróg. Soc. J. tak się podpisał, Grzegorz Alexan- drowicz Chodkiewicz wojewoda Kijowski , podkomorzy ho- spodarski, dzierżawca Mormiałowski w roku 1555. Z czego poznać że był synem Alexandra, rozumiem że nie tego o którym niżej mówić się będzie ; bo wraz jednegoż roku gdy ten podkomorstwo, tamten brał województwo Nowogrodzkie, a podobno między bracią najmłodszy. Tamże żonę jego wspo- minają Katarzynę Iwanownę księżniczkę \\^iśniowiecką i do- bra Kniehynin pod Ostrogiem, które mu się z nią w posagu dostały; wspominają i córki jego z tegoż łoża w roku 1559. lubo icli nie wymieniają. W^ziął potem po bracie Hieronimie kasztelanią Wileńską, z którą wraz trzymał I Buławę Wielką Litewską, tych odumarł w r. 1569. Genealogia domu tego, imię mu Hieronima daje, ale go Grzegorzem zowią konsty- tucye w^ roku 1569. fol. 195. Paproć, o herb. fol. 662. Okolski. Sarnicki. Bielski fol. 616. Staroioolski in Bella- tor. Sarmat, fol. 191. i 193. i inni, z których niektórzy jego dzielność w rycerskim polu sławiąc, to przydają: że raz dwadzieścia i sześć tysięcy Moskwy pod Ułą trupem na placu położył, w czterech tysięcy swoich, drugi raz w sie- dmiu tysięcy Litwy, pięćdziesiąt tysięcy 3Ioskwy zbił. Dwóch się po nim synów zostało : pierwszy Alexander starosta Gro- dzieński, w ślady ojcowskie wstępując, oblężonej od 3Ioskwy Wendzie miastu Inflantsklemu, z wojskiem na sukkurs idąc, tyle samego imienia swego postrachem sprawił; że nieprzy- jaciel od murów odstąpił i imprezy, w roku 1578. Paprocki o herbach fol. 432. atoli tegoż roku wielkie w nim nadzieje śmierć zagrzebia. Stryjkowski lib. 25. c. S.fol. 288. Biel- ski fol. 737. kiedy z innemi Panami Litewskiemi w r. 1576.

Chodkiewicz. M

witał Króla Stefana. Z Anną Sapiezanką zył bezpotomnie. Ge- nen/og-ia Chodkiewiczów. Taz i o je«jo bracie J«;drzejii pod- stolini Litewskim twierdzi, ze miał za sobą Tarlownę : atoli I on potomka źadneg-o nie zostawił. Wszystka się tedv for- tuna z sukcessyą zlała, na rodzoną leb siostrę, która zmó- wiona była z Romanem kslązęelem Sang;uszklem : Paprocki o Aerb. atoli genealogia wsponinlona, Jerzemu kasztelanowi Trockiemu tę księżnę Sang-uszkową za córkę przyznaje.

Alexander wojewoda Nowogrodzki , to krzesło brał na sejmie Brzeskim od Zygmunta I. roku 1544. razem kiedy i Hieronim brat jego kasztelanią Trocką, a Grzegorz podko- morstwo Litewskie Stryjkoivski fol. 670. z tymże potem ty- tułem, z temlz, w roku 1547. podpisał przywilej ziemi Biel- skiej u JamiszoiD. iv Stat.fol. 837. Z komputu tedy lat po- znać, ze ten Alexander , inszy jest od tamtego, o którym się wyżej mówiło ; ale ani synem jego mógł byc Grzegorz : czego jednak popiera Okolskl. Historia Sapiehana twierdzi, ze Alexandra Chodklewiczowna wojewodzanka Nowogrodzka w małżeńską ligę weszła z Pawłem Sapiehą wojewodą także Nowogrodzkim : toz samo czytam i w genealogjl Chodkiewi- czów. Kombinując lata, takbym rozumiał ze to tego Ale- xandra córka była. O więcej potomstwa jego i dziełach ni- gdzlem się doczytać nie mógł.

Hieronim brat Grzegorza kasztelana Wlleiiskieg-o i Ale- xandra wojewody Nowogrodzkiego, a podobno najstarszy, najprzód od Zygmunta 1. w roku 1542. wziął podczastwo Litewskie, Radon, i clwuiistwo Wileńskie Stn/Jkowski f. 759. \\'^e dwie lecie potem, to jest 1544. kasztelanią Trocką Idem fol. 700. dalej starostwo Zmudzkle w roku 1545. z teml obiema tytułami podpisał przywilej ziemi Bielskiej w r. 1547. u Januszów, iv Siat. postąpił nakoniec na kasztelanią W^I- leńską, na której umarł w roku 1562. Stryjkowski fol. 769. Potomstwo jego według Paprockiego o herbach cztery córki, to jest Knichinl Jarosławowa 5 Zofia księżna Czartoryska sta- rościna Żytomierska; Leśnlowolska podczaszyna Lwowska, i starościna Hrodelska ; Pacowa wojewodzina Witebska; i sy- nów dwóch, Jan i Hieronim, o którym konstytucye w roku 1564. f. 52. w genealogjl domu tego, żadnej o nim wzmianki nie czynią. Stanisław hrzesiński o nim powiada, ze pięćdzie- siąt tysięcy Moskwy zbił w Inflanclech : Florilegium zaś twier- dzi, ze ta batalia pod Kiesą byc miała. Okolski t. 3. f 139. Histor. Sapicli. par. 2. fol. 14. świadczą o nim, ie w le- gacyl jeżdżąc od Zygmunta Augusta Króla do Wiednia, otrzy- mał tytuł nowy swoim sukcessorom 1 sobie Comitis S. Ji. /m- perii\ i pierwszy się pisad począł hrabią na Szkłowie 1 Myszy:

4*

52

Cliodkie^vIcz*

nadto herb Kościesza, który według; Bielskiego i Okolskie- o-o , przodek jego przy unji pierwszej Litwy z Koroną na sejmie Hrodelskim w roku 1413. przyjął, w ten kształt prze- formowany wyniósł: to jest tarczą, wzdłuż na dwie części przedzieloną, na prawej stronie jej herb zwyczajny Koście- sza złożony; na lewej Gryf biały w polu czerwonem, pazury, które tylko u nogi lewej niżej i wyżej widać czarnej język wywieszony czerwony, czyli raczej płomienisty, ogon żółty na grzbiet zadarty, przedniemi nogami do góry wspięty, miecz siniawy z rękojeścią srebrną wyniesiony aź za szyję, trzy- mając w przedniej nodze , głową w prawą tarczy skierowany : nad hełmem korona, z której takąż formą Gryfa widzieć. Paprocki w Giiiazdzie fol. 1157. O herbach fol. 661. Biel- ski fol. 761. Misztol. Histor. S apie liana p. 2. fol. 14. MS. P. Rutka, lubo przydaje, że Gryf ten jeszcze od książąt Li- tewskich , dawno przedtem domowi temu był nadany za to ; że przodek ich zgwałtownego niebezpieczeństwa wyniósł Pana swego : ale się to utrzymać nie może , i Paprocki , którego on jednak na świadectwo przywodzi nigdzie tego nie mówi. Okolski t. i. fol. 95. inszym kształtem herb Chodkiewiczów położył, a to dla skolłigowanych z tym domem różnych fa- milji herbów: to zaś, co powiada; że przed unią Litwy z Koroną, Chodkiewiczowie trzy pióra strusie w herbie nosili, nie ma żadnego po sobie ani autora, ani fundamentu.

Według tego opisania którem położył, kładę tu wzór jego : wszakże już temi czasy, niektórzy same Kościeszą na tarczy składają, a na hełmie Gryfa wzwyż opisanego.

fF Maiiiiskryptach Helsberskich znajduje się list oryginalny tego Hieronima pisany z Gnezna wsi dziedzicznej, do kardj^nała Hozyusza 4. Kwietnia r. 1553. Podpis takowy: Hieronim Chod- kiewicz Kasztelan Trocki, Starosta Zmudzki , zkąd znać iź naó wczas oba te urzędy posiadał. — Przypisy Krasickiego.

Choclkiewicz. ^>

Jan Hicronimowicz (tak się podpisał w roku 1569. na liście Infeudationis in Ducatiim Prussiae : z czeg^o poznać ze byl synem Hieronima, nie Grzegorza kasztelana Wileńskie- go , jako cliee Stai^otuolski in Bellator. Sarmat, ani Jerzego kasztelana Trockiego z Hornostajowny jakom czytał w ge- nealogji tego domu) hrabia na Szktowie, Myszy i Dychowie kasztelan Wileński, starosta Zmudzki, marszałek Wielki Li- tewski, gubernator Inilantskiej ziemi, i hetman wojsk tej prowincyi, starosta Kowieński i Płotelski. Był wprzód stol- nikiem Litewskim w roku 15G2. jako pisze w Zwierzyńcu siuoim Mikołaj Rej. Staroiu. in Bellator. Sar^mat. fol. 191. kasztelanem go Zmudzkim tytułuje, w czem si(^ myli* ^1^'^^ wszystkich zdaniem swego czasu wielki : co i same wyliczone honory, które wszystkie wraz trzymał jawnie oświadczają. W^ młodszym wprawdzie wieku , odstrychnął się był od pra- wowiernej katolickiej wiary, heretyckim jadem, w szkołach dyssydenckich zarażony : zrazu się albowiem Wittemberskich nowinek chwycił: zważywszy jednak, jak daleko od prawdy stronią, do Geneweńskich się przeniósł; ale potem z dyskursu z Franciszkiem Toletem Teologiem Soc. Jesu który był do Polski, z Komendonim kardynałem i legatem papiezkim za- jechał, fałsz jawny widząc, publicznie na sejmie Warszaw- skim w roku 1572. nic niedbając na wielkich ludzi tąz he- rezyą zatwardziałych poszepty, ba i z ur.ąganiem uszczypki, do owczarni Chrystusowej wrócił się heroicznie. Sac/tin. Hi- stor. Societ. p. 3. /. 8. num. 205. Cichoc. Alloąu. Osecen. Uh. 2. cay. 22. Epistoła Gratiani de Colloąuio Toleti cum Niemojevio. Wyrzucał mu ktoś, ze wiarę odmienił; ale od- powiedział: i owszem do tej się wróciłem, w której przez chrzest odrodziłem się Bogu. Gorliwie potem przy kościele katolickim stawał wszędzie: znać to było, to na elekcyi Hen- ryka Walezyusza, pod czas Interregnum, kędy i racyami i całą siłą swoją bronił tego, zęby na Tronie Polskim herezya nie panowała : w czem przeciwko potężnym na ten czas dys- sydentom powaga jego u wszystkich wielka, siła pomagała; to gdy żadnym perswazyom ani prośbom nic dał się nakłonić, żeby konfederacyą de pace fectarum był podpisał; co w nim chwali llosius Iiardi/uał Epist. 270./. 445. to gdy kościoły od heretyków sprofanowane , nazad katolikom przywrócił. A że z natury był przyoslrzejszy ; wszystkie excessa przed nim się drżeć zdały : dwunastu zawsze ludzi gotowych do exekucyi sprawiedliwości stało przed pokojem jego Jauczijń. in MS. Przecież z ludźmi uczoneml rad k(Miwersował; Slryj- kowskiego osobliwie archidyakona Zmudzkiego i historyka Li- tewskiego wielce sobie szacował. Za Zygmunta Augusta, złą-

M Chodkiewiez.

czywszy się z Mikołajem Radziwiłłem lietmanem Litewslcim, Piotra Szujskiego , ze trzydziestą blisko tysięcy Moskwy idą- ceg*o zbił na głowę pod u\ą. Wkrótce potem gdy się Inflanty ostatnim swoim nieszczęściem przyciśnione , do jedności z nami nacliylały: Jan do nich wysłany, lubo nie bez wielkiej trudności, tę prowincyą do księztwa Litewskieg-o inkorporo- wał: czego i podziśdzień jawna pamiątka. Zygmunt albowiem August Inflantczykom Gryfa Chodkiewiczowi za herb nadał, przydawszy tylko na piersi jego dwie pierwsze z imienia swego litery S i A z sobą powiązane, to jest Sigismundus Augu- stus. Tam jako pisze Staroivolski in Bellator. arcybiskupstwo Ryskie, w księztwo przeformowawszy , kasztelanów i inszych urzędników trybem Polskim ustanowił. W nadgrodę tej swo- jej ku ojczyźnie przysługi gubernatorem ziemi Inflantskiej na sejmie deklarowany, urząd ten przedziwną przezornością, wspaniałością umysłu , w sądach sprawiedliwością , az do zgonu życia swego piastował; to jest do roku 1579. Stryj- koiuski lib. 25. c. 4. Stefan Król nie tylko przez to, że go na Królestwo Polskie promowował, przyjeżdżającego na gra- nicach witał Bielski fol. 734. wybierającemu się na Moskwę dziewięćset wyboru ludzi, sam niemocą złożony posłał: ale też dla jego wierności ku sobie i cnoty, szczególniej kochał. Akademia Wileńska wieczną mu powinna obligacyą, że za jego staraniem i namową Król Stefan prawa je] nadał. Sta- nisław Krzesiński. Złączył się był dożywotnie z Krystyną Zborowską kasztelanką Krakowską, z której córka Alexandra z Joachimem książęciem Koreckim zaślubiona. Okolski t. 1. fol. 549. Genealogia domu tego, krom Koreckiej o trzech jego córkach pisze: z tych jedna Drohostajska, druga księżna Wiśniowiecka, trzecia Pacowa wojewodzina Wileńska. Miał synów trzech: Alexandra, Jana Karola i Hieronima. O Hie- ronimie Okolski świadczy toino 3. fol. 139. że bezpotomnie umarł. Gvagmin. Chronić. Liteiv. kasztelanem go Brzeskim tytułuje, inni go czczą kasztelanią Wileńską, ale bez fun- damentu. Drugich dwóch synów wspomina konstytucya w r. 1581. fol. 384. kiedy im za wielkie ojca ich w rzeczypo- spolitej zasługi, dobra Swisłość w powiecie Wołkowyskim leżące, wieczystem prawem w dziedzictwo Król Stefan i oj- czyzna puściła: to jest AIexandrowi i Janowi Karolowi.

Alexander hrabia na Szkłowie i Myszy wojewoda Trocki starosta Boryszowski syn Jana kasztelana Wileńskiego i mar- szałka. Jam go położył między wojewodami Podlaskiemi idąc za konstytucya w roku 1607. fol. 866. aleć w tym roku Zbigniew Ossoliński na tym krześle siedział, jako świadczą konstytucye tegoż roku trochę wyżej fol. 848. W młodszym

Cliodkieiviez. ^5

wieku w akadenijl Ing-olszladzklej filozo^l słucliał, z której w roku 1588. publicznie defendując koiikluzye do druku po- dał. Do Włoch potem idąc , na bystrej rzece w oczywistem życia niebezpieczeństwie widząc si<; , ślub uczynił wstjjpic do zakonu Kaznodziejskiego: wybrnąwszy z tej toni, dyspensę w ślubie uczynionym w Rzymie otrzymawszy, fundował OO. Dominikanów w Szkłowie dziedzictwie swojem, ruj^owawszy wprzód ztamtąd Kalwińskich predykantów, w roku 1619. pod tytułem S. Tomasza z Akwinu, dochodami opatrzył na dwa- dzieścia cztery osób, i biblioteką znaczną z Myszy do Szkło- wa przeniesioną. Okolskt Russ. Flor. fol, 129. Pod czas Ro- koszu przy Zygmuncie III. Królu nienadwercźenie stawał. Wspomina go konstytucya w roku 1613. fol. 5. kiedy go komissarzem ojczyzna uprosiła, na rozerwanie zvyiązanego na zgubę jej wojska. Z Katarzyny Korniaktowny , (genealogia domu tego mówi, ze z Sienińskiej) syna miał Primusa Fe- licyana , ale ten młodo zszedł, i córkę Annę Eufrozynę, która z Prokopem Sieniawskim chorążym koronnym w małżeńską ligę weszła, a z nią vy dom Sieniawskich Szkłow, Mysz i insze obszerne dobra. Ta kościół 00. Dominikanów Lwow- skich bogatym apparatem ozdobiła, kędy też po śmierci spo- czywa. Okolski pod herbem Leliwa. Duryewski fol. 85. O kolski tom. '^. fol. 202. Dziedoszycką mu żonę przypisuje. Jan Karol hrabia na Dychowie, Szkłowie i Myszy, brat młodszy Alexandra wojewody Trockiego, wojewoda Wileński i hetman Wielki Litewski, gubernator Inllantski, Derpski Lu- boszański Wielpński starosta, a przedtem podczaszy Litewski, dalej starosta Zmudzki i hetman polny Litewski, syn Jana kasztelana W^ileńskiego i marszałka, nie Grzegorza, jako chce Starowolski in Bellator. i GiHignim w kronice Litewskiej czegom wyżej dowodził z konstytucyi. Dwa razy śluby mał- żeńskie ponawiał: pierwszy z Zofią Mielecką wojewodzanką Podolską, która mu syna powiła Hieronima Chryzostoma: (którego młodo zmarłego w lat 16. jeszcze za żyyyota swego ojciec strapiony opłakał) i córkę Annę ; ale i la z Janem Stanisławem Sapiehą marszałkiem Wielkim Litewskim bez- potomnie żyła. Drugi raz z Anną Aloizyą księżniczką Ostrog- ską wojewodzanką Wołyńską : ale i tu żadnego sukcessora nie było. Ten to jest Jan Karol wysoce godny senator, i nic tylko w Polszczę, ale i w obcych krajach, tryumfami i ka- walerskiem sercem wsławiony mąż, którego Stefan Batory Król Polski jeszcze w dziecinnym wieku, mężem uznał, (idy albowiem w szlachetnym innych Paniąt gronie w k()ll('giuni W^ileńskim witał Pana, widząc Król, w pozorze i gęsiach jego Marsowaty geniusz, Pańskim humorem ulenipcrowany,

^ Chodkiewicz.

rzekł: Pewnie ten sweg-o czasu wielkim kawalerem i mężem rycerskim będzie. I nie omylił o sobie wielkich nadziei : za- raz się albowiem z młodych lat do Pańskich akcyi sposobił. Ztąd cudze kraje lustrającemu najmilsza była z wsławionemi tych tam czasów wojownikami konwersowa(5, jako to z Al- bańskim i Parmeńskim ksiązęty, Auryakiem i Maurycyuszem : ztąd Włochy, Maltę, Francyą, Niderland, Luzytania, Anglią, Szkocyą, Hiszpanią, Węgry i Niemce objeżdżając, nie tylko się w różnych języków experyencyi, ale bardziej w wojennej sztuce polerując, do tej o sobie opinji przyszedł; ze Car Turecki , gdy wojska nasze Skinder Basza i Sułtan Gałga zniósł pod Cecora 5 dał się z tym słyszeć: Juz też w Pol- szczę tylko uczniowie zostali w wojennych rzeczach , mistrzo- wie ich albo odemnie są pobici, albo w niewoli. Jednego tylko starego mistrza jeszcze mają Chodkiewicza.

Pierwsze mu pole do Marsowych dzieł Wołoska kam- pania otworzyła: na którą z bratem swym Alexandrem, w pięknym i licznym kompucie ludzi swoich stanął, pod Za- mojskim Janem hetmanem przeciwko 31ichałowl Multańskie- mu wojewodzie. Tam z- wrodzonej do sławy chęci domagali się z Adamem Sieniawskim podczaszym koronnym u hetmana, zęby byli pierwsi na nieprzyjacielskie szyki uderzyli: ale prze- zorny wódz Zamojski , temperując młode i gorące żądze, tego im dopuścić nie cliciał, mówiąc: Etsi certam suam fore vi- ctoriam sciret^ illam tamen maile spernere^ quam tales cives perdere. Tam zaprawiwszy rękę na W^ołoskich karkach, a do domu powróciwszy, żeby była chęć w nim do Marsowych dzieł nie stygła; cokolwiek mu czasu zbywało, wszystek ustawicznej exercytacyi poświęcił, już do pierścienia goniąc, juz z dział do celu bijąc, juz okopy sypiąc, albo zamki bu- dując. Bywało i to, ze skupiwszy poddanych swoich, do zamku im szturmować a siebie pod winą, mocno dobywać kazał. yV tych ćwiczeniach, gdy się koń pod nim rozpędzony potknął: z niego szwankując nogę złamał. Z tym razem je- szcze dobrze nie doleczony, skoro się pora wojenna w In- ilanciech otworzyła, zaraz się do obozu wyprawił, i juz tez odtąd prawie z pola nie schodził. Przecież nie inaczej się na tę expedycyą wybrał, aź wprzód z ręku biskupich i cho- rągiew i szablę poświęconą a na ewangelji wprzód położoną odebrał : przy których ceremoniach protestował się, że naj- pierwcj o cześć Boga i kościół jego, toż na dobro ojczyzny chce jej doi)ywać: inni przydają, że się krwią własną za- pisał, i ślubem obowiązał na obronę wiary i kościoła pra- wowiernego. I szczęścił mu Bóg szczególniej, bo pod Ke- wlem w roku 1604. zniósł wojsko Szwedzkie, tysiąc pięćset

Chodkiewicz. ^^7

na placu trupem nieprzyjaciela położywszy : pod Derpteni cztery tysiące w tynize roku : siedm tysi«;cy pod Białyinka- niienieni w roku 1005. Samej^o Karola Szwedzkieg-o Króla gdy generałowi swemu Lindarowi szedł na sukkurs, ńa g-łowę zbił, jedenaście tysięcy w pień wyci.-łwszy i trzysla ludzi : dwa tysiące g-dy ich z swoim wojskiem doganiał, w wodzie zatopiwszy. Klęska ta, Szwedów pod Kircholmem potkała, którą z wielką pochwałą Chodkiewicza opisał Buleng. Gal- his Uh. \2. fol. 366. Luhoc drudzy chcą ze tylko we trzech tysięcy swoich, czterdzieści tysięcy doświadczonego żołnierza z Belgium, Szkocyi, Francyi i indziej zebranego wtenczas, ten przezacny wódz pobił: którą wiktoryą lak się wsławił po całej Europie, ze go Cesarz i inni Monarchowie , juz lista- mi z powinszowaniem pełnym panegiryków, juz Pańskiemi podarunkami obsyłali. Osohliwiej jednak Paweł V. Papież wysławiwszy jego nieustraszone serce, rycerskiej sztuki umie- jętność, odwagę w tak szczupłej swoich garstce, mówi tak do niego w liście swoim w roku 1605. danym, którym czytał m 3IS. Collegii Ostrogien. Soc. Jesu. Piane specimen de- disti fortissimi atque Saptentissinii Ducis •, et nos hanc tuam ■praestantem virtutem^ qua generis tut praeclaram nobilita- tem^ adeo illustrnti; mirifice laudamus , teque ob id., uti Jiliium valde dilectum in Domino complectimur. Wsławił się i u samych nieprzyjaciół ; kiedy za pobitych w tejże batalji dwóch książąt Luneburskich i inszych wodzów nieprzyjaznej strony; pełne splendecyi i majestatu pompy, sam z calem wojskiem obchody czynił. Przypatrowała się temu Ryga, roz- niosło się to po cudzych krajach, i nie tylko swój, ale i obcy przyznawali, wielkość umysłu w Chodkiewiczu. Poma- gało mu do tej wygranej niebo, bo przed samą okazyą po- kazał się na nim S. Stanisław Kostka, z mieczem zakrwa- wionym, całemu wojsku jego błogosławiąc. Pod Dynamundą potem, temże szczęściem sześć tysięcy Szwedów do szczętu wyciął, i chorągwie wszystkie zabrał. Derpt od Mansfelda oblężony, z ciężkiego razu oswobodził, Parnawę odzyskał. Wolmaryą dość dobrze w ludzi i w ammunicyą opatrzoną gwałtownym w nocy przypuszczonym szturmem wziął, a co największa, bez najmniejszej w swojem wojsku straty: i insze główne w Inllanclcch fortece odebrał. Nawet nie na ziemi tylko, ale też 1 na morzu dzielności jego doznał nieprzyjaciel 5 kiedy okręty Szwedzkie jedne popalił, drugie zabrał, ludzi pod miecz, działa na łup wziąwszy. Tak zaś przy nim state- cznie fortuna stała 5 że lubo się tak wiele razy w ręcz z Szwe- dami ścinał, żadnej jednak nic przegrał kampanji, i przycisnął do tego Karola Szwedzkiego Króla, że o pokój prosić musiał.

SS Chodkiewicz*

Gdy sl(^ tak oJ Iiinanlskiej wojny tryumfalnie uspokoił, na 3Ioskw(; silę swoję obrócił: którą od Smoleńska spędzi- wszy, w kilka polem miesięcy pod Mozajskiem wielką ich klęską poraził. Polakom na stolicy Moskiewskiej oblężonym żywności dodał. Władysława IV. na ten czas Królewicza do Moskwy prowadząc i odprowadzając do ojczyzny, przytarłszy rogów nieprzyjacielowi ; Siewierskie księztwo i Czerniechow- skie 3Iosk\vie odebrał. ^Niewypowiedzianą zaś prędkością, bło- tniste rzeki, głębokie brody, zarosłe lasami drogi przebywał; pracą, skwarem, zimnem, głodem niezwyciężony. Więcej trudu zażył w kojeniu związanych na zgubę ojczyzny synów : których gdy ani perswazyą, ani prośbą od zawziętej im[)rezy powściągnąć nie mógł; pod Glinianami przeciwko rokosza- nom przy dostojeństwie Zygmunta III. stanął, i szczęśliwie. Wojsko Polskie o niedopłacony sobie żołd, nieposłuszne, po- wagą swoją uspokoił, z własnej fortuny swojej, dwadzieścia i dziewlę>^ tysięcy na nich wysypawszy: które konstytucya w roku 1613. yb/. 47. wyliczyć mu rozkazała, a przedtem w r. 1609. Joi. 910. Czopowe mu w księztwie Litewskiem w nadgrodę zasług- puściła. Na ostatek gdy na owej nieszczę- śliwej pod Cecora kampanji, Stanisław Żółkiewski hetman wielki koronny i kanclerz poległ, a Stanisław Koniecpolski polny hetman w niewolą się Turecką dostał: Osman Car Tu- recki tem szczęściem uwiedziony, spodziewając się, ze całą Polskę w tym razie snadno pod jarzmo swoje podbije ; ze trzech części świata na zgubę nasze ogromne wojsko wypro- wadził, i do granic Polskich zbliżył: Zygmunt III. Król Pol- ski , nie widząc komuby bezpieczniej fortunę tej ojczyzny mógł powierzyć nad Chodkiewicza, przez uchwałę sejmową hetmanem go na tę expedycyą tak koronnym jako I Litew- skim ogłosił: przydawszy mu niektórych tak do rady, jako i do boju komissarzów. Syna nawet swego Władysława z nim posłał i na jego opiekę spuścił, żeby się był pod tak doświadczonym w różnych okazyach wodzem , w rycerskich dziełach polerował. Szedł Jan Karol przeciwko nieprzeliczo- nemu gminowi (bo samych Tatarów na siedmkroć sto tysięcy rachowano) nieulęknionem sercem. Wszystkiego wojska na- szego komput był czterdzieści i trzy tysiące, Lissowczyków sledm tysięcy, Kozaków trzydzieści tysięcy j z któremi pod Chocimem obóz cały uszykował. Zastał go już gotowego Osman: ale i kilką utarczkami doznał z swoją szkodą, że na Polskiego Herkulesa trafił. Zyczyłci sobie wprawdzie Chod- kiewicz generalną batalią sił swoich z Tyranem spróbować, i już był całe wojsko do boju uszykował, ale deszcz nagły, niespodziewaną powodzią wszystkich z pola do obozu spędził:

Chodkiewicz. 59

lubo(5 i Zyg^miint III. zakazał był wstępnym bojem bid się Chodkiewiczowi; pókiby sam w osobie swojej i z całem po- spolitem ruszeniem z nim slf^^ nie złączył. Tym czasem Jan Karol pracami i trudami wojennemi zwątlony, tamże pod Cho- cimem, na zacniejszy do nieba tryumf przeniósł si<^ w roku 1021. dnia 24. Września.

Był to mąz wieków pamięci g-odny, w rozstawianiu straży nieporównany, w rozsyłaniu szpie<rów nie zmordowany, w szy- kowaniu wojska nad inszych biegły, albo jako o nim mówi Adol. Brachel histor. Longo armotnim us?i^ et mutłis prae- clare partis ytctoriis probałus Dux, non nianu magis, quam consilio promptus ^ disciplinae vero militaris sciHirissimus exactor. lib. 1. anno 1020. W historyach i geometryi dobrze przepolerowany, w koniach i oręzach jako najlepszych kocha- jący się. Twarz jego jakąś powagą i wspaniałością tchnęła, nos Orli, wypog-odzone czoło, wszystka ciała symetrya, do wielkich urodzona akcyi. Z natury do cholery był skłonny; dla czego w szkołach jeszcze uczącemu się Karolowi, Ks. Le- siewski Soc. Jesu professor jego , w takich impetach, oczy kazał zasłania(5. Przecież potem nie marsowatą posturą, ale Pańską dobroczynnością chciał certowac z każdym ; i lubo na przewinionych żołnierzy zdał się byc przyostrzejszy, ztem- wszystkiem po satysfakcyi od nich ukrzywdzonym zaszłej, karę śmierci chętnie na lżejszą inną zamienił. Na innych zaś szczo- drze hojny, dla tego podupadłych, albo poranionych z wojska sweg-o, to pieniędzmi, to żywnością opatrując , wodzem mi- łości zasłużył byc nazwany. W łortyfikowaniu fortec kosztu nie żałował, znać to ł)yło po wałach i belluardach w Dycho- wie od niego reformowanych, znać po Lachowickim zamku osobliwszą sztuką, działami, ammunicyą i potęgą od niego ubrojonym. Osman Cesarz powróciwszy od Chocimia z swoją konfuzyą, obraz Chodkiewicza W pokojach Cesarskich zawiesić kazał, poważając sobie męztwo jego^ że pod którego potencyą ziemia drżała, ten się jej przezacny mąż nie przeląkł. Dla leg-o zwykł był mawiać, gdy mu o wielkiej liczbie nieprzy- jaciela znać dawano: Jltc hosiem fnihi co7nputabit ejisis: coś podobnego znajdziesz Isajae 05. JSnincrabo vos tn gladio. Ale największego podziwlenia w takim Panu, i przy takiem szczęściu cnota jego i pobożność godna; kiedy ^co Sobota do spowiedzi i koniunji Ś. przystępował, mszy S. codziennie słuchał, i od niej choć mu też znać dawano, że tuż nieprzy- jaciel dogrania, oderwać się nigdy nie dał. Przed każdą batalią noc na modlitwie prawie całą przepędził, na gołej ziemi przy łóżku się porzuciwszy sypiał, w dzień zaś batalji nic nie je- dząc ani pijąc , wpadłszy do namiotu , czy to kańczuklcm,

GO Chodkiewicz.

czy paskami od szable, czy ostrym cierniem okrutnie az do krwi ciało swoje krajał. Swywolne niewiasty jezeliljy się jakie w obozie znalazły, surowym dekretem rugować albo w Dnie- strze topie rozkazał. Do Najśw. Matki szczególniej nabożny: której pieśni Bogarodzica Dziewica i tym podobne juz do okazyi idąc z calem wojskiem nabożnie śpiewał. Szczodro- bliwość na Boga pami<;tna , bo najprzód w Kretyndze 00, Bernardynów , w Bycbowie kanoników regularnycb, w Kro- sach na Żmudzi w roku 1614. kollegium Soc. Jesu wspaniale i dostatnie ufundował. Kościoły w Szkłowie, Derpie, 3Iyszy, Rydze S. Jakóba jeg-o szkatułą powstały. Do drugich zaś jako S. Michała w Nieświeżu, S. Kazimierza w Wilnie siła Pańską munificencyą dopomógł. Do Rzymu nawet i Loretu bogate posłał upominki : inszym przybytkom Boskim wiele kielichów, apparatów i ozdoby z jego ręku przybyło. Jałmużny wielkie czynił, tak, ze inszy worek z pieniądzmi dla nich za nim, Inszy za zoną, inszy za synem noszono. Zadneml nie skor- rumpowany podarunkami, dla tego gdy kto do niego z niemi przyszedł, i on I pokojowy który puścił, surowo zgromieni.

Tradycya do naszego wieku podana, racyą bezpotomnego wtórego małżeństwa tę głosi : że gdy rozkaz królewski i rze- czypospolitej oddający mu komendę wojsk na Chocimską ex- pedycyą zaszedł, nieodwłocznie w sam dzień ślubu, pożegna- wszy nienaruszoną w Panieństwie oblubienicę ; ruszył pod Chocim: gdzie jako się wyżej mówiło, siebie samego I wojsk Tureckich zwycięzca umarł. Legitc Posteri!

Pisali o nim Starowolski in Bellat. Sarmat. Tenże iii Ohitii Sifiism. III. Jahób Sobieski in Commen. Belli Cho- Urn. fol. 39. i w Mowie swojej na jego pogrzebie. Zycie Anny Aloiz7j Chodkiewiczowy zony jego. (Która gdy bunty Kozackie górę brały, ciało jego do Krakowa z Ostroga prze- niósłszy, tam go do czasu złożyła, aleć już temi czasy gdy to piszę , w Ostrogu razem i z nią pochowany.) Bierkow- skiego Kazanie na jego pogrzebie i Stefanides. x4nnuae So- ciet. impressae an. 1604. Laurus Boceri. Janczyński in MS.

Jerzy kasztelan Trocki. Jam go wprawdzie między ka- sztelanami Trocklemi opuścił, ile żem się nigdzie roku do- czytać nie mógł, którego na tem krześle siedział. Genealogia domu tego o dwóch żonach jego pisze: z pierwszej Horno- stajowny, syna mu przypisała Jana kasztelana Wileńskiego i marszałka, o którym wyżej mówiłem: z drugiej Zolji Olel- kowiczowny księżny Słuckiej , to jego potomstwo rachuje: Jerzego starostę Zmudzkiego , i Hieronima kasztelana Wileń- skiego, o których zaraz niżej piszę: I dwie córki, z tych jedna księżna Hołowczyńska, druga księżna Sanguszkowa.

Chodkiewicz. 61

Tegoż Jerzego taz genealogia synem chce mieć Alexandra wojewody Nowogrodzkiego, jakoż z kompulu lat wielkie do tego podobieństwo: a zatem czterech synów tego Ale.Yandra, Irzebaby liczyć.

Jerzy starosta Żmudzki , a przedtem krajczy Litewski, z którym tytułem w roku 1589. podpisał tranzakcyą B«/dzin- ską, syn kasztelana Trockiego umarł w roku 151)5. Z Zofji córki Mikołaja Radziwiłła ksiązccia na Bierzach i Dubinkach wojewody Nowogrodzkiego, żadnego potomstwa nie zostawi- wszy, w Brzostowicy pochowany, który kościół bogatym ap- paratem i Pańską hojnością ubogacił. Godziny kapłańskie pra- wie codzień mówił; wszystkim miły, ale najbardziej Bogu. Brani Kazanie pogrzeb. Genealogia Radziwiłłów. Paren- talia Sodalit. Oliol. t. 3. mówi o Konstantynie Chodkiewi- czu, ze był rodzony brat tego Jerzego, i że umarł także ster His,

Hieronim kasztelan ^Yileński, starosta Brzeski, brat Je- rzego starosty Zmudzkiego. Jego szczodrobliwość na 00. Bernardynów Wileńskich pamiętna, kiedy placu pobliższego klasztorowi ich z pałacem swoim i ogrodem Aviecznemi czasy ustąpił: do tego organami bardzo picknemi kościół ich przy- ozdobił, jako świadczy f^adingus in Annal, Min. T. 6. 1468. num. 24. z tego autora i jam go też między kaszte- lanami Wileńskiemi pod tym rokiem położył, ale gdy f^a- dingus przydaje że był z księżny Słuckiej urodzony, dla tego o tym się to rozumieć powinno. Wspomina go konstytucya w roku 1607. kiedy go deputowała do zapłaty wojsku In- flantskiemu Constitiit. fol. 878. i 1016. fol. 47. kiedy go uprosiła do rozgraniczenia województwa Podlaskiego od Li- twy. Wspomina także Historia Colleg. Bresten. S. J. kiedy łaski jego na siebie, wiecznej przed Bogiem zapisała pamięci. Jego z Anny Tarłowny zda mi się wojewodzanki Lubelskiej cztery córki: Konstancya zakonnica, Elżbieta z Sapiehą sta- rostą Orszańskim, Barbara z Kopciem Bazylim kasztelanem Nowogrodzkim, czwarta z Ferncemberkiem zaślubione. Sy- nów zaś dwóch spłodził: Jana Hieronima podstolego Litew- skiego, ten z Krystyną Pawła Sapiehy podkanclerzego Li- tewskiego córką żył bezpotomnie : i Krzysztofa. Historia Cu- dów B. Stanisława Kostki, JVituńsłii loiecznej woni Róża.

Krzysztof wojewoda Wileński , Krewski Wiszniewski Bielicki starosta, marszałek trybunału Litewskiego w roku 1643. a pierwej chorąży Litewski, dalej koniuszy koronny, potem kasztelan Trocki, wkrótce kasztelan Wileński, na ko- niec i wojewoda. Z sejmu 1611. komissarz do traktatów z Moskwą Constit. fol. 2. i 1641. do Królewca strony portu

62 Clioflkiewlcz.

tamteczneg-o Constit. Jol. 17. Stryjeczny brat Jana Karola, i jejj^o jak wszystkich bataljl, tak I chwały tryumfalnej nie- rozdzlelny towarzysz. Z nim przeciwko Rokoszanom za Zy- gmunta III. stanął pod Glinianami: przeciwko Szwedom w Inllanclech, kędy przy dobywaniu Parnawy, pierwszy na mury skoczył, i drug-ich swoim przykładem pociągnął : przeciwko Moskwie w Siewierzu : przeciwko Osmanowi i Turkom w \\^ołoszech , wszędzie wielkie męztwa I odwagi swojej zale- cenie zostawiwszy. W sądach nieskorrumpowany , dla tego za jego w trybunale laski, g-dy herezya o swoje excessa po- pełnione pozwana, na obronę swoję , tylko kalumnie na ka- tolików I akademią Wileńską, i złoto nie racye po sobie kładła; jego surowym dekretem przytłumiona upadła. Na Boga I jego domy. Pańskiej fantazyl : w Nowogródku Litew- skim kiedyś książąt Koryatowiczuw stolicy, zakonowi Kazno- dziejskiemu, szczodrze z fundamentów kościół wystawił, grunt na klasztor darował I budynek I Innemi łaskami opatrzył. Okolski in Russia Flor ida Jol. 134. Za jego staraniem za- konne Panny S. Benedykta do Mińska wprowadzone. Kościo- łowi naszemu przy kolleglum W Ileńskim , wszystek apparat dość bogaty darował Gratiae Seculares. Dwa razy śluby małżeńskie ponawiał, pierwszy raz z Elżbietą Kiszczanką, drugi raz z księżną ZoBą Horską. Potomstwo jego synów trzech.

Alexander Krzysztof biskup Inflantskl : z tym tytułem podpisał w roku 1669. manifestacyą duchowieństwa. To śre- dni syn Krzysztofa wojewody Wileńskiego, umarł w r. 1676.

Jan Kazimierz pierwszy syn Krzysztofa, najprzód koniu- szy Litewski, potem kasztelan Wileński, z Zofji Pacowny kasztelanki Wileńskiej, syn jego 3IIchał młodo umarł: córki zaś, Teresa z Janem Bonawenturą Krasińskim wojewodą Pło- ckim zmówiona, żyli z sobą bezpotomnie. Anna z 3Iniszchem wojewodą Wołyńskim w kontrakty małżeńskie weszła. Ge- nealos:ia Chodkiewiczów.

Hieronim Karol starosta Mozyrski, trzeci syn Krzysztofa, poseł na sejm w roku 1642. a z niego komissarz do zapłaty piechocie Smoleńskiej Constit. fol. 23. Wziął był in Sociam vitae Izabellę Ladzką starościankę Zmudzką, z której córka Joanna wydana za Jędrzeja Sapiehę starostę Czerwonogro- dzklego zeszła bezpotomnie. Syn zaś z tejże Ladzkiej Jerzy Karol oboźny Litewski, starosta BłudeńskI, mąż rycerski pod Chocimem Zorawnem, Kamieńcem odwagą swoją wsławiony zMaryanny Naruszewiczowny podkanclerzanki Litewskiej spło- dzoną córkę Joannę, skoHIgował z Zaranklem Horbowskim starostą Zmudzkim : syna zaś z tejże Jana Karola starostę

Chodkowskf— Clioclorkowski. 65

Bludeiiskiego z Cecylią Sapiezanką wojewodzanką Trocką, z której krom Kazimierza w dzleciilstwie zmarłe<jo, ostatnia się tych czasów tcg^o walecziieg-o domu iskierka została , Adam Tadeusz starosta Błudeński.

Ostatnia ta iskierka domu Chodkiewiczów Adam Tadeusz na którym tu Niesiecki kończy w dalszym czasie został >vojewodą Brzeskim , a wszedłszy w kontrakty małżeńskie z Czapską (Ro- zalią) wojewodzanką Pomorskt-j, z nią spłodził syna jedynaka Jana Chodkiewicza potem starostę Zmudzkiego, ten z Rzewuskipj wo- jewodzanki Krakowskiej ma potomstwo. — Po śmierci Jana Sa- pieliy kanclerza A\ ielkiego Litew. od , którego rodzonej siostry ojciec pocłiodził, wielką ten starosta Zmudzki objął sukcessyą, mianowicie na Ukrainie miasto Czarnobyl z przyległościami. Umarł roku 1792. — Przypisy Krasickiego. ,

Jan Mikołaj Xawery lirabia Chodkiewicz starosta Zmudzki, generał lieutenant wojsk Rossyjskich, kawaler orderów Polskich, syn Adama wojewody Brzeskiego Litewskiego i Rozalji Czap- skiej wojewodzanki Pomorskiej. 3Iąż ten z krwi tak sławnego w ojczyźnie imienia pochodzący, idąc w ślady wielkich przodków swoich, z młodego wieku sw ego , w cnoty, talenta, i wiadomości obowiązków prawdziwego obywatela sposobił się , na różnych potem publicznych funkcyach będąc , i dopełniając gorliwie usług dla swej ojczyzny, z wielkim żalem wszystkich, w średnim wieku życia swego 43. zszedł z tego świata 1781. roku 26. Lutego. Zostawił po sobie potomstwo z godną małżonką swoją Ludwiką Rzewuską kasztelanką Krakowską spłodzonych dwóch synów, Józefa, i Alexandra, oraz dwie córek, Rozalią księżnę Lubomierską kasztelanową Krakowską, i Elżbietę księżnę Radziwiłłowa kasztelanowę Wileńską. — Heraldyka Wielądka. Krasicki iv przypisach dodaje jeszcze : ,iż w księztwie Litewskiem są Chodkiewiczowie oprócz starosty Zmudzkiego żyjącego w r. 1778. i dzieci jego wyżej wzmiankowanych: Kazimierz bu- downiczy, — Leo mostowniczy Mścislawskiego województwa, tak są albowiem podani w kompucie Urzędników I^itewskich roku 1778. , ale ponieważ ostatnim z domu był starosta Zmudzki zmarły w roku 1783. i dopiero zostawione potomstwo od niego z Rze- wuskiej dalszą procedencyą kontynuje , przeto ci tu wzmianko- wani Kazimierz i Leo Chodkiewiczowie inszego muszą być herbu. —

CltOflkoilsKi herbu Sas. Piszą się z Bobina. Łukasz Chodkowski rycerz odważny, w Moskiewskiej expedycyi po- rucznikiem będąc. Ciało je«^o złożone w Jaworowskim Par- nym kościele. Stanisław z województwem Buskiem podpisał elekcyą Władysława IV.

Stanisław Chodkowski w roku 1700. pod O llw/ika?ni na ziezdzie walnym województw , ziem i powiatów podpisał się z wojewódz- twa Wileńsls.icgo. Stanisław Chodkowski komornik ziemski Stę- źycki w roku 1792. żyjący. — Heraldyka fFielądka. CłlOflorlŁOlf ski herbu Ostoja, ci w księztwie Li- tewskiem kwitną : bo Łukasz Jana Kazimierza , drug-I tegoż Imienia Chodorkowski Jana III. z Nowogrodzkiego wojewódz-

G4 Cliocloroivskl.

lwa podpisali elekcye. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. lis. Jiojalowtcz in MS. pisze ze przodek domu tego Rahodoszczanin przezwany, z ziemi Radomskiej wyniósłszy się osiadł l)ył w Sicwierszczyznie , a gdy kraj Siewierski od- padł od Litwy do 3Ioskwy, dwaj rodzeni tego domu do Króla się udali. Król jednemu z nich dał w Nowogrodzkiem woje- wództwie Chodorkowlce , drugiemu Unichowki. Od tych ma- jętności, urosły nazwiska Cliodorkowskich i Unichowskich. An- drzej Chodorkowski odważny rycerz i dworzanin królewski, Stefanowi Królowi poczet dworzański dwunastu usarów pod Połock stawił. Łukasz służył na Ukrainie z Bałabanem w po- trzebie pod Śniatyniem, gdzie Kantymirowi głowę ucięto, postrzał odniósł. Pod Smoleńskiem w głowę i rękę był ra- niony. Pod Łojowem w pół postrzelony, tak długo na sobie i na swoicłi impet Kozacki wstrzymał, aź insze chorągwie do sprawy przyszły.

CIiodoroiTsKi herhii Korczak. W województwie Ru- skiem starożytna familia. Najdawniejszego Paprocki doczytał się Dymitra z Chodorowa łowczego Lwowskiego w r. 1436. jam drug-iego Dymitra czytał 1489. na liście Kazimierza Króla danym miastu Lwowskiemu. Hektora Chodorowskiego kładzie tu Okolski który w roku 1462. z Krzyżakami mężnie się bi- jąc, na placu poległ: przywodzi po sobie Bielskiego kartę 426. ale ten autor wyraźnie przydaje, że ten Hektor był z domu Brogów, to jest herbu Leszczyc, z tego tedy autora wnoszę, że muszą hyc inni Chodorowscy Leszczycowie. Za Paproć, czasów było trzech braci rodzonych. Pierwszy Szczę- sny: od tego się zostało trzech synów, to jest Mikołaj cho- rąży Halicki : a bodaj nie jego córki były Helena z Chodo- rostawu Stanisława Dobraczyiiskiego, i Zofia Jana Podol- skiego kasztelana Raeiązklego, Ciechanowskiego i Dobrzyń- skiego starosty małżonki, które w r. 1626. brały sukcessyą po Janie Węglińskim wuju swoim. ^Icta Castr. Leop. Sy- nowie zaś Kasper: żona jego Anna Sulimianka. Fellcyan : ten spłodził syna Pawła I córkę Apollonia Jana Ostrowskiego herbu Gryf starosty Mościckiego małżonkę. Drugi Szymon : który z Bodzanowskiej miał synów trzech: Krzysztofa, (od którego z Slenińsklej kasztelanki Halickiej syn Szymon, tego zaś Franciszek i córek trzy: z tych jedna dostała się Ga- bryelowi Biereckiemu pisarzowi Przemysłsklemu : druga Sta- nisławowi GIzicklemu, trzecia Barbara Janowi Kumnickie- mu.) Jana : temu Babska powiła syna Stefana sędziego Beł- zkiego, I córkę Wołodyjowską. Marcina: tego z Olizarowny stolnikowny Wołyńskiej zostało potomstwo. Trzeci Jan : I ten z Pretwiczowną szczęśliwy w potomstwie. Orichov. in Quin-

ChofloroivskL G5

cunce mcztwo sławi któreg-oś z nich u Obertyna. Jan Cho- dorowski Soc. Jesn legoź doinii, lubo braci rodzonycli ludzi zacnych miał, jedneg;o kanonikiem Gnieźnieńskim, drug^icłro sędzią ziemskim Podolskim, przecicz niezwyci«;ioną pokorą i pracą prawie apostolski operaryusz lezących w gnoju ob- chodził, szpitale nawiedzał, katusze zbiegał, zęby był z wzgar- dzonych od świata miejsc, niebu bog'aty profit czynił. W Po- znańskiem S. Łazarza szpitalu, zwrzodowaciały leżał, któremu dla nieznośnego fetoru, bo ciało na nim gniło, żaden się niechciał podjąć słuzyc. Podjął się go Ks. Jan, a z dziwną miłością i cierpliwością ochotną, cokolwiek tylko mogło być do wygody chorego wszystko opatrywał, wrzody obmywał, rany obwięzywał, karmił, dźwigał. Umierał mieszczanin pe- wny; przywołać do siebie kazał pisarza 3IIejskiego i świad- ków, do zakończenia testamentu swego. Przyszli ; w tym chory straszliwym głosem z.iwołał: Pisz! Duszę moje zapi- suję dyabłu , zonę i syna dyabłu, kamienicę, fortunę i wszy- stko moje piekłu. Włosy wstawały na głowie wszystkim, gdy to mówił. Zawołany do niego Ks. Jan , gdy do izby wcho- dzi, krzyczeć chory począł: wypchnijcie tego ztąd księdza, już mi nic po nim, bom zpadł z nadziei zbawienia. Ostrzej mu się z razu stawił pobożny kapłan , i przyszedłszy bliżej rzecze: umilknij bestyo nie dufająca Bogu ! atoli łagodną po- tem perswazyą przekładając nieskończonej wagi zasługi Chry- stusowe, nieprzeczerpane i największym grzesznikom miło- sierdzie Boskie, tyle w nim sprawił; ze pierwszy testament skassował, inszy Chrześcijański napisał, sakramentami duszę oczyścił, i jako na Chrześcijanina nale/y w dobrej dyspozycyl życia tego dokonał. Pogrzeb nadchodził wkrótce , na który wielkim tumultem zbiegało się co żywo: gruchnęła albowiem po całem mieście bezbożna pierwsza jego rezolucya : ze ją potem rewokował, jedni nie wiedzieli, drudzy nic wierzyli: rozumieli tedy, ze według woli jego upominając się prawa swego do niego, i brać jako swego piekło miało. Na wnie- sieniu do kościoła ciała u marłego , wszedł na ambonę ksiądz Jan, tam upewniwszy ludzi, o nawróceniu do Boga tego grzesznika skassowaniu biesowsklej darowizny, wszystkich do większej w Bogu ufności gorącem kazaniem zachęcił. 3IS. de stultis Sociis pj^opter Deiim. Na ostatek służąc zapowie- trzonym w Gdańsku w roku 1653. sam zarażony tymże jadem po koronę swych zasług poszedł. P. Nadasi. Krzysztof Cho- dorowski podkomorzy Lwowski złączył się dożywotnie z Ka- tarzyną Jabłonowską miecznikowną koronną, córkę z niej jedynaczkę zostawił Annę, która primo voło żyła z Konstan- tym ksiązęciem Wiśniowieckim wojewodą Bełzkim, secundo Tom iii. 5

66 Clioilowksi— Chodyuskl.

z Janem Karolem Dulskim ksiązęciem marszałkiem Litewskim, koi^ciołowi katedralnemu Lwowskiemu, wiele bogatej ozdoby przyczyniła. Alexander dziedzic na Chodorostawie, Malczycach i Zurawnle, najprzód stolnik, potem podkomorzy Lwowski, fundował drugi kurs filozofji w szkołach naszych Lwowskich. Umarł w roku 1G94. a ze żadnego syna nie zostawił, krom córek trzech, dla tego na nim dom ten zdaAvna w tej ojczy- źnie krzewiący się zszedł. 3Iiał zaś za sobą Urszulę Stępkow- ską pozostałą wdowę po Bieganowskim staroście Mostowskim : z której Anna z Franciszkiem Cetnerem wojewodą Smoleń- skim : Katarzyna najprzód z Stamirowskim podstolim Hali- ckim , potem z Piotrem Potockim herbu Pilawa wojewodą Czerniechowskim , na kościoły i ubogie sieroty dobroczynna. Magdalena z Leszczyńskim Ignacym herbu Wieniawa kaszte- lanem Lwowskim, której za znaczną summę sobie zapisaną kolleglum nasze Stanisławowskie pamiętne przed Bogiem dzięki płacie będzie 5 zmówione.

Adam Chodorowski w 1700. roku na zjeździe walnym pod Olki- idkami pisał się z województwa Mińskiego. — Heral. Wielądka.

W roku 1436. Dymitr Chodorowski (o którym najpierwszym Pa- procki wspomina) stolnik Lwowski podpisał pokój i3rzeski. Cod. Dipl. V. IV. fol. 133. — Konstylucyą sejmu w roku 1658. za znaczne na wojnach zasługi, nadane, są Urodzonemu Chodo- rowskiemu słaźb sześć w województwie Wileńskiem i powiecie Oszmiaiiskim , na których przedtem były dwie wioski Łitwiany i Nidzia?iy. Vol. IV. fol. 537. — Z wymienionej wyżej Anny Chodorowskiej zmówionej z Cetnerem wojewodą Smoleńskim zo- stała córka jedna fundatorka sakramentek Lwowskich dotąd jeszcze w tym zakonie żyjąca. — Przypisy Krasickiego.

Clioclo^iski herhu Budzisz albo Paparona^ w woje- wództwie Łęczyckiem. Paweł Chodowski z Anny Szczawiń- skiej cześnikowny Łęczyckiej, dziedziczki na Ozorkowie^ miał syna Jana. Wojciecha zaś małżonka Ewa Krasińska stolni- kowna Sochaczewska. Stanisław na Chodowie pod Kłodawą w r. 1560. kwitnął. Nieszpor.'iow. Odrobiny Stołu f. 130.

Cliodoifski herbu Sulima, W Dobrzyńskiej ziemi z Służewskich poszli. Z tych Grzegorz : którego córka Dorota, Macieja Chocieńskiego małżonka, pewną fundaeyą zapisała na msze do kościoła Sierpskiego w roku 1645. Lucas Pa- pino chi Ł aski Cu do wne fol. 2k.

Cliodyiiski herbu Rawicjs, o tych pisze Kuropatnicki w czę- ' ści III. fol. 16. lVielqdek zaś w heraldyce twierdzi że S4 w Wielkicjpolszcze, z tych: Andrzej Chodyński urodzony w v*o- jewództwie Poznańskiem , przeniósł się na Podole , gdzie ożenił się z iionsiancyą Pau'lofviczownq, co zaświadcza metryka ślubna w Pryłowcach pod Zbarażem, z tą spłodził synów czterech: 1. Wolfgang który obrał sobie stan duchowny, i został zakon-

Cli of1yow«^ki — Clioj eckl. 67

nlkiem Ś. Franciszka Bernardynów. 2. Józef niałolelny umarł. 3. Franciszek Cliodyiiski ten od mlodcj^o wieku udał się w służbę wojskow,-} , był w bryji,adzie Dzierzka , polem AY^ielolior- skiego , z tej przeniósł się do 31okronowskiej;o, gdzie przez sto- pnie zasług dystyngwuj.-jc się w róźnycli potyczkacli, będ.-jc cho- rążym, awansował na porucznika, i w czasie allaku pod War- szawą, gdy nięztwa swego i odwagi dawał dowód, od kuli armatnej nogę utracił, i z tej rany umarł, o czem gazeta Warszawska pisała 1794. pod Nrem 40. i 41. Tenże Franciszek miał za sobą Katarzynę Jajiczewską herbu Trzaska , z którą spłodził synów dwó(;li : Tytusa i Ignacego. 4. Syn Andrzeja Chodynskiego T. Pawlowiczownoj urodzony, Stanisław Kostka Chodyński i ten w czasie wojny Aiistryackiej , był zaciągnięty za towarzysz narodowej kawałeryi Galicyjskiej pod generałem Odonellim, potem abszytowawszy się, był w wojsku Polskiem, w brygadzie Hadzie- wicza, i znowu w brygadzie Deniska , i w kilku akcyach z nie- przyjacielem okazał dowód odwagi swojej , lubo był kilka razy rannym. Nareszcie dostał się do Krasno -Rossyi. Tychże sióstr rodzonych trzy , jedna za Łangieriem , druga za Karpińskim. Trzecia za Ehrenkreitz z Kuria ndyi rodem. — C]iodyo^vsk.i. Okolski łom. 1. fol. 446. wspomina ie Chodyowska była za Grzegorzem Wołoilyjowskim.

CllOClzicki hcrhu Kościesza. W Kaliskiem wojewódz- twie. Chodzickleg-o Wojciecha wspomina Paprocki w Gnia- zdzie i o herbach , kędy przydaje , ze był takiej siły w g"ło- wie , ze gdy g-łową uderzył, by tez w. najmocniejsze wrota, padać się musiały; w Szyszak uzbrojony mąz nigdy nie wy- trzymał, gdy tąź głową zamach uczynił Chodzlckl.

CllOClzieki. Jędrzej Chodzlckl do prerog-atyw szla- chectwa przypuszczony na ostatnim sejmie Grodzieńskim w roku 1726.

Chodźko. O tym domie przez niewiadomość Paprocki, Okol- ski i Niesiecki nie piszą. Kuropat/iicki w paragrafie drugim o fa- miliach rodowitej szlachty Polskiej i W. Ks. Litewskiego w rzę- dzie nazwisk domów umieszcza , jakiegoby byli herbu niewyraża. Wielądek zaś iv heraldyce pisze jako czytał o tym zacnym do- mie w roku 17G4. dnia 28. Kwietnia na akcyi konfederacyi ge- neralnej W. Ks. Litewskiego w Wilnie, iż się Józef Borejko Chodźko sędzia grodzki powiatu Oszmiauskiego, i Szymon Bo- rejko Chodźko podpisali. Toż w tymże czasie żyjący Michał skarbnik i sędzia grodzki Oszmiański , Kazimierz łowczy Oszmiański : Tadeusz mostowniczy Oszmiański, oraz z tegoż powiatu N. Chodźko w roku 1793. na sejm extra ordynaryjny w Grodnie odprawujący się poseł, i z tegoż sejmu z prowincyl W. Ks. Litewskiego obrany sędzia sejmowy. — Krasicki w przypisach także wszystkicli tych wymienia. —

Cliojccki herbu Korah^ w ziemi Warszawskiej o nich - piszą nasi gencaloglstowle , z której Jan Samuel Chojecki podpisał elekcyą Jana III. Króla. Wawrzenlec z Liwską. Franciszek, Hieronim, i Jakób z Czerską Augusta II. Jędrzej

5-

68 Cliojeckt.

z Nurskfj. Paprocki wspomina, Macieja skarbnika Liwskiego, Wielkiego na Moskw<," wojownika. Adam Jurkowicz ChojeckI w roku 1G48.

Cliojeeki herhu Lubicz^ w 3Iazowieckiem wojewódz- twie, i na Dobrzyńskiej rozkrzewieni. Są i na Podlasiu. Jan Chojecki ziemianin Podlaski w roku 1575. z zjazdu Parczow- skiego podpisał list o g^rodzie Parczowskim. Stefan z Pińskim podpisał elekcyą Władysława IV. Tomasz sędzia grodzki Kra- snostawski w r. 1674. Manifest Ordynac. Zumojsk. Jakób miał za sobą Pudencyannę Trzebieńską. Piszą się z Chojewa na Podlasiu w powiecie Brańskim: Kłosieńscy od nich swój początek wzięli. Jan Kanty Chojecki Soc. Jesu po filozofi- cznej w Kaliszu katedrze, potem Krzemienieckiem godnie rzą- dził koUegium.

Tegoż herbu Lubicz dom Cliojeckich, który teraz w Galicyi i Lo- domeryi posiada possessye dziedziczne, jako z dawna mieli gniazdo swojej familji , na dobrach Choi , dowodzą tranzakcye liczne, w aktach grodzkich Łukowskich znajdujące się. Z tych Andrzej Chojecki, miał syna także Andrzeja, od którego pochodzi Jan, mający za sobą Reginę Oknihską , Maxymiliana Okiriskiego ko- mornika ziemskiego Łukowskiego córkę, spłodził Szymona, który z Teresą Rudzińską, Józefa Rudzińskiego podczaszego Łu- kowskiego, i Kuncgundy Rozwadotoskiej córką, miał syna Ka- zimierza marszałka królestw Galicyi i Lodomeryi , orderu S. Stanisława kawalera , ten z Katarzyną Rzijmowską Jana Rzy- mowskiego stolnika Owruckiego , i ZoQi Makowskiej córką , zo- stawił po sobie syna Stanisława na Choi i Rząrzewie CA\o]e- ckiego łowczego ziemi Łukowskiej, teraz żyjącego. — Józef Chojecki miecznik ziemi Łukowskiej poseł Lubelski jako de- legowany podpisał Pacta Corwenta Stanisława Augusta Króla. Wojciech na Choi i Rząrzeuńe oraz Stanisław mieczniko- wicz Łukowski, a syn Józefa pisał się na tęż elekcyą Stani- sława Augusta Króla z województwa Lubelskiego. Ignacy łowczy Owrucki. Kazimierz szambelan J. K. Mci, kawaler orderu S. Stanisława niewiem czy tenże sam chorąży Żytomierski 1763 r. Hilary Chojecki sędzia ziemski Kijowski kawaler orderu Ś. Sta- nisława. Jan Nepomucen Chojecki wojski Kijowski. Ignacy łowczy, Xawery burgrabia Kijowski. Jest także dom Chojeckich w księztwie Litewskiem , lecz niewiem do którego herbu należą, czyli Korab czyli Lubicz. Z tych czytałem podpisanego na akcie konfederacyi generalnej W. Ks. Lit. 1764. roku 28. Kwietnia w Wilnie. Kazimierza Chojeckiego i Mikołaja rotmistrza powiatu Oszmiańskiego oraz Antoniego Dominika, i To- masza Chojeckich. Także w roku 1700. Jerzy Chojecki na zjeździe walnym pod Olkinikami województw, ziem i powiatów podpisał się z powiatu Oszmiańskiego. — Heraldyka Wielądka. Temi czasy żyje Chojecki podwojewoilzy Kijowski , zasłużony oj- czyźnie przez częste na sądy graniczne z Moskwą i Tatarami delegacye. — W roku 1778. Jan Chojecki podczaszy Liwski. — Kazimierz chorąży Kijowski. — Hilary skarbnik Kijow- ski. — Roku 1778i. Hilary chorąży Kijowski. — W wojewódz-

€lioJcii8ki. 69

lwie Lubelskiem w roku 1778. II az im i e rz Cliojecki wojski Łukowski. — W Przemyskiem Cliojecki dziedzic na Drohojowie ma córkt; za Droliojowskim sędzi.^ Przemyskim i synów dwóch. — Przy pisy lirasickiogo.

C]lOjeii$!il4.i herbu Ahdank. W Poznańskiem i Kali- skiem województwach, z rainilji Konarskich Skarbków dziel- nicę wzl<;li. Jan Chojeńskl, z sekretarza koronne^() i archl- dyakpna Krakowskiego (z leini tytnhuni , jest list jego d(> synodu Piotrkowskiego prowincyalnego za Jana Łaskiego zło- żonego przydany, który on i piawa na nim nowo postano- wione dobrym porządkiem ulo/.ył) biskup Przemysłski, dahj Płocki , na koniec Krakowski i kanclerz koronny. Według Kromera zdania Ub. 5. ^V/' clarissimus^ admtrabili ingenio^ excelso animo ^ madnino constlio , eruditione et jurisperitia non viii gar i ^ rara celeritatc in rebus agendis praeditus ^ .m ińcfu cultu(jue corporis elegans etmoderatus, temporis par- cissimus^ constantia vero , integritute et liberalitale ^ iii de- fendenda justitia^ et injustitia oppugnanda singularis. Zy- g-muntowi I. tak był do serca przypadł, ze mu zazdrość po- kątnie szepcąc to zarzucała, iz go Zygmunt więcej niżeli syna własnego kochał. Umarł nie spełna rok na Krakowskiej ka- tedrze siedząc w r. 1538. Od brata jego zostało się dwóch synów: Hieronim kanonik Krakowski i Poznański, podpis,Tl unią Podlasia z koroną 1560. Constit. fol. 154. i Piotr który na dworze Rudolfa Cesarza młodsze lata przepolerowawszy, dalsze na wojennych expedycyach przepędził. Ja czytam w konstytucyach 1013. Piotra kasztelana Santocklego, kędy go ojczyzna komissarzem deputowała do lustracyi ceł Wielko- polskich fol. 8. miał mieć za sobą Helenę Sokołowską cho- rązankę Wiską. ChojeńskI u Władysława Dominika ksiązęcia Zasławskiego , pułkownik pod Starczem przeciwko Kozakom. Franciszka Chojeńskiego córka Zofia, Stanisława Mięszkow- skiego w roku 101)0. małżonka. Chojeńskiego z Maryanny Szołdrskiej kasztelanki Biechowskiej, siostry dzisiejszego wo- jewody Kaliskiego, córka Wiktorya, Gajewskiego starosty Kościańskiego małżonka. Poesis P. Slowicki.

Pocłiwałami Chojeńskiego biskupa Krakowskiego zagęścili historycy księgi swoje. Sławna jego emulacya z Gamratem o pieczęć i afront który w lej mierze publicznie w senacie (iamratowi był wyrz.-jdzony, od samego Zvgmunla starego. — O śmierci ('lio- jeńskiego \\ Piotrkowie Tijdeiuan Gize tak pisze do Danfyszka biskupa Warmińskiego: — ,,Ecce kac ipsa hora scribitiir inihi ^^Gcilano Rmuin Episcopum Cracoricnse/n, secundo forin post ,,rnroca?'?t rita excessis.se . ac sexla foria post lic/^ia/n Maje- ^,stale)i> sdtinm (j uhlom sod maerore pleunm Petricoriac so/r/ssr. ^,lta Rcgitum illiid. rlarissimo ac /lei-essario r/ro, et //os Patrn//o ^^optinio orbati su/nus , nu// dubito illitm mngis i/i/nd/n /j//or/it/-

70

Choiiiski— ClioleiŁva.

^,datn quam inorho aut foto jteremptum. 23. Mai^tii 1538." — Maiłus. Hełsbej^gsld. — Przypisy Krasickiego.

C\vo\i^^\l\ herbu Iior czak. W ziemi Chełmskiej. O tych ani Paprocki , ani Okolski nie pisał. Franciszek z Choina dwóch synów zostawił: Rafała którego z Katarzyny Marcho- cklej syn Kazimierz : i Jana skarhnika Chełmskiego : ten z Anny Jastkowsklej miecznikowny Przemysłsklej dwóch synów spłodził, Remiglana skarhnika Chełmskiego w roku 1690. i Józefa. J(;drzej zda ml się brat Franciszka skarbnik Chełmski z sejmu w r. 1638. do rewizyi ksiąg ziemskich Chełmskich i Krasnostawskich naznaczony. Constilut. fol. 43. Adam w województwie Lubelskiem.

CHOLEWA

HERB.

Dwie klamry żelazne, do g"óry podniesione, barkami do siebie obrócone, a między niemi miecz biały otłuczony, koń- cem prosto na dół Idzie w polu czerw onem , na hełmie plc<: piór strusich. Paprocki iv Gniazdzie fol. 400. O herbach fol. 271. Okolski tom. 1. /. 102. Bielski f. 126. i drudzy. Inni piszą o czterech klamrach , z których dwie prosto na górze ułożone, dwie drugie pod niemi na dole; przeclęz ża- dnego domu uie wspominają, któryby się takim herbem pie- czętował. Nasz Ks. Petrasancta nie ma żadnego podobnego do tych herbów, z czego poznać że się tu w Polszczę uro- dziły. Jakoż nasi pisarze świadczą o pierwszym : że od Bo- lesława Śmiałego nadany cieśli niejakiemu , Cholewa nazwa- nemu, od którego też to Imię zabrał. Gdy albowiem ten Król zaciekł się daleko za nieprzyjacielem, który nagłą inkursyą złupiwszy Polskę, sowity plon uwodził, a w głębokiej pu- szczy, drogę mu trudniła gęstwina i zarosłe chrosty ; napadł szczęściem swojem na przerzeczoneg-o Cholewę w tymże lesie drzewo ciosącego: ten ile świadomy teg^o miejsca, nie tylko

Cliolena.

71

ze Króla z wojskiem wyg-odnle przeprowadził, ale tez pręd- szeiiil iiianowcaini, na koczuji|ce^o j»od tyin/e lasem nieprzy- jaciela przywiódł: mało na tem , tamże g^dy się wojsko nasze potykało, a najezdnik jakiś z przeciwnej strony na Kióla na- cierał; on jedną klamrą, ho inszego oręża w ręku nie było, koniowi jeg;o nog-ę podciął, ze szwankować musiał, drug-ą natarczywego żołnierza zwalił, a potem mieczem jego wła- snym dobywszy go, i innych siła trupem położywszy, w nad- grodę swojej odwagi wziął od Króla tez same klamry dwie i miecz za herb : nadto połowę lasu otrzymał w darowiźnie.

He rboiun i.

Baheckt,

Charszowski\

Chudzińskie

Czermieński^

Daniszewskie

Dohrosielskie

Kamieńskie

Kitnowskiy

Tłuchowskie

UbijsZe

Umińskie

ff^ielicki,

Zakrockie

Zlowodzki.

Marszewskie

3Ioraczeivski,

Obrębskiy

Paprockie

Pes żeńskie

Rojewskiy

Sawickie

Stypnickie

Duhcsewski w herbarzu, przydaje do uerbu tego Gaseckick. Tegoż herbu i domu był Mateusz biskup Krakowski : luboć go niektórzy do herbu Ostoja naciągają , a to dla po- dobieństwa wielkiego obudwu tych herbów. Atoli Paprocki i Starowolski in Episcop. Cracovien. wyraźnie mówią , ze był z familji Cholewów, z scholastyka Stobnicklego wzięty na tę katedrę w roku 1144. za promoeyą Władysława kslą- zęcia. Siedział na niej lat dwiadzieścia i dwa, jednak nie bardzo u historyków sławny. Umarł paraliżem naruszony w roku 1166. Stat^owolskie Kąckie Paprocki. Trzy książki pier- wsze , które się znajdują w historyi Polskiej Wincentego Kadłubka, że od niego nakształt dyaloglzmu, albo rozmowy z Janem arcybiskupem Gnieźnieńskim , napisane ; ale od Ka- dłubka lepszym porządkiem ułożone świadczy komentator te- goż Kadłubka i Nakielski in Jliechouia Jol. 71. Jana Wy- skowiec biskupa Poznańskiego między przodkami tego domu liczy Paprocki i Okolski, ale ja z Długoszem i Tretcrem pod herbem Łodzią mówić o nim będę. Jan z Opatowie za- konu Kaznodziejskiego biskup Chełmski drugi: zwano go Epi- scopellus, dla wzrostu małego. Jak wielki jednak i przezacny był ten pasterz, z tego poznać, że przed wstąpieniem na tę katedrę, sześć lat rządził u swoich konwent Krakowski, pro- wincyałcm potem obrany w roku 1411. w Sieradzu, w roz- mnożeniu chwały Boskiej, i klasztorów swego zakonu lak się

72 Cholewski— Clioloiiiewskl.

zakrzatnąl ; ze jako Długosz świadczy, w Kościanie, Łowi- czu, Śrzedzle, Horodle, Hrubieszowie, jeg;o Industryą I za- biegiem konwenty stanęły 00. Dominikanów. Za spowiednika go sweg-o przybrał sobie Jagiełło, a wkrótce do Infuły Chełm- skiej po śmierci Stefana pomkni^ł. Jest cnoty jego pasterskiej od teaoź Króla zalecenie. f^e?ier(tbilis in Christo Pater Joan- nes Electus Chebnensis ^ Praedicator et Confessor noster^ Fi^atrum Ordinis Praedicator uvi Proirincialis olim Poloniae^ auem exigentibus ipsius meritis , et virtutihiis ^ favore prO' seouimur speciali^ Eccicsiam suam Chełmensem^ noyamfun- dationis nostrae plantulam^ vitae exemplo ^ et vtrtutum stu- dio aedijicans^ populum Schisjnaticum^ circumquaque se po- situm, ad vitam non cessat erudire; et verbo Sacrae doctri- nae^ velut plantam primo positam foecundissimi fontis rore irrigare. Dla tego na jego Instancyą Jagiełło Król dobra Łyszcze I Siedliska do katedry Chełmskiej wleczneml czasy przyłączył. On zaś s\voj(^'; dyecezyą rozporządzając , jedne ko- ścioły z gruntu wystawił , drugie dochodami opatrzył , inne poświęcił, jako to KumowskI, Pawłowski, Grabowlecki, Ła- buiiskl, Chłaniowski, Ostrowski, Cerniecitlski. Cliciał nawet do swojej dyecezyi trakt cały Lubelski przyłączyć, i juz mu do tego łaska królewska pomagała, I papiezki konsens za- szedł, ale się oparł temu Zbigniew Oleśnicki biskup Krakow- ski, jakom namienił pod biskupami Chełmskleml. Umarł w roku 1440. dwadzieścia lat i cztery świątobliwie ten kościół rządząc. Długosz in deser ip, Monast. Nakielski in Miech, fol. 399. et 403.

Cliolen^slŁi. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Stanisław Cholewski z ziemią Sochaczewską podpisał się na elekcyą Jana HI. Króla w roku 1674.

Wielądek w heraldyce herb Chołeioa im nadaje, pewno z podo- bieństwa nazwiska, gdyż żaden inny autor o tern niewspomina, i następnie dodaje iż za panowania Stanisława Augusta Fabian Cholewski syn Franciszka, wychowany od młodości na dworze brata królewskiego prymasa, sprawował urząd podstarosty, a teraz posiada urząd sędziego ziemskiego w gniazdowej ziemi swojej So- chaczewskiej , dopełnił chwalebnie z tej i innych ziem księztwa Mazowieckiego kilku poselskich na sejm funkcyi , zażywany i do innych różnych posług publicznych , wierny zawsze Królowi , i równie wdzięczny bratu jego książęciu prymasowi , za daną edu- kacyą i stosowne postawienie go w stanie służenia ojczyźnie. —

diołiiiiiiski. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie mógł wiedzieć : bo Stefan ChołmińskI dopiero w r. 1659. otrzymał na sejmie nobilitacyą. O ozem konstytucya.

ChołouieiYski herbu Korczak. W województwie Wołyńskiem. I o fych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał.

Clioiiiąto.

73

Chołoniewskle<jo Hawryła wspomina metryka Wołyńska w r. 1528. Konstytueya zaś w roku 1CG2. fol. 30. Cliołoniew- skleg'0 porucznika pod znakiem wojewody Sendomlerskiego, męża waleczneji^o juz zmarleg^o. Okulski tom. 1. /o/. 362. namlenia , ze Chołojowska (podobno miał mówic Cłiołonlew- ska) była za Grochowskim Junoszą. Ja się domyślam, ze ten dom od 3Iyszków swoje linią zabrał, bo się tak podpisał Sa- muel 3Iyszka Chołoniewski na elekcyą Jana III. z Wołyń- sklem województwem.

Adam Myszka Chołoniewski podkomorzy liielski, i poseł, podpisał dyploma elekcyi Stanisława Augusta Króla; wyznaczony bvł ko- missarzem do rozgraniczenia województwa Kijowskiego , z Bra- cławskiem , o czem świadczy konstytueya 1766. roku foL 490, Franciszek Xawery Chołoniewski łowczy wielki koronnv. Aloizy kasztelanie Buski kawaler orderu S. Stanisława. lgnacv Chołoniewski starosta Kołomyski orderu S. Stanisława kawaler. Andrzej kustosz Łucki, który w roku 1783. był deputatem z kapituły Łuckiej na trybunał koronny. Rafał Chołoniewski sta- rosta Dubiecki kawaler orderu S. Stanisława w roku 1778. był posłem na sejm z województwa Podolskiego. Tenże potem miecznik koronny i w radzie nieustającej konsyliarz. — N. Choloniewska za ksiąźęciem Czetwertyńskim kasztelanem Przemysłskim. — He- raldyka fFielądka.

Temi czasy Chołoniewski kasztelan Buski , mąź w prawie biegły z podkomorslwa Belzkiego na stopień kaszlelanji Buskiej wyniesiony, z KąckioJ miał potomstwo. Syn najstarszy (Ignacy) starosta Ko- łomyski — córka za Grocholskim kasztelanem Bracławskim —

. drugi syn Andrzej kanonik Lwowski — trzeci starosta Szczu- rowiecki — czwarty (Rafał) starosta Dubiecki. — Przypisy Krasickiego.

CHOMĄTO

HERB.

O tym herbie :^aden z naszych genealog-Istów nie pisał, tylko 3IS. Iionopałsc. de Famil. Pruss. i Panegiryk. Scho- larum Pinrum Collegii Szczucińsk. Jest zaś Chomąto, w którem woły kiedyś do pługa sprząg-ano , do góry końcami obrócone, a na lewy bok tarczy nachylone. Olćazyą tego

74 Chomecki — Clioiiięto wski.

herbu tę zakładają. Dobrosław z Cygiember^u , widząc ze pod Królem i Panem swoim w potyczce konia zabito ; sal- wując Pańskie, a w nim całego Królestwa zdrowie, z konia sweg-o zsiadłszy. Królowi go poddał. Sam zaś w takim ra- zie, napadłszy na wołu w chomącie i osiadłszy g-o ; nacie- rającym za Panem nieprzyjaciołom tak mężnie odpór dawał, ze zdrowie królewskie z niebezpiecznego razu fortunnie wy- niósł. Za co mu toź samo Chomąto w nadgrodę odwagi jego za herb , wdzięczny Pan nadał.

Hcrhoiuni,

Cygemherg. — Krzybawski. — ff^utkoicskt. — Zaleski,

CllOineelŁi. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Są zaś w Bełzkiem województwie, piszą się z Chome- cisk. Manifest ordynacyi Zamojskiej.

CliOiliętoivski herbu Bończa. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał 3 lubo Sochów pod tym herbem kładą, od których ta familia swój początek wzięła, jakoż i podziś- dzień pisali się Sochami Chomętowskiemi w województwie Sendomierskiem. Niektórzy do tej familji przywłaszczają Abra- hama Sochę wojewodę Płockiego, który w potrzebie z Edygą zginął; w roku 1399. ale ja z autorów przytoczonych herb mu Zagłoba przypisałem. Walenty Socha z Chomętowa Cho- mętowski za Augusta I. Stefana, i Zviimiinla III. z Pęko- sławskim starostą Sendomierskim przeciwko Gdańszczanom, Moskwie, MaxymilIanowi Austryakowi, Wołochom doświad- czonego męztwa : umarł koło roku 1003. z Zofji Strzeszkow- skiej zostawiwszy potomstwo, z których wszyscy w obozie na usłudze ojczyzny lata swoje strawili : jeden z nich żołnierską szarżę , w zakonną zamienił wstąpiwszy do zakonu S. Fran- ciszka 00. Bernardynów. Starowolski in 3Ionumen. z nad- grobku tego Walentego w Radomiu wystawionego. Kochow- ski climact. 1. lib. 1. wspomina j-^dnego z nich że pod Kor- suniem w niewolą się był dostał. Jam in 3IS. czytał że tego Walentego , ale z Kowalskiej podkomorzanki Wieluńskiej syn był Mikołaj, który z Grochowskiej spłodził Tomasza i Fran- ciszka Antoniego najprzód łowczego Czerskiego^ potem sę- dziego ziemskiego Stężycklego, ten w dobrach królewskich Brzeziny nazwanych, kościół wystawił i nadał, a żeby byt tym więcej chwały Boskiej przymnożył, dwa polanki do tegoż kościoła uprosił; co approbowała konstytucya w roku 1G85. fol. 17. z Śląskiej herbu Grzymała: córka jego Katarzyna zmówiona z Janem Stanisławem Sierakowskim, łowczym Czer- skim, i sędzią grodzkim Stężyckim herbu Dołęga. Syn zaś

Clioiiięfoiv$ki. 7iS

Józef jeszcze w r. 1702. kvvltn;jł. Plolr Sochii Cliomętcrwski w trzynastu leclech w szkołach naszych Luhclskich ucząc się w roku 16G7. od zajuszonego lierelyka , luho mu naj- mniejszej do łcg-o nie dał okazyl skromny i niewinny mło- dzian, z muszkietu postrzelony, gdy konać przyszło, świę- tem życiem zasłużył sobie na to, ze widział nawiedzającą się Najśw. Matkę Boską, którą on. Ile mógł w takim ter- minie uszanowawszy, w^szystklm w koło siebie stojącym po- kazywał, i z nią z pociechą serca rozmawiał. Umarł z wiel- kim źalem rodziców swoich Ile jedynak, w kościele naszym Lubelskim pochowany. Historia Provinciae Polonae.

Tomasz Cliomętowski cześnik Czerniechowski pisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla z województwem Sendomierskiem. — Antoni Socha Choniętowski wojski i sędzia grodzki Nowogro- dzki. — Heraldyka Wielądka.

CboitiętoirslŁi herbu Lis. W Sendomierskiem wo- jewództwie. Dom starożytny pod Imieniem Pieczyngów, cze- g-o dowodem jest list Zygmunta I. polem od Chomętowa Chomętowsklch przezwisko sobie przywłaszczył. Familia ta prawie od wojny urodzona: każdy z nich albo życie swoje dla ojczyzny położył, albo w marsowem polu przy licznych tryumfach wiek strawił. Stanisław z Chycklej urodzony osiadł na Rusi, córkę swoje wydawszy za Jana Jacimirsklcgo. Mar- cin z Rusieckiej urodzony waleczny z Stefanem Batorym pod Gdaiisklem rycerz. Alexander mężnie przeciw Moskwie sta- wając na placu poległ. Marcin z Święcickiej urodzony brat stryjeczny pierwszego, podkomorzy BracławskI, z chorągwią swoją kroku nleustępiijąc nieprzyjacielowi, oraz z kilką sy- nowcami sweml pod Sasowym rogiem w Wołoszech zg-Inął. Siostry jego, jedna z Janem Mletelskim żyła, druga zakon- nica w Busku. Zostawił jednak chwały swojej sukcessora syna Stefana. Ten będąc sędzią wojskowym najprzedniejszy ludzi rycerskich artykuł do exekucyl przyprowadził, że po wielu heroicznego animuszu dowodach, krwią i życiem miłości oj- czyzny przypłacił. Jego syn z Kochanowskiej chorążanki ko- ronnej

Marcin najprzód kasztelan Zarnowski , z którym tytułem destynowany był komissarzem do dystrybuty hiberny z sejmu 1G85. Consdt. fol. 6. i 1G83. do traktowania o wiecznym pokoju z Carami Mosklewskieml Coiislit. fol. 2. Postąpił po- tem na województwo Bracławskle, a z tamtąd na Mazowie- ckie, na którem umarł w roku 170G. Był oraz i starostą Drohobycklm. Pod Bukowiną mężnie wytrzymał nieprzyja- cielskie najazdy. Na zakon nasz dobroczynnie łaskawy, któ- remu kollegiuni w Samborze 1'undował. W tern się jednak

76 ChoiiiętoMski.

iiajznaczniej pobożność jeg-o wydała, kiedy wiedząc ze fun- datorom naszym wdzięczna ich szczodrobliwości Soc. Jesu, trzy msze za żywota, trzy msze po śmierci wszystkim synom swoim po całym świecie zakonną zamierzyła ustawą; on du- szom w czyścu zostającym wszystkie darował, sobie tylko jednę od ka/.dcj osoby mszą na suffragium zostawiwszy. Miał zda mi sl(; brata Jakóba kasztelana Czechowskiego, z którego dwóch synów i córka z Popiciem zręczona. Jego zaś z Wierz- bowskiej wojewodzanki Sieradzkiej, (która w Samborze w ko- ściele naszym złożona dnia ostatniego czeka) syn

Stanisław. Ten starostą jeszcze Radomskim, Zwoleń- sklm, Złotoryjskim I Drohobyckim będąc, posłował na różne sejmy. Został potem marszałkiem skonfederowanego przy Królu Aug'uście II. i rzeczypospolitej wojska, z którem Mal- ł)org' od Szwedów oswobodził, na kilku miejscach, ale oso- bliwie pod górą Świętokrzyską i Częstocbową szczęśliwie te- goż nieprzyjaciela gromił. Wziął potem po ojcu Mazowieckie województwo, którego w roku 1726. ustąpił, dla laski mniej- szej koronnej : atoli w tymże samym roku wrócił się do tegoż krzesła, wziąwszy potem Buławę polną koronną. Umarł w roku 1728. z Doroty Tarłowny kanclerzanki koronnej, ża- dnego potomstwa nie zostawiwszy. Był to senator wspania- łego umysłu, którego dowód dał w sprawie dyssydentów To- ruńskich : kiedy tak w ferowaniu sentencyi, jako I exekucyl dekretu, ani Instancyom różnym, ani supplikującemu złotu nie dał się użyć. Dwie legacye walne odprawił z niemałym kosztem, z niemniejszą imienia swego sławą I ojczyzny ukon- tentowaniem : pierwszą do porty Otomaiiskiej, drugą do Piotra Alexyewlcza Cara Moskiewskiego. Po pierwszej legacyl we- dług ślubu w Turczech uczynionego, peregrynował ^ad LI- mina Apostolorum do Rzymu, gdzie mile od ojca S. Kle- mensa XI. przyjęty, a od Michała Tamburyna generała Soc. Jesu znaczną relikwią S. Stanisława Kostki udarowany, po- wróciwszy szczęśliwie do ojczyzny, złożył ją w kościele na- szym Samborskim, przydawszy bogaty apparat I lampę sre- brną dwadzieścia grzywien ważącą. Sam też w tymże kościele jako fundacyl swojej, odpoczywa, na który I przy śmierci był pamiętny, kiedy na dokończenie jego znaczną summę, ostatnią wolą swoją ordynował.

Do tegoż domu należą Tomasz, Stanisław, Marcin, Ja- kób, Stefan, Wojciech, którzy w roku 1623. kwltnęll w Sendomierskiem.

Flory an Picczynga Chomętowski skarbnik ziemi Stęźypkiej, oraz Tomasz cześnik Czerniechowski , pisali się na eliekcyą Sta- nisława Augusta Króla z województwem Sendomierskiem. —

Choiiięto wski — Clioiiiiiiski. 77

Stefan wojski Stęźycki koło 1786. roku. — Heraldyka Wie- lądka. — W roku 1778. Franciszek Chomentowski kanonik Przemyski. — Stefan wojski Pilznieuski. — Antoni podstarości Nowo- grodzki. — Przypisy Krasickiego.

Clloiiięto^isKi herbu Oksza na Rusi {^Okolski t. 2. fol. 647. i Toporczyków Chomętowskich wspomina) Alexan- der z sejmu w roku 1678. komissarzem destynowany do roz- graniczenia ziemi Stczyckiej od województwa Lubelskiego Constil. fol. 36. Zona jego Katarzyna Strzemeska, z której syn Remiglan. Genealogia Strzemeskich. Alexander i Piotr w Bracławskiem w roku 1697.

Clioiiiętoiiski herbu Prus Ifno , w Pfocklem woje- wództwie i Prusiech. Z tych jeden był podstarościm Sąde- ckim. Marcin Karol w ziemi Łomżyńskiej podpisał clekcyą Jana III. Franciszek w ziemi Wiskiej 1704.

3Iikołaj Chomentowski kanonik Kujawski 1792. roku żyjący. — Heraldyka fVielądka.

CllOiliiak^ w województwie Mazowieckiem. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Alexander Chomlak pojął Maryannę Krasińską herbu Slepowron wojską Różańską : Ge- nealogia Krasińskich.) a Metryka Jf^olyńska w roku 1528. Cliomiakowicza Jana ziemianina tamtecznego wspomina.

ClioiiiiiisKi herbu Poraj. W ksi^'ztwie Litewskiem. O tych ani Paprocki , ani Okolski nie pisał. Kojafowicz in MS. świadczy iż używają tego herbu ale z tą różnicą że do róży białej w czerwonem polu , przydają dwie strzały roz- darte, z których jedna cała, druga zaś bez żeleźca, na heł- mie kładą trzy pióra strusie. Są w województwie Wileńskiem powiecie Orszańskim: z tycli jeden był sędzią Orszańskim drugi podstarościm Wileńskim. ChomińskI marszałek Oszmiański, poseł na sejm w roku 1724. a w roku 1632. z Trockiem województwem Marcin Chomlcz podpisał elekcyą Władysła- wa IV. ale znać już się teml czasy Chomińskicml piszą.

Lubo Niesiecki pisząc o 31 ar ci nie Cliomicz dodaje, iź ci (]Iiomicze później Cliomińskiemi się przezwali, jednak lu/ropaf/iicki osobno familią tę umieszcza, a ffl'c/qdek oprócz Avspomnianego 31 a rei na dod.ije jeszcze iź Jan i Marcin (^horaicze w roku 1700. na zjeździe walnym obywateli W. Ks. Lit. pod 0//i7>///rff///z' podpisali się z województwa Smoleńskiego. — Wawrzeniec Chomicz pisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla z powiatu Staro- dubowskiego. —

Krasicki w przypisach wspomina : Chomiiiskiego kanonika Wileńskie- go, suffragana Zmudzkiego. — Takźc w r. 1788. Ignacy sędzia ziemski Orszański, — Aa w ery ChomińskI starosta Piński mąż uczony , marszałkowa! izbie poselskiej w roku 1784. —

Ludwik Jakób ChomińskI chorąży Oszmiański w roku 1700. pod

78 Clioiileivskl— Chory Askl.

Olkhiłkami^ na zjeździe walnym województw, ziem i powiatów W. Ks. Lit. podpisał si^i z powiatu Oszmiaiiskiego. Michał Ica- nonik AVilenski , polem pisarz, w diicliowny Litewski iMskup EleuzYJski, sufiragan i kustosz Zmudzki. Konstanty starosta Hubski. Stanisław i Teodor podpisali się na akt konfederacyi generalnej W. lis. Lit. 1707. roku 28. Kwietnia w Wilnie. Stanisław Cliomiiiski pisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla z powiatu Orszaiiskiego. Grzegorz wice-regent sądowy Łukowski. Ignacy sędzia ziemski Oszmiański. Joachim Clio- miiiski w roku 17HI. był deputatem na trybunał W. Ks. Lit. w Wilnie. N. Chomiiiski porucznik Pelyliorski w roku 1786. z Or- szaiiskiego był deputatem na trybunał W. Ks. Lit. Wileński. Franciszek Xawery Chomiiiski wojewoda Mścisławski ka- waler orderów narodowych był wprzód starostą Pińskim , mar- szałkiem trybunału Wileńskiego 1780. roku kilkakrotnie na sejm posłem , generałem majorem amplojowanym dywizyi pierwszej W. Ks Litewskiego. — Heraldyka fFiclądka.

ClioiiieiTi^ki. W Wołyńskiem województwie , bo metryka Wołyńska w roku 1528. wspomina Jędrzeja Cho- nlewskiego ziemianina swego. Paprocki i OkolskI o nich nie piszą.

CliorąiyczewslLi herbu Roch 2do. W wojewódz- twie Mazowieckiem. Marcin Cliorąźyc w niewolą wzięty od Turków, w owej nieszczęśliwej pod Warną klęsce w roku 1444. lubo potem z niej wyszedł, jako świadczą Bielski fol. 381. Croińer Uh. 21.

CliorcaŁeiTslii herbu Jastrzębiec- w województwie Mazowieckiem. Mikołaj z Chorczarma podczaszy nadworny u książąt 3IazowIeckich w roku 1454. na liście u Okolskiego tom. 2. fol. 26. niewiem czy nie jedenże dom z Choszczew- skieml o których niżej , tylko że ich nasi g^enealogistowle rozdzielili.

Clioroiiiaiiski herbu Lubicz , w województwie Ma- zowieckiem. Paprocki tak w Gniazd zie jako i o herbach sa- mych Choromanskich pod herbem Lubicz kładzie. Okolski tak Choromanskich jako i Choromatskich. Mikołaj Choro- mański pisarz kancellaryl królewskiej w roku 1630. Antoni z województwa Nowogrodzkiego Jana \\\. Fabian, Mateusz i Walenty z ziemi Nurskiej Augusta II. podpisali elekcye. Marcin Choromański w roku 1700. pod Olkhiikaim ., na zjeździe walnym województw , ziem , i powiatów W. Ks. Lit. podpisał się z województwa Witebskiego powiatu Orszańskiego. Tamże Kazimierz z województwa Mińskiego. Adam Choromański r. 1792. burgrabia ziemi Łomżyńskiej. — Heraldyka Wielądka.

Clioryiisk-i herbu Abdank , w powiecie Kościańskim dom starodawny. Szymon ChoryilskI z pierwszej żony spło- dził trzech synów. Jakóba , ten u Ludwika Króla Węgier- skiego znaczne roty do boju wodził: Icędy też na harcu mc-

Chorzeliskt— diotecki. 79

inie się potykając z działa od Turków zabity. Wojciecha człowieka rycerskieg-o i Jana. Z drugiej zony Łuckiej dwócłi synów , Marcina który zginął pod Kościanem i Macieja. Wszyscy ci Ijracia części swoje w Clioryni Brodnickim łierhu rŁodzia przedali, i tak Cliorynia z tego domu wyszła. Od Macieja zostało się potomstwo Krzysztof i Tomasz. Acliacy Clioryński z ziemi Zakrocimskiej podpisał ełekeyą Jana III. Cliorzelsk-i* Jakól)a Cliorzelskiego wspomina konsty- tucya w roku 1626. fol. 13. Paprocki i Okolski o nicli nie pisał.

Jerzy Chorzelski w roku 1764. 23. Kwietnia w grodzie Wileii-

skiin, podpisał akt konfederacyi generalnej W. Ks. Litewskiego.

Tenże pisał na elekcyą Stanisława Augusta Króla z powiatu

Oszmiańskiego. Antoni Chorzelski pisał się z województwa

Płockiego. — Herahhjka Wielądka.

Cliośilicki^ herh ich tenie co i Podlaskich^ kędy i ja go tez położę : tu tylko przydaję ze Cliośniccy którzy się zowią Witkowie w Kaszubacli w Lemburskim powiecie mie- szkają w Chośnicy. To o nich 3IS. de Famil. Pruss.

^/Ay^^WA^WA^w^^l. herhu Jastrzęhiec. W Podlasiu; to tylko o nich nasi genealogistowie napisali, alem i ja więcej nigdzie nie czytał.

Cliotecki herbu JS ubrania w Lubelskiem wojewódz- twie z Choteczy się piszą. Marcina Choteckiego i niektóre przywileje jemu nadane, wspomina konstytucya w r. 1607. fol. 852. O Piotrze i jego ku tej ojczyźnie zasługach w ró- żnych kampaniach świadczy konstytucya w r. 1631. fol. 49. Stanisława były dwie córki : z tych jedna z Janem Krasow- skim: druga primo voto z Siedliskim, secundo z Franci- szkiem Krasowskim żyły. Paweł Chotecki pisarz ziemski Lu- belski, Paweł archidyakon Chełmski kanonik Łucki, kilka razy deputatem zasiadał w trybunale koronnym. Umarł w r. 1706. w kościele Krakowskim u S. Barbary pochowany, któ- remu miejscu znaczną jałmużnę ostatnią wolą naznaczył. Franciszek brat jego, w Krakowskiem województwie.

Sebastyan Chotecki pisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla z województwa Sendomierskiego. — Hcral. Wielądka.

Cliotccki herbu Poraj .^ w województwie Kaliskiem z familji Koźmińskich. Bartłomiej z Koźmina Chotecki starosta Odolanowski.

Kromer opisując bezkrólewie po śmierci Ludwika Króla czyni wzmianki o liartłomiaju Choteckim, który na Zieuiowita ksią- źęcia Mazowieckiego chciał zamek Kaliski zdobyć, ale gdy ztam- tąd odparty został: dictionem suatn (mówi Kromer) Cosminccium non ita pridem a Sigismundo Marchione raplam ; recepit Cho- teciam item praesidio commnnwit et Prosną amne transmisso Cosminum contendit.

80 Choteliskl— Cliotowskl.

Chotelski herbu Janina. O tych ani Paprocki, ani OkolskI nie pisał. Wit z Cliolla kasztelan Płocki 1228. o którym mówiłem pod kasztelanami. Jan 1648.

Konstytucye roku 1677. pisały o Kazimierzu Chotelskim wojskim

Witebskim. — Przypisy Krnsichiogo.

Cliotko^iisiki herbu Ostoja. W województwie Siera- dzkiem. Mikołaja Cholkowskieg-o dobra dziedziczne Mikołajo- wice i insze czytam na liście Zyjj^mnnta I. in MS. Petrico- ińensibus. Jan Cliolkowski podczaszy Sieradzki. Jędrzej z Łęczyckiego© Jana III. Jan z Borkowa CliotkowskI, Włady- sław, Wojciech i Bartłomiej Augusta II. podpisali ielekcye. Kazimierz z Mińskiego Jana Kazimierza.

Szymon Chotkowski 1700. roku na zjeździe walnym obywateli

W. Ks. Lit. pod Olkinikami pisał się z województwa Miiiskiego.

— Heraldyka Wielądka. Cliotolski herbu Lubicz Ato. W księztwie Lilew- skiem. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Z Ząb- ków familji poszli: bo tak czytam Bazyleg-o Żabkę Chotol- skieg-o pisarza ziemskieg-o Witebskiego w konstytucyach w roku 1627. fol. 9.

diotoiiiski* O tych Okolski nie pisał. Gerward dzie- dzic na Chotomi, Policku, Rokietnicy, Dziedzicach, Gołko- wic Chotomski w r. 1313. położony na liście Jakóba Świnki arcybiskupa Gnieznieńskieg^o u Damalewicza fol. 171. Cho- tomski miał za sobą Szczawińską herbu Prawdzie cześni- kownę Łęczycką Paproć, o herb. fol. 496. Jędrzej o którym konstytucya w roku 1611. fol. 31.

Józef Chotomski podwojewodzy Serocki koło roku 1776. mający

possessyą na Prusinowicach w ziemi Zakroczymskiej. — Prziy-

pisy Krasickiego. — Heraldyka Wielądka. Clloto^TSki herbu Kościesza. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Do teg^o domu niektórzy referują Piotra z Chotkowa, teg-o imienia czwartego biskupa Płockieg-o : lu- boc Łubieński in Vitis Episc. Plocen. inszą o nim relacyą czyni. Dowcip wielki i niepospolita rauka, na tę go godność wyniosła. Najprzód albowiem w Krakowskiej akademji dokto- rem filozofji zawołany, tęz same z katedry publicznie dyscy- pułom explikował : pod którym Jędrzej Oporowski podkan- clerzy koronny, a potem arcybiskup Gnieźnieński tyle postą- pił; ile oświadczają, od niego z wielką chwałą urzędy w tej koronie największe, utrzymane. Do Bonońskiej dalej akademji przeniósł się Piotr, gdzie tak w medycynie, jako i w filo- zoQi, której i tam był professorem, taką o sobie opinią uczy- nił 5 ze go między pierwszemi doktorami rachowano. Z tej sławny Bolesław książę Mazowiecki z Włoch go do siebie przyciągnął, i synów swoich pod instytucyą jego poddał.

eiiotyiiskl— Choyiiaeki. 8i

Gdy na tym dworze dzielność we wszystkich (unkcyacli i in- duslrya Piotra, oczy na siebie Bolesława obróciła; i serce wkrótce skierowała. Kanclerzem Mazowieckim od tejioz ksia- zccla uczyniony z przydatkiem probostwa S. 3IIchala, i ka- nonjl Płockiej : a po śmierci Kazimierza z kswjząt 3IazowIe- cklch biskupa Płockiego, wziął iniuł(^ Płocką w roku 1481. Na tym pasterskim urz<;:dzle zył do zbudowania i ukontento- wania dobrych, w których sU^ kochał, rozwiozłym do po- wśeiągnlenia. Na ubogicli szczodry, dla któi-ych w Pułtusku szpital pod tytułem S. Ducha wystawił I fundował. Kapllc<^ także przy kościele katedralnym Płockim , i mieszkanie dla 31ansyonarzów, zęby ci Kurs z ^\ otywą o w NIebowzIęciu Najśw. 3Iatki na każdy dzień śpiewali: do której fundacyi szczodrobliwością swoją przyłożył si<^ Jan książę Mazowiecki. Kapitule Płockiej prowentów przyczynił, od stołu swego oder- wawszy niektóre dziesięciny. Tak siedząc na tem biskupstwie lat szesnaście; poszedł po zapłatę prac swoich, vy r. 141)7. w dzień ^Vniebowzięcia Najśw. Maryi, której łaskom sukcessa życia swego przypisował. Długosz go zowie Piotrem z Kot- kowa : jako na liście Bolesława ksiązccla 31azovyieckiego tak się podpisał. Datiim per manus Petri de Iiotkoiuo Jledicinae Doctoris^ Praeposili S. Michaelis^ et Canonici Major is Pto- censis^ et V^arsaviensis^ Łovicensis et in 3Iakoivo Ecclesia- rum Curati\ et Cancellarii Ciiriae anno 1478. 31aclej Chot- kowski umarł w roku 1048. zona jeg-o Maryanna Kośclu- szkowna, siostra zaś Szawławska. Kazanie liościesza Orłow- skiego. 3Iaciej z ziemi Mlelnicklej podpisał elekcyą Jana III.

Cllotyii!!»ki. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. ChotyńskI z Chotynia w ziemi Wieluńskiej w r. 1578. rezygnacyą czynił bratu swemu w księgach grodzkich Ostrze- szowsklch.

Clioyuaeki herbu Trzaska w Rawskiem , Poznań- skiem, Podołsklem, Ruskiem województwach rozrodzeni. Pa- weł opat Lubiński. TeoHl sędzia Rawski vy r. 1007. którego córka dostała się w małżeństwo Janowi Pikarskiemu sędziemu także Rawskiemu. Seweryn, Jan, Łukasz, Adryan, AVoj- ciech I Floryan z województwa Rawskiego : Marcin z ziemi Łomżyńskiej podpisali elekcyą Władysława IV. Zyg-munt, Konstanty i Jan Kllski na Woli Jana III. ^VojcIech Chov- nacki w ziemi Przemysłskiej pojął Cliłopicką: la mu spłodziła sześć córek. Jedna była za Gogolińsklm. Druga pierwszym związkiem za Koinorskim, powtórnym za Lipskim. Trzecia Konslancya, najpizód za Grabią polem za Ałexandrem Szcza- wińskim kasztelanlccm Kruświckim, dalej za Bazyllm Ban- drowskii.i pisarzem Sanockim , na ostatek za Turzańskim sla- TOM III. O

83 Clioyiiacki.

rostą Hadziacklm. Eleonora za Kazimierzem Golkowskim łowczym Czerń iecliowskim. Piąta Justyna za Karolem Le- szczyńskim. Szósta 31aryanna za Janem Leszczyńskim cześni- kiem Dobrzyńskim: 'A secundo voto za Piotrem Dwernickim. Synów także ^Vojcieclla I)ylo czterech : z łych Adam pojąt najprzód Barbarę Bielecką, pozostałą wdowę po Władysławie Golkowskim , z której córkę zostawił Elżbietę : potem pojął Ossolińską, pozostałą wdowę po Korytku. Dominik złączył się z Młodecką wdową, ale bezpotomne małżeństwo. Antoni z Podolską: z tej był syn Józef. Józef czwarty syn Wojciecha komornik Przemysłski z pierwszej zony spłodził Zygmunta: druga była Trembecka. Jędrzej Choynacki starosta Żyto- mierski, zona jego Tymińska czesnikowa Lidzka w r. 1666. Histor. Colleg. Liiceorien. Choynacki miał za sobą Annę Ogińskiego Macieja cywuna Wileńskiego córkę. Genealogia Ogińskich. Choynacki usarskiej chorągwi towarzysz pod Star- cem ranny. Okohki. Dyariiisz w r. 1638. o Marcinie Choy- iiackim i jego potomstwie patrz w konstytucyl roku 1678. fol. 43. Stanisław Choynacki Ordln. Praedic. przez wysokie nauki i najprzedniejsze regencye w zakonie swym zasłużony: lego roku gdy to piszę konwentem S. Magdaleny we Lwo- wie godnie rządzi.

Oprócz tego opisu umieścił Niesiecki w supplemencie do Tomu IV. inny opis któren się o wiele różni od pierwszego i ten przeto całkowicie tu kładę.

Zygmunt, Stanisław, Jan, Maciej, Hilary, Ludwik, Władysław Franciszek na Choynatach Choynaccy bracia ro- dzeni z ziemi Rawskiej. Z tych Stanisława, i matki Barbary z Bujard Bujardskiej, syn Marcin, na dworze Królów, Jana Kazimierza, Michała I Jana IIL dobrze zasłużony, osiadł w województwie Sendomlerskiem , nabywszy dóbr dziedzicznych w ziemi Stęźyckiej, tam z Anny Bieczyńsklej , zostawił ośmiu synów, Adama, który obrawszy sobie stan duchowny, w nim życia dokonał, Marcina, Jana, Jędrzeja, Stanisława, Macieja, Mateusza, Antoniego, i córkę Annę. Z synów niektórzy młodo pomarli, drudzy pożenieni, Anna córka poszła za W^erbacha pułkownika królewskiego, Jędrzej zaś brat jej cześnik Go- styński, z Jadwigi z Leszczyn Bylinowny spłodził córki trzy. Ludwikę Tomasza Skotnickiego, chorążego Zakrocimskiego małżonkę, Teresę i Maryannę zakonnice S. Klary w Krako- wie u S. Jędrzeja, tyleż synów, Józefa Brunona w zakonie S. Pawła Pustelnika, definitora i przeora Krakowskiego, Jana kanonika katedralnego Krakowskiego, deputata na trybunał koronny w roku 1738. I Jana Kantego. Jan brat Stanisława tu na początku położonego z Chłopicklej kasztelanki Przemysł-

C]ioynoiv$kl— Clirapfcki. 83

sklej zostawił czterech synów, Dominika, Adama, Antonle- g-o, i Józefa, z tveli Dominik młodzianem umarł: (co piszę z informaeyi z leg'© domu przysłanej mi, łuboc z pierwszej danej mi jak wyżej umieściłem inaczej mówiłem) Adam z Barbary Ossolińskiej tizeeli synów zostawił, Karola Cze- rnika Buskiego , J«;drzeja w zakonie Karmelilaiiskim auti- quae Ohsfwanliae^ 31icłiała w Franciszkańskim. Antoni także trzecli svnów spłodził w ziemi Sanockiej. Józef czwarty svu z Clilopleklej, komornikiem był Przemysłskim, umarł 1740. syn jego Edmund, któi-ego zona Dymińska, i córki trzv, jedna LIanieeka, druga zakonnicą w Przemyślu, trzecia je- szcze Panną. Ludwik trzeci brat Stanisława i Jana także w Przemysłskim, z zony 3Ioezelskiej , miał syna Jana, który młodo umarł, drusleo-o Stanisława w zakonie Dominikań- skim prowincyała, umarł 1740. trzeciego Antoniego, ten z Ilumniekiej spłodził syna.

Edmund Antoni z wielkich Choynat Choynacki łowczy Zyda- czewski , i 3faciej pisarz grodzki i poseł ziemi Sanockiej który Av roku 17()(). bvł depulalem na trybunał koronny, pisali się na elekcyą Stanisława Auj^usta Króla z województwem Kuskiem. Stanisław regent Radziejowski a potem skarbnik Inowrocław- ski. — Hcrahli/kn Wielądka. Kin^opatfiuki w dziele swoim w paragrafie piqtym, w extrakcie apud tnbulas Regni Gałliciae et Lodomeriac immatricidatorum c(ju'Uuin : Mateusza i Franciszka Choynackich, pod dniem 10. Września 1782. roku zapisanych umieszcza.- — Józef Choynacki regent grodzki Czerniecbowskl. W roku 1778. 31aclej pisarz grodzki Sanocki. — Józef podscdek Łucki. — Edmund Choynacki łowczy Zydaczewski z Blnzewskicj spłodził córkę , ta złączona z Horodyiiskim pisarzem grodzkim Przemy- skim, syn zaś tegoż Edmunda Antoni miał za sobą Trusku- lańską. — Przypisy Krasickiego. Clioyiioivf^ki herbu Lubicz^ w województwie 3Iazo- wieckiem. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Woj- ciech w Podolskiem, Jan w ziemi Różańskiej w roku 1648. Tomasz Clioynowski regent Wąso\yski, Wojciech, 3Iateusz i Jan ^y ziemi Wiskiej w roku 1090. Idzi, 3Iikołaj, Jędrzej i Jakób w ziemi Łomżyńskiej w r. 161)7. Choynowska była za Janem Kyylalkowsklm. Kazimierz w Buskiem.

Baltazar z Chnynowa Choynowski poseł ziemi Wizklej 1764. r. Jan, 31ichał, Paweł, Wawrzeniec, Szymon, Wa- lenty Clioynowscy pisali się na elekcyą Stanisława Augusta z ziemi.-} Łomż\ lisk.-}. J ózef Choynowski regent ziemski Wizki. Jan pisarz grodzki Przemysłski. — Heraldyka Wielądka,

Clirapieki herbu Rola. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał: atoli Historia Polon. Pruth. fol. 60^1. wyraźnie o nich mó\yi; gdy o Mikołaju Chrapickim biskupie Chełmińskim pisze : był to (jako tam mówi Posselius) prałat

6*

SĄ Cliraplewski— Clipaiiowicki.

w zgodzie i miłości się kochający: dla eze^o mężem go po- koju zwano. Kościół katedralny Cliehnlński w złoto, srebro i apparat należyty ubogacił. Za jego perswazyą Król Alexan- der Chełmźćj z zanikiem i Slarogrod do tejże katedry wie- cznie przyłączył. Uezygnowawszy potem biskupstwo, umarł w znacznej opinji o życia swego świątobliwości w r. 1514. pochowany w Lubawie w klasztorze 00. Bernardynów, który on z fundamentów wyprowadził, a zakonnikami z Saxonji sprowadzonemi osadził w roku 1502. luboć potem tenże kla- sztor od herezyl nadrujnowany, czyja insza ręka dźwignęła. Historia Polona Pruthenica przydaje , że za Krzyżaków ju- risdykcyi w Prusiech, niektóre dobra od kościoła Chełmiń- skiego przez nicli były oderwane: więc gdy w dalszych latach Prusy wróciły się do rąk Królów Polskich, i te dobra razem z inszemi, między królewsklemi rachowano. Atoli ten Mikołaj tak na zjeździe Toruńskim jako i Malborskim remonstrowa- wszy to AlexandrowI Królowi, tyle u niego sprawił, że się nazad do swojej katedry wróciły : przecież że niektóre z nich pozastawlone w różnych summach były; te ciężary kazano Mikołajowi znosić. Kładzie na dowód tego taż historya list Alexandra Króla.

Clirailleit^ski herbu Kolumna^ w Poznańskiem wo- jewództwie. To tylko o nich nasi genealogistowie piszą: alem i ja więcej o nich nie czytał.

Cliraiioi^ieki herbu Gozdawa^ w księztwie Lltew- skiem. O tych ani Paprocki, ani OkolskI nie pisał. Jan Dani- lewicz ChrapowickI chorąży Witebski, poseł na sejm w r. 1589. podpisał tranzakcyą Będzińską. Adam podsędek Trocki z sejmu 1613. poborca. Krzysztof stolnik Witebski z sejmu 1647. komissarz do rozgraniczenia Constit. fol. 22. Alexan- der sekretarz królewski w roku 1648. Józef chorąży i pod- wojewodzy Witebski w roku 1674. syn jego Mikołaj. Chra- powlcka była za Ogińskim Dymitrem Genealogia Ogińskich. Jerzy horodniczy Witebski w roku 1653. deputat na trybunał skarbowy Litewski. Constitut. fol. 16. Jan Antoni najprzód chorąży Smoleński w roku 1653. Constit. fol. 9. dalej pod- komoizY, z którym tytułem zagęszczone o nim konstytucye. Marszałkowa! izbie poselskiej na sejmie 1665. i na konwo- kacyl w roku 1668. wziął potem województwo Witebskie 1671. z którym tytułem w roku 1674. był komissarzem do rewizyl skarbu koronneg-o Constit. fol. 12. I w roku 1678. do traktowania o pokoju wiecznym z Moskwą Constit. f 1. i 1683. fol. 2. Był oraz Olwickim, Pllwiskim , Oziereckim, 3IarkovvIckim dzierżawcą: Senator tych tam czasów ojczyźnie dobrze zasłużony. Z synów jego Stefan Antoni starosta Pił-

Cliraiiiińi^ki — Clirepton icz. «i>

wiski z sejmu 1007. komissarz do trakłatów z wojskltMii LI- tewskiem. Druf;i Michał w inłodyin wieku od rozsadzonego działa zabity. Trzeci Jan. Czwarty Franciszek. Anloni (]lira- powicki kaszlelan Sinolenski w roku 1()1)7. j)()d|)isal ol) wie- szczenie. J«;(lrzej stolnik Witcl)ski, w roku 1722. Kióiyś z iiicli podkomorzy Smoleński posłował na sejm Warszawski. Petricłiis 1. 2. llislor. JIoschov. pisze o Clirapowskim (znać omyłką drukarską) ze z zmyślonym Dymitrem Carem 3Io- skiewskim zginął w Moskwie. — lis. Iio/a/otoicz in MS. przydaje : Teodor Clirapowickl cłiorązy Witebski poseł do Moskwy, zostawił syna Jana cliorijzego Witebskiego, len Krzysztofa stolnika ^\ itebskieg^o , ten Jana Antoniego, naj- przód cliorązego , potem podkomorzego Smoleńskiego, nako- iiiec AVOJewodc Witebskiego , posłował do 3Ioskwv. Synowie jego Jan kasztelan Smoleński, Krzysztof po abdykacyi Króla Kazimierza z nim do Francyi pojechał,, i tam lat kilka bawił, umarł kasztelanem Smoleńskim. 3Iichał trzeci. Czwarty Ste- fan. Antoni Chrapowicki zakonu Ordin. lUin. de Observ. Doctor Juhilatus ^ czytał teologią przez lat 12. był gwardya- iiem w Grodnie, kustoszem w Wilnie i definitorem. Eustaebi wojski Połocki.

Michał Chrapowicki chorqźy Witebski oraz Antoni i Stefan starosta Pilwiski , pisali si(; na zjeździe walnym pod Olliinihnmi z województwa ^liiiskiego. Jan łowczy Połocki kolo roku J7()3. E ust a cli i Chrapowicki instrgator W. lis. Lit. w roku 17()2. Ijył deputatem na trybunał W. Ks. Lit. z województwa Siuoicn- skiego. Antoni starosta Słarodubowski poseł z województwa Smoleńskiego w roku 1775. był tak/e deputatem. 31 i kol aj mar- szałek Oszmiański, kawaler orderu Ś. Stanisława. Józef Chra- powicki pisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla, z woje- wództwa Polockiego , toź był posłem na konwokacyą 17G4. ge- nerałem majorem wojsk W. Ks. Lit. Także marszałkiem rady nieustającej 1784. roku , potem kasztelanem 31ścislawskim, orde- rów Orla białego i Ś. Stanisława kawaler. — HeraL fFicladlifi. Krzysztof Chrapowicki stolnik Witebski obrońca kraju w wię- zieniu w 3Ioskwie życia dokonał: Wdzięczna heroicznej śmierci jego ojczyzna, kazała śmierć jego w konstytucyc koronne zapisać roku i()77. -fc- W roku 1778. Józef Clirapowicki sędzia ziemski Smoleński. — 3Iikolaj marszałek ])Owialu Orszaiiskiego. — Józef instygator Litewski. — Pr::iij])i!H) Urnsicldcgo.

Clli*si|>liii)iil4l herbu Junosza^ w Płockiem wojewódz- twie. Z lamUji Kościszewsklch swój początek wzięli, od dóbr Chrapuny Chiapuńskiemi nazwani.

CIirc^ptowieK herbu Odrowąż^ w ksicztwie Litew-

skiem. Od Wyszegierda czv Wyszgierla swój początek wzięli,

który pierwszy na siebie i na swoich sukcessorów przyjaj herb

Odroiuąz na sejmie Hrodelskim 141.*L jako ma ŁnsU. Statut.

JoL 127. Tego znać trzech wnuków było. Wyszgierd , kló-

86 CIireptoiiYlcz.

reo-o potomstwo jeszcze i podzlśdzieu dawne przodków swoich Wyszglerdów imię na sobie utrzymuje. Dru^i Jan Littawor starosta NowojiTodzki i marszałek Litewski w roku 1499. tak się podpisał u Łnskiep;o w Statui . fol. 130. gdy dawne pakta z Połską Litwa potwierdzała. W roku 1492. przy inaug-u- racyi Alexandra na ksicztwo Litewskie miecz mu goły odda- wał i łask(^^ Decius in Alexandro. Stryjkowski 1. 21. c. 1. Bielski fol. ^ilS). Gvagnin. Chroń. Lithu. Kojalowicz jj. 2. lul)0(5 go on przeciwko wszystkim innym liistorykom woje- wodą cłice mieć Nowogrodzkim: druolego roku w leffacvi jeździł do kniazia Moskiewskiego, ale to poselstwo żadnego nie miało skutku. Kojaloiuicz p. 2. Pod Wierusza z Konstan- tym ksiąźcciem Ostrogskim w nieszcz<^"ślivvcj okazyi dostał się w niewolą Moskiewską w roku 1499. z której aź w roku 1508. przez pakta uwolniony Stryjkowski lib. 23. cap. 3. Przydaje tenże autor, że był oraz starostą Słonimskim: jam go czytał jeszcze w roku 1512. na pewnym przywileju, i starostą Kohryńskim. O drugim także LIttaworze Mikołaju świadczy Historija Cudów Częstochowskich^ że w ciężkiej niewoli u Moskwy będąc, w zamku Białejezioro nazwanym ściśle zamknięty ślub uczyniwszy do Najśw. Matki, dziwną sprawą Boską na wolność wyszedł w r. 1566. c. 8. f. 152. Bohdan Chreptowicz referendarz Litewski w r. 1609. Rela- cya i uważanie postępków : bodaj to nie ten był wnuk Lit- lawora marszałka, a ojciec tych co następują. Eustach! Lit- tawor Chreptowicz podkomorzy Nowogrodzki z tym się ty- tułem podpisał na elekcyą Jana Kazimierza. Siostra jego Elżbieta z Kopciem marszałkiem Lidzkim dożywotnie zmó- wiona. Alexander brat Eustacliiego (żona jego Bobdana Hie- ronima Zyzemskiego podkomorzego Mozyrskiego córka w r. 1620.) mąż rycerski tak w ojczyźnie jako i w Węgrzecli. Jerzy l)rat Alexandra, najprzód kasztelan Smoleński, potem Zmudzki, dalej wojewoda 31śclsławski, na koniec Nowogro- dzki, fundator 00. Dominikanów w Wilnie przy kościele S. Jakóba w roku 1632. córka jego Zuzanna zręczona z To- maszem Sapiehą wojewodą Nowogrodzkim. His tor. Sapieh. par. 3. fol. 108. Felix Pęski Panegyr.^ Nupt. Syn zaś Jan w owej opłakanej porażce naszych pod Zółtemi Wodami, w niewolą się Tatarską dostał. Kochowski climact. 1. Uh. 1. Mełecyusza Chreptowicza archimandrytę Pieczarskiego, wła- dykę ^Yłodzimierskiego i Brzeskiego kładzie Okolski tom. 2. Michał pisarz ziemski Nowogrodzki w roku 1632. Piotr pod- sędek Grodzieński w roku 1674. wspominają go konstytucyc w roku 1662. fol. 21. z tytułem podstarościego Grodzień- skiego. Tegoż roku konstytucyc fol. 16. sławią męztwo Mi-

Clipeptowlcz. 87

chała i Bogdana Chrcptowiczów. Adam podkomorzy Nowo- grodzki fundator Bazylianów unitów w jNowogrodku przed rokiem 16.*]2. zmarły. Prawa Jedność Święta fol. 65. Hlsto- rya zaś cudów Panny 3Iaryi w Nowogródku w roku 1667. powiada, ze Anna Dziewaltowska, podkomorzego Nowogro- dzkiego Cłireptowicza małżonka żyła na len czas. Kazimierz w zakonie naszvm w roku 1691. źvcle swoie świątobliwie zakończył. Kazimierz Stanisław podczaszy Mścisławski w roku 1674. Leodold i Karol. 31Icłiał stolnikowicz Nowogrodzki w roku 1688. Trzeci brat był od którego kwitneła linia Chrc- ptowiczów Bohuryilsklcli w Kijowsklem i Wołyńskich woje- wództwach. Z tych był Bohdan ziemianin W^ołyński w roku 1528. Metryka ll^ohjńska. Piotr Bohdanowicz, to jest syn Bohdana Chreptowicz, miał za sol)ą xVnaslazyą córkę Teodora kslązccla Czartoryskiego koło roku 1560. Genealog. Czar- tor. z Ksiąg Ziemskich. Konstanty Chreptowicz Bohuryński, tak się podpisał w roku 1624. in Moniim. Colleg. Ostróg. Hieronim te2:oz czasu uczył się w Ostroa^u. Władysław dzie- dzic na Bohurynie stolnik Kijowski w roku 1648. pisał się z ^Yołyńsklem na elekcyą Jana Kazimierza. Chreptowiczowna matka Stefana Jacynicza marszałka Słonimskiego.

W roku 1501. Fietko Chreptowicz podskarbi nadworny Witolda księcia Litewskiego podpisał przymierze z kawalerami Inflant- skiemi. — Cod. Dipl. v. y, Jol. 160, — Jakób Clireptowicz stolnik Grodzieński z Teodory Tyiniliskiej spłodził Józefa pro- boszcza Grodzieńskiego, kanonilca Inflautskiego, — Karola pi- sarza ziemskiego Grodzieńskiego , ten , z Chreptowiczowna bez- dzietny. — Tomasza miecznika Grodzieńskiego — temu Alo- xan(lrowiczoivna powiła córkę i synów dwóch. — 31arcyan Chreptowicz starosta Werbelski z Wojnianki spłodził Annę , la z Chreptowiczem pisarzem ziemskim Grodzieńskim złączona, i syna który następuje: — Joachim sekretarz wielki Lite\yski z Przeżdziecką podkanclerzanką Litewską miał potomstwo : z se- kretaryi na stopień podkanclerzego Litewskiego posuniony , mąż uczony, roztropny, w interesach politycznych tak ojczyzny jako i innych Państw Europejskich biegły. — Przypisy Krasickiego. Chryzostom Chreptowicz w roku 1700. na zjeździe walnym wo- jewództw, ziem, i powiatów, lis. Lit. pod Olkinikaini ]so^^\sdX się z województwa Mińskiego. Tomasz Chreptowicz miecznik Grodzieński , koło roku 1763. Jan Lillawor stolnik i poseł województwa Nowogrodzkiego, w r. 1732. na konwokacyi sejmie. Ten z Anną z Szpilewskich spło- dził Ignacego, który pisał się na elekcyą Stanisława Augusta z powiatu Grodzieńskiego, potem pisarz ziemski Grodzieński, ten z Anną Botiffalowną wojską Grodzieńską , siostrą Franciszka BoulFala, dziś marszałka ziemi Sokolskiej, zostawia potomstwo: Joachima Cłireptowicza stolnika ziemi Sokolskiej, syna jednego, i córki Rozalią Gliniecką^ 31aryannę za Marcinem />«///.7V'M'/c.sew skarbnikiem Grodzieńskim , i Karolinę za Dominikiem 31atkiewi- czem podczaszym ziemi Sokolskiej.

88 Clirolierski — Cłiroiio wskL

Jan Chreptowicz kasztelan Nowogrodzki kolo roku 1752. Karol slarosla Grodzieński.

Adam Litiawor Chreptowicz kasztelan Nowogrodzki, spłodził Mi- chała, który z Katarzyną N. małżonką swoją miał synów dwóch, Jana i Marcina, oraz córkę jednę Anno. Jan kasztelan No- wogrodzki zostawif potomstwo trzech synów, Józefa, Anto- niego, i Stanisława. Marcin spłodził Joachima, który najprzód starosta Orszański, potem sekretarz W. Ks. Lit. kon- syliarz w radzie nieustającej , wielokrotnie poseł na sejmie. Toż potem marszałek trybunału W. Ks. Lit. w roku 1765. potem podkanclerzy Litewski , na którym urzędzie ciągle przez lat kil- kadziesiąt , ministra oł)Owiązek pilnie dopełniający , został nare- szcie kanclerzem wielkim Litewskim. Mąź roztropności wielkiej, i przymiotów licznych , Królowi wierny, w urzędzie swym mini- slrowskim głęboką posiadający doskonałość, pracowity, i dla swej ojczyzny , wiek swój w usługach zawsze publicznych przepcdz.ft- jący, obowiązku jako sędzia sądów assessorskich W. Ks. Lit. czule i pilnie dopełniający , w wyrokach swoich sprawiedliwy, w zdaniach, i rady dawaniu gruntowny; przytem ducha religji i po- bożności pełen, na ubogich miłosierny, w szczodrobliwości wspa- niały, z ludzkości wszystkim miły i przyjemny, lubo w sędziwym zostajc-jcy wieku, jednak zdrowie i siły swoje, oraz majątek zu- pełnie dla dobra publicznego poświęcający. W godnem potomstwie swojem , z Konstancyą Przeidziecką podkanclerzanką Litewską małżonką, spłodzonym: Adamie rotmistrzu kawaleryi narodowej orderu Ś. Stanisława kawalerze, Ignacym i Ironeszu synach, oraz W" córce Ewie Brzostowskiej starościnie Mińskiej, w naśla- dowaniu chwalebnych cnót swoich i zasług w ojczyźnie , wieko- pomną zostawuje pamięć. — Heraldyka Wielądka.

ClfiroliCFSlŁi herbu Topor. W województwie Sendo- miersklein, z famllji Tęezyilskich od Clirobrzy tak nazwani. Stanisławowi Chrobersklemu cłiorązeniu koronnemu, wojskie- mu Krakowskiemu, Zygmunt Tarło z Szczekarzowic sekretarz koronny, nadgroliek postawił w kościele Panny Maryi w Sen- domierzu w roku 1522. Sturowolski in Monumentis. Cóź- kolwiek bądź ze nasi geneaiog-istowie rok naznaczają 1409. którzy go zowią Krajczym Króla Albryclita i Zygmunta I. lubo cij y^^ wiadomo z historyi Polskiej, nierychło po tym roku, w Polszczę naszej panowali. Mikołaja z Chrobrzy ko- mornika Sendomierskiego w roku 1519. czytam na liście kla- sztoru ^Ilecbowskieg^o u Nakielsk. fol. 596. Jan starosta Sie- radzki. Piotr w Sendomlersklem 1030.

W roku 1512. w ślubnej intercyzie Zygmunta I. z Barbarą Zapol- ska podpisał się Stanisław Chroberski z tym tyiułem /^^ea^/Z/Z/er

— Incisor — et Pincerna R. — Cod. Dipl. Vol. 1. fol. 120.

— Przypisy Krasickiego.

Clli*OiloiivslŁi herbu Gryf. W województwie Sendo- mlersklem , z familji Gryfów Jaxyców. O tych ani Paprocki, ani OkolskI nie pisał. Jędrzej Chronowski dziedzic na Ło- niowie, z Maryanny Borowskiej herbu Abdank spłodził dwie

ChrościchoiTiskl. 89

córki: Annę, ta z Kasprem Duninem Wolskim. Joannę ta z Ajilonlm Kopytyńskim w małżeństwie żyły; i synów dwócłi: Krzysztofa, od któreg^o był Wojcieeli i córka Katarzyna za Adamem Popowskim : i Władysława pisarza skarłm koron- nego: ten z Krwackiej Katarzyny zostawił syna 3Iikołaja. Wspominają go konstytucye 1667. fol. 25. Wojcieeli dzie- dzic na Łoniowie w roku 1660. miał synów trzech, Grze- g-orza, Stanisława i Stefana. Krzysztof z Chronowa kanonik Krakowski i SendomierskI , scholastyk Kielecki, sekretarz kró- lewski: umarł w roku 1680. pochowany w kościele Krakow- skim katedralnym, z herbem Gryf na nadgrobku. Mikołaj kanonik Krakowski, scholastyk Sendomierski w tymże roku. Kazimierz Chronowski podwojewodzy W^iślicki (stryjowie je- go, Kazimierz podstoll Krakowski, drugi kanonik Krakow- skie) trzy razy wkraczał w kontrakty mał/eńskie, pierwszy raz z Chmieleiiską, drugi raz z Chmielecką herbu Boilcza, z tej była córka Elżbieta, która pierwszym ślubem zvła z Achingerem , drugim z Poleskim , z tej ma syna i trzy córlci, trzecim z Piorunowskim, i synowie trzej, Jan umarł młodo. Michał skarbnik Wiślicki, zona jego pierwsza z Mogielnicy, z tej córkę Magdalenę wydał za Antoniego Morskiego herbu Topor. Druga żona jego Ludwika Ożarowska Tomasza cze- śnlka Sendomierskiego córka, z niej zostawuje dwóch synów, Józefa i Franciszka. Józef stolnik Mlelnicki podwojewodzy W^iśllckl. Trzeci syn z Chmielecklej ma za sobą 3Iaryannc Kurowską z Iskrzyckiej herbu Pobog urodzoną, córkę Ję- drzeja, z tej ma syna jednego Stanisława i córki dwie, Jo- zafata zakonnicą w Tarnowie, Elżbieta za Janem Gawroń- skim Rawiczem. Trzecia żona Kazimierza Koczowska, z tej syn Antoni podczaszy Bracławski, złączył się dożywotnie z Sobolewską, siostra zaś jego Magdalena, wydana za Jędrzeja Studzińskiego. Grób Chronowskich w Sendomlerzu u S. 3Ia- ryl 3Iagdaleny u 00. Dominikanów.

Kazimierz z Chronowa Chronowski podwojewodzy powiatu Wi- ślickiego , pisał się na konlederacyą Sendoniierską 1705. roku. Józef z Chronowa Chronowski pisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla z województwa Krakowskiego. Ludw^ik z Chro- nmoa Chronowski skarbnikiewicz Wiślicki, na Łęź elekcyą 1764. roku podpisał się z województwa Sendomierskiego. — Heraldyka Wiclądka,

CliroŃciclloivski herhii Bończn. Chrościcjowskich tegoż herbu piszą nasi genealogistowie, o tych zaś nic nie mają. Są zaś w Lubelskiem województwie. Z tych Piotr miał piąciu synów. Jakóha który porucznikował u pisarza koron- nego. Stefana, który Jezuitą umarł: Kazimierza ten z Hańską spłodził Piotra. Wojciecha, ten Adama i Seweryna, którego

90 Clirościckl — €lirii$$cieki.

z Anny Koźmińskiej syn Piotr, zona je^o Anna Wercszczyń- ska czcśnikowna Latyczowska , z niej synów czterech. Jan mąl rycerski z Pruszkowskiej nilal syna Piotra, Wojciech. Franciszek z Antoniną Tchorzewską, i Antoni. Stefan i Sa- muel w roku lGi8.

Józef Chrościcliowski wice-regent grodzki Lubelski 1792. roku. — ClirosciclŁi herbu Rola. Paprocki i Okolski na miej- scu swojem o nich nie pisał, ale pod herbem Łodzią tom. 2. fol. 177. Chrościcką tego herhu wspomina : była to Szara- ckiego herbu Radwan małżonka : i Nakielshi iv 3Iiechovn fol. 39G. powiada, ze dziedzictwo icli, Chrościce są w Sen- domlersklem w^ powiecie Wiślickim. Stanisław miał za sobą Katarzyn(^'; Pikarską. W^alenty i Kazimierz z Chrościc, Chro- śclccy w ziemi Ciechanowskiej w roku 1097. Maciej w ziemi Gostyilskiej 1674. Konslancya iv roku 1702. Są jednak zda mi się i Clirośliccy w temźe województwie, bo się tak pod- pisał 31ikołaj CliroŃlicki podsędek ziemi Stęźycklej, utwier- dzając ręka swoją Pacta Corwenta Władysława IV. Porządek Elekcjji fol. 18. Córka jego Anna dostała się w małźeii^wo Janowi Rzeszowskiemu.

Stanisław i Ignacy Chrościccy pisali się na elekcyą Stanisława Augusta Króla z województwa Kaliskiego. — Heral. Wiclądka.

diroŃciiiNki. Tycłi przodek Stanisław Chrościilski nol)iłitowany w roku 1G85. o czem konstylucya.

Wojciech Stanisław Chrościiiski sławny poeta Polski. Są w druku od niego wydane księgi następujące: Farsalia Liikana. — Ro::imoivy J)avi Greckich Owidyiisza. — Job cierpący. — Zbiór krótki r.jtmów pobożnych. — Opis zwycięztwa pod PVied?ńem. — Aman albo historya Esłhery. — Józef od braci zaprzedany. ■ — Laur poetyczny. — Był sekretarzem Jana IH. Króla Pol- skiego i syna jego Jakóba. — Przypisy Krasickiego.

Clirosiiiift^ w województwie 31azowieckiem. Chrosnia towarzysz Pieniążka pod Pieszkowem do szturmu idąc, za- bity w roku 1582. Paprocki o herb. fol. 405.

Clirostowski herbu Ostoja. W Mazowieckiem wo- jewództwie. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Jan z powiatu PIńskleg-o Augustyn z ziemi WIskiej pisali się na elekcyą Władysława IV. W^aleryau, Kazimierz, i Bartłomiej na Aug-usta II.

Stanisław Chrostowski w roku 1700. na zjeździe walnym AV. Ks. Lit. pod Olki/tikami podpisał się z województwa Mińskiego. Tamże 31ichał Chrostowski mostowniczy luffantski. — Heral- dyka Wielądka.

CliniŃciclki herbu Leliwa. Ing-nacy Chruścicki Soc. Jesu. —

Wojciech, Franciszek dwóch imion Chruścicki pod. Łuc. na zjeździe walnym pod Olkinikami , pisał się z województwa In-

Chru^liiiskt — Chryiilckt.

91

. flantskiego. Jerzy Chruścicki rotmistrz Wilkoniicrski , pisał się na clekcy.j Stanisława Augusta Króla z powiatu Wilkoinierskicgo, województwa ANiKMiskiego. — HcrahlijlHi WwlądUa.

dtriiŃliii.sk.i na Podolu. Okolshi in Ilussta Florida fol. 114. powiada, ze Chruślińska była za ^Vileńsklm , po którego śmierci wstąpiła do klasztoru Panien Doininikanek w Kaniicncu Podolskim , I jej siostra rodzona Barbara koło roku U);iO.

CliryllsKi herhii Prawdzie. O tycb ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Jakób Chrybskl w roku 1578. poborca ła- nowego w Poznańskiem województwie Constitul. Jol. 352. Cbrybska, Smuszewskiego kasztelana Santockiego małżonka, herbu Prawdzie. Kazanie Hippolita Stojkowskiego.

CHRYNICKI

i HERB.

Jest węda o dwócb haczystych końcach, tak złożonych, ze jeden na jednej, drugi na drugiej stronie, z krzyżem bia- łym wprost spojona tak jednak, ze węda do góry, krzyż na dół prosto obrócony w polu czcrwonem. Na hełmie pice piór strusich. Paproeki id Gniazdzie Cnoty fol. 1129. O herbach fol. fi/T. Okolski łom. i. fol. 275. Ii'le/not>/fol. 98. Okazyą tego herbu, ciz wypisali. Przodek tej lamilji rycersko służąc, gdy na nieg-o straż przypadła, ubezpieczony tak z tej miary, ze żadnej o nieprzyjacielu pogłoski nie było , jako i ztąd, że w pogodny dzień pi-ędzej mógł postrzedz nadchodzącego nie- przyjaciela; zsiadłszy z konia i za cugle w jednej ręce go trzymając , wędę w pobliższą rzekę na ryby zarzucił. Tym czasem chybkim pędem wypadło ku niemu kilku Tatarów: nic się tem nie strwożywszy, wsiadł co prędzej na konia mężny Junak, i jednego z nich zabiwszy, drugich rozpro- szywszy, jeszcze z między nich jednego pojmawszy, do swego hetmana czy książęcia żywo przyprowadził. Za którą dziel- ność, wędę mu tym kształtem jako widzisz i krzyż w herbie

92 Clirzanowiski.

nadano. Tym sń^ herbem Chryniccy na Wołyniu pieczętują r luboc Okolski w tomu trzecieg^o rejestrze Chrynickich położył herł)u Trąby. Iwan ChrynickI podscdek ziemski Łucki w r. 1590. u Jati7[sznwskiego tv Statiic. fol. 361. ja g^o w kon- stytucyacli w roku 1611. czytam sędzią ziemskim Łuckim, kiedy go Rzeczpospolita deputowała do rewizyi ksiąg tak grodzkicb jako i ziemskich Łuckich. Alexander chorąży Wo- łyński, poseł na sejm 1619. a z lamtąd destynowany do kwarty Rawskiej Constit. fol. 6. Jan Clirynicki na Knlehyninie z sej- mu 1638. komissarz do rozgraniczenia województw Wołyń- skiego i Bełzkiego Constit. fol. 19. Stefan deputat na try- bunat koronny 1650. jest o nim wzmianka w Iconstytucyach 1653. fol. 4.

ClirzS&ilOi¥Ski herbu Korab ^ w Warszawskiej ziemia Jędrzej Chrzanowski podpisał się na ełekcyą Władysława IV. drugi Jędrzej w ziemi Różańskiej. Stanisław z Chrzanowa w województwie Płockiem. Adam i \^'^alenty w ziemi War- szawskiej w roku 1697. Franciszek z Broniszów Chrzanowski 1704. Confoed. Sendom.

Zygmunt Chrzanowski podsędek ziemi Warszawskiej mający swoje dziedzictwo na Chr:ianoioie niedaleko Warszawy źył koło r. 1763. Tomasz Chrzanowski herbu Korab, z Teresą Cybulską, spłodził Macieja, który z Elżbietą 5Z'?Wy/o«'5Aya spłodził liazimierza, ten z Maryanną Jurkotcską , zostawił potomstwo,, Józefa, i Marcina, podscdka ziemi Warszawskiej, orderu S. Stanisława, kawalera. Który idąc drogą prawdziwego obywatela swój talent, i prace poświęcił na usługi ojczyzny, będąc na funkcyi, już to w komissyi skarbowej koronnej regentem , już to w urzędowaniu ziemiańskiem, ziemi Warszawskiej podsędkiem, i na różnych ko- missyach , trudów swoich , i usług dla publiczności , dał dowody : ten w pierwszem małżeństwie z Maryariną Andrynkiewiczową spłodził syna Maxymiliana, Elżbietę za Wiel. Ignacym Ru- dnickim sędzią ziemskim Stężyckim 3Iaryannę za Wiel. Alexan- drem Młyńskim cześnikiem Raciązkim ł)cdące , Józefę i Rozalią córki. W powlórnem z Józefą Szemplińską, Kazimierza i Jó- zefa synów, Kuneguudę córkę. — Heraldyka Wielądka. dirzaiiOiVNki herbu Nowina , w Lubelskiem woje- wództwie i Brzeskiem Litewskiem. Z tych Zygmunt Benedykt Chrzanowski cześnik i podstarości sądowy województwa Brze- skiego, starosta Rewiatycki w roku 1711. Jan 1691. Jędrzej, Zygmunt, Tomasz Jan w roku 1632. w powiecie Pińskim. Mikołaj miał za sobą Bielecką, synów z niej dwóch, Jana i Stanisława. Jędrzej i Krzysztof w Sendomierskiem 1632. W roku 1778. Piotr Chrzanowski komornik graniczny Kijowski. — Przypisy Krasickiego.

dirzaiioivski herbu Rogala. Pisze o nich Kojalo- wicz iż są w Lidzkim powiecie, z tych Krzysztof Chrzanowski 1648. roku. —

ChrząnoTriskl— dirząstoivski. 93

Stefan Stanisław, pods^^dck ziemski powiatu Pińskiego, oraz Jan Michał na Chrziinowie , w roku 1700. na zjeździe wal- nym województw i powiatów W. lis. Lit. pod Olkinikuini pisali się z powiatu Lidzkiej^o. 3Iarcin Chrzanowski w roku 1704. 28. Kwietnia w aktach Wileńskich, podpisał akt konfederacyi ge- neralnej W. Ks. Lit. Szczęsny Chrzanowski pisarz grodzki Brzeski Litewski 1792. roku. Roch Chrzanowski koniuszj Piński w lyniźe czasie źyjqcy. — Heralcli/ka Wielądka.

Clirzj|iioiisIi.i herbu Poraj ^ w Sendonilersklem wo- jewództwie. Jan Chrzanowski opat Wągrowieckl sekretarz irólewski Auctor 50 Singular. Dominik kanonik Chełmski deputat na trybunat koronny w r. 1693. 3Iarcin w Ruskiem województwie 1632. Samuel Chrzanowski oberszterleitnant nobilitowany 1676. Constit.

Antoni Chrzanowski podczaszy Czerwonogrodzki. Franciszek Poraj Chrzanowski w roku 1705. w Korczynie pisał się na kon- federacyą Sendomierską. Józef z Chrzanowa y na elekcyą Sta- nisława Augusta z województwa Sendomierskiego , Stanisław z Kozietul, na tcź elekcyą z województwa Sieradzkiego. To- masz z województwa Poznańskiego podpisali elekcyą 1764. roku. Hermenegild Chrzanowski, wprzód Nakielski, potem ziemski Gnieźnieński pisarz , był deputatem Ay roku 1776. na trybunat koronny z województwa Gnieźnieńskiego. — Heral. Wielądka. W r. 1788. 3Iarcin Chrzanowski podstarości Stęźycki. — Przy- pisy Krasickiego. Clirząsto^iski herbu Kościesza w Podgórzu. Mi- kołaj ChrząstowskI, o grzech z Anną Królową niewinnie ob- winiony; bo tę kalumnią zła g^ęba ze wstydem swoim odwo- łała. Przecież Mikołaj znat5 unikając od Paiiskieg^o g-niewu Króla Jag-ielła, jeszcze przed dekretem, który świadkiem byt jego cnoty, wyniósł się za granicę. Cromer 1407. Bielski jol, 288. atoli znać potem, ze do ojczyzny powrócił, ponie- waż męztwo jego pod Koronowem sławi Bielski fol. 307. był miecznikiem Krakowskim 1422. List Jagiełłą. 3Iikołaj drug"i, o którym Dług^osz pisze , ze Władysława Króla do Węgier odprowadzał 1440. a w roku 1443. zbiwszy z tymże Wła- dysławem Baszę Natolskiego Carambeja, chorąg-wle i pro- porce w tem zwycięztwie zdobyte, w Budzyńskim kościele zawiesił: Bielski foL 373. Piotr biskup PrzemysłskI po Janie z Lubienia herbu Doliwa na tę katedrę wstąpił czy 1435. czy 1437. jako inni chcą u Nakiel. lubo o tęż sarnę infułę konkurrował Franciszek Oretlus, podobno Orzeski, dziekan Lwowski, kanonik PrzemysłskI. Dług;osz g;o wspomina w r. 1447. kiedy sejm Piotrkowski opisuje. Siedział na tej ka- tedrze lat sledmnaście, uniarł w roku 1452. był przed bi- skupstwem proboszczem u S. Floryana I kanonikiem Krakow- skim. 3IIkotaj wojski Krakowski 1454. poseł do Władysława Króla Węglerskleg^o i Czeskiego, od Kazimierza III. Bielski

94 Clirząstowskl.

fol. 401. Cromer. Iib.22. Jakóh Chrząstowski z Magdaleny Trojecklej stolnlkowny PrzcmysJsklej spłodził dwócii synów, Adama I Jana, tyleż córek: z łych Ewa z Krzysztofoiii Szy- Hn"-Iem, Anna z Wacławem Sianem dożywotnie zmówione. Piotra, Anna Orz(;cka małżonka, pozostała wdowa po Ila- mulcie. Są i w Litwie tegoż domu Clirząstowscy, Wacław i Daniel miecznik Zmudzki, pisali sił^ z Zmudzklem na ełekcyą Jana Kazimierza: był potem tenże Daniel kasztelanem Zmu- dzkim, od którego został sl(^ syn Jan. Wojciecłi Kazimierz 1648. Józef starosta Rysleński w roku 1074. Samuel mie- cznik Zmudzki w roku 1669.

Ignacy Antoni Chrzqstowski podstoli Zmudzki, potem sędzią ziemski Tcls/^ewski pisał się naelckcy.'! Slanislawa Augusta Króla" z księztwa Zmudzkicgo. Także honstylucya 1704. foi. 163. wspomina, iż był wy^^naczony lustratorem do kwarty dóbr kró- lewskich w ksicztwie Zmudzkiem. — Heraldyka Wielądka.

ClirzJ|Sto^vslŁi herbu Krzywda. Ze są w ksicztwie Zmudzkiem i województwie Brześcljańskiem wyraźnie pisze I\s. Kojułowicz iii MS. Z tych o jednym powiada, że byt podskarbim Litewskim, zkąd potomstwo jego zwano podskar- bieami. Wacław Alexander Clirząstowskl, starosta Botocki. Tomasz 1632. Stefan podstoli Zmudzki, ciwun Berżański wprzód instygator, potem skarbny Litewski. Daniel miecznik Zmudzki brat skarbnego. Jan, Wojciech i Kazimierz w Brze- ścljańskiem 1642. Józef pisarz ziemski Zmudzki.

Józef r^hrząstowski podstoli i poseł Grodzieński roku 1793. zksię- ztwa Zmudzkiego. —

^\YV'iŁ^'^t«w^^\ herhu Łodzią ., w województwie Ka- liskiem. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Piszą się zaś z Tuszkowa z Bniilskiemi jednaż ich dzielnica: to o nich świadczy Antoni Drews zakonu Cystereyeń. w książce od siebie do druku podanej Arniamentarium. Z ustnej zaś relacyi jednego z Chrząstowsklch Zadorów, to mam: że od początków swoich jedenże był dom Chrząstowsklch Zadorów i Łodziów. Bo gdy któryś Chrząslowski Zadora, ożenił się z Bnińską: oraz Dumu tego Lodź przyjął, na hełmie Zadorc zostawiwszy. Widzieć ten herb i podziśdzieii w domu Chrzą- stowsklch Łodziów odmalowany. Marcin Chrąstowski, (któ- rego siostra rodzona Anna zmówiona z Alexandrem Łochyii- skim pisarzem Naklelskim herbu Jelita) syna spłodził Zy- gmunta, ale ten bezżenny młodo umarł : córka zaś Zofia z Skoroszewskim miecznikiem Kaliskim zręczona. Mikołaj z Tu- szkowa brat stryjeczny Marcina, kasztelan Nakielski, ten ho- nor prawie poniewolnie przyjął, lubo wyższych zawsze byt godzien, to dla krwawych zasług swoich, w różnych expe- dycyach Tatarskich, Kozackich i Szwedzkich, to dla wyso-

Clirząstowski. 9S

klesro rozsądku , ludzkości I miłości u Mszwstkich. Siostra je^o Dorota z Slanis[aweni AVqgliko\vskint dożywotnia przy- jaźń poprzysięgła : kasztelan zaś z W^glikowsklej siostry ro- dzonej Władysława zostawił dwócłi synów: Antoniego, temu Kadzidłowska Konstancya podkoniorzanka Inowrocławska po- wiła dwócli synów, Jana i Franciszka i córkę jcdnę. Józefa, tego z Joanny Wałdowskiej dwócli synów AVojciecli i An- toni. Jan rodzony brat kasztełana miecznik Wscliowskl , z pierwszej zony Broniewskit-y spłodził syna Władysława i córkę. Secundo voto z Konstancy! Grocłiowickiej łowczanki Kali- skiej, miał Teresę córkę która poszła za Karwowskiego, i synów sześciu. Franciszek zda mi się jeszcze młodzian. Mi- kołaj zakon sobie Cystercyeńskl w Koronowie obrawszy Ste- fanem nazwany. Jan i Bartłomiej in Soc. Jesu. 3Iaciej stan duchowny przyjął. Antoni w Trzemeśnie Canonicus Re- gularis.

CliraEi|Sto^V!s>ki herbu Ostoja , w Rawskiem woje- wództwie. Jakób Chrząstowski z sejmu w roku 1G70. komis- sarz do kontrowersyi ułacnienia od Marcliji Brandeburskiej Constit. foL 26. Jędrzej Piotr roku 1697. podpisał Pacta Coiwenta Augusta II. Constit. fol. 23. Stefan i Teofil w województwie Łęczyckiem w roku 1674. Stanisław Krzysztof, którego córka Dorota poszła za Jędrzeja Stokowskiego herbu Drzewica w r. 1578. a po nim za Jana 3Iasłowskiego herbu Samson 1586. Acta Castren. Opocznensia.

dirz$|stoiv§>l4.i herbu Zadora i, w Krakowskiem wo- jewództwie. Piszą się z Brzezia, jako i Lanckorońscy : gdyż to jedenźe dom, tyło ze się ci od Lanckorony Lanckoroń- skiemi, tamci od Chrząstowa Chrząstowskiemi przezwali. Mi- kołaj kasztelan Chełmski w roku 1470. syn jego Floryan. Piotr dziedzic na 31arkocicacb 1610. żona po śmierci jego poszła za Szymona Jasiiiskleg-o , syn zaś Stanisław Histor. Dom. Probat.